4.8.1.2

तद्विपाकानुगुणानाम् एवेति

tadvipākānuguṇānām eveti

4.8.1.3

यज्जातीयस्य कर्मणो यो विपाकस् तस्यानुगुणा या वासनाः कर्मविपाकम् अनुशेरते तासाम् एवाभिव्यक्तिः

yajjātīyasya karmaṇo yo vipākas tasyānuguṇā yā vāsanāḥ karmavipākam anuśerate tāsām evābhivyaktiḥ

4.8.1.4

न हि दैवं कर्म विपच्यमानं नारकतिर्यङ्मनुष्यवासनाभिव्यक्तिनिमित्तं सम्भवति

na hi daivaṃ karma vipacyamānaṃ nārakatiryaṅmanuṣyavāsanābhivyaktinimittaṃ sambhavati

4.8.1.5

किंतु दैवानुगुणा एवास्य वासना व्यज्यन्ते

kiṃtu daivānuguṇā evāsya vāsanā vyajyante

4.8.1.6

नारकतिर्यङ्मनुष्येषु चैवं समानश्चर्चः

nārakatiryaṅmanuṣyeṣu caivaṃ samānaścarcaḥ

4.9.1.1

वृषदंशविपाकोदयः स्वव्यञ्जकाञ्जनाभिव्यक्तः

vṛṣadaṃśavipākodayaḥ svavyañjakāñjanābhivyaktaḥ

4.9.1.2

स यदि जातिशतेन वा दूरदेशतया वा कल्पशतेन वा व्यवहितः पुनश्च स्वव्यञ्जकाञ्जन एवोदियाद् द्राग् इत्य् एवं पूर्वानुभूतवृषदंशविपाकाभिसंस्कृता वासना उपादाय व्यज्येत

sa yadi jātiśatena vā dūradeśatayā vā kalpaśatena vā vyavahitaḥ punaśca svavyañjakāñjana evodiyād drāg ity evaṃ pūrvānubhūtavṛṣadaṃśavipākābhisaṃskṛtā vāsanā upādāya vyajyeta

4.9.1.3

कस्मात्

kasmāt

4.9.1.4

यतो व्यवहितानाम् अप्यासां सदृशं कर्माभिव्यञ्जकं निमित्तीभूतम् इत्य् आनन्तर्यम् एव

yato vyavahitānām apyāsāṃ sadṛśaṃ karmābhivyañjakaṃ nimittībhūtam ity ānantaryam eva

4.9.1.5

कुतश्च

kutaśca

4.9.1.6

स्मृतिसंस्कारयोर् एकरूपत्वात्

smṛtisaṃskārayor ekarūpatvāt

4.9.1.7

यथानुभवास् तथा संस्काराः

yathānubhavās tathā saṃskārāḥ

4.9.1.8

ते च कर्मवासनानुरूपाः यथा च वासनास् तथा स्मृतिर् इति जातिदेशकालव्यवहितेभ्यः संस्कारेभ्यः स्मृतिः स्मृतेश्च पुनः संस्काराः इत्य् एवम् एते स्मृतिसंस्काराः कर्माशयवृत्तिलाभवशाद् व्यज्यन्ते

te ca karmavāsanānurūpāḥ yathā ca vāsanās tathā smṛtir iti jātideśakālavyavahitebhyaḥ saṃskārebhyaḥ smṛtiḥ smṛteśca punaḥ saṃskārāḥ ity evam ete smṛtisaṃskārāḥ karmāśayavṛttilābhavaśād vyajyante

4.9.1.9

अतश्च व्यवहितानाम् अपि निमित्तनैमित्तिकभावानुच्छेदाद् आनन्तर्यम् एव सिद्धम् इति

ataśca vyavahitānām api nimittanaimittikabhāvānucchedād ānantaryam eva siddham iti

4.10.1.1

तासां वासनानाम् आशिषो नित्यत्वाद् अनादित्वम्

tāsāṃ vāsanānām āśiṣo nityatvād anāditvam

4.10.1.2

येयम् आत्माशीः कस्मात्

yeyam ātmāśīḥ kasmāt

4.10.1.3

जातमात्रस्य जन्तोर् अननुभूतमरणधर्मकस्य द्वेषदुःखानुस्मृतिनिमित्तो मरणत्रासः कथं भवेत्

jātamātrasya jantor ananubhūtamaraṇadharmakasya dveṣaduḥkhānusmṛtinimitto maraṇatrāsaḥ kathaṃ bhavet

4.10.1.4

न च स्वाभाविकं वस्तु निमित्तम् उपादत्ते

na ca svābhāvikaṃ vastu nimittam upādatte

4.10.1.5

तस्माद् अनादिवासनानुविद्धम् इदं चित्तं निमित्तवशात् काश्चिद् एव वासनाः प्रतिलभ्य पुरुषस्य भोगायोपावर्तत इति

tasmād anādivāsanānuviddham idaṃ cittaṃ nimittavaśāt kāścid eva vāsanāḥ pratilabhya puruṣasya bhogāyopāvartata iti

4.10.1.6

घटप्रासादप्रदीपकल्पं संकोचविकासि चित्तं शरीरपरिमाणाकारमात्रम् इत्य् अपरे प्रतिपन्नाः

ghaṭaprāsādapradīpakalpaṃ saṃkocavikāsi cittaṃ śarīraparimāṇākāramātram ity apare pratipannāḥ

Yogasūtrabhāṣya