2.48.1.1

शीतोष्णादिभिर् द्वंद्वैर् आसनजयान् नाभिभूयते

śītoṣṇādibhir dvaṃdvair āsanajayān nābhibhūyate

2.49.1.1

सत्यासनजये बाह्यस्य वायोर् आचमनं श्वासः

satyāsanajaye bāhyasya vāyor ācamanaṃ śvāsaḥ

2.49.1.2

कौष्ठ्यस्य वायोर् निःसारणं प्रश्वासः

kauṣṭhyasya vāyor niḥsāraṇaṃ praśvāsaḥ

2.49.1.3

तयोर् गतिविच्छेद उभयाभावः प्राणायामः

tayor gativiccheda ubhayābhāvaḥ prāṇāyāmaḥ

2.50.1.1

यत्र प्रश्वासपूर्वको गत्यभावः स बाह्यः

yatra praśvāsapūrvako gatyabhāvaḥ sa bāhyaḥ

2.50.1.2

यत्र श्वासपूर्वको गत्यभावः स आभ्यन्तरः

yatra śvāsapūrvako gatyabhāvaḥ sa ābhyantaraḥ

2.50.1.3

तृतीयः स्तम्भवृत्तिर् यत्रोभयाभावः सकृत्प्रयत्नाद् भवति

tṛtīyaḥ stambhavṛttir yatrobhayābhāvaḥ sakṛtprayatnād bhavati

2.50.1.4

यथा तप्ते न्यस्तम् उपले जलं सर्वतः संकोचम् आपद्यते तथा द्वयोर् युगपद्गत्यभाव इति

yathā tapte nyastam upale jalaṃ sarvataḥ saṃkocam āpadyate tathā dvayor yugapadgatyabhāva iti

2.50.1.5

त्रयो ऽप्य् एते देशेन परिदृष्टा इयान् अस्य विषयो देश इति

trayo 'py ete deśena paridṛṣṭā iyān asya viṣayo deśa iti

2.50.1.6

कालेन परिदृष्टाः क्षणानाम् इयत्तावधारणेनावच्छिन्ना इत्यर्थः

kālena paridṛṣṭāḥ kṣaṇānām iyattāvadhāraṇenāvacchinnā ityarthaḥ

2.50.1.7

संख्याभिः परिदृष्टा एतावद्भिः श्वासप्रश्वासैः प्रथम उद्घातस् तद्वन् निगृहीतस्यैतावद्भिर् द्वितीय उद्घात एवं तृतीयः एवं मृदुर् एवं मध्य एवं तीव्र इति संख्यापरिदृष्टः

saṃkhyābhiḥ paridṛṣṭā etāvadbhiḥ śvāsapraśvāsaiḥ prathama udghātas tadvan nigṛhītasyaitāvadbhir dvitīya udghāta evaṃ tṛtīyaḥ evaṃ mṛdur evaṃ madhya evaṃ tīvra iti saṃkhyāparidṛṣṭaḥ

2.50.1.8

स खल्व् अयम् एवम् अभ्यस्तो दीर्घसूक्ष्मः

sa khalv ayam evam abhyasto dīrghasūkṣmaḥ

2.51.1.1

देशकालसंख्याभिर् बाह्यविषयपरिदृष्ट आक्षिप्तः

deśakālasaṃkhyābhir bāhyaviṣayaparidṛṣṭa ākṣiptaḥ

2.51.1.2

तथाभ्यन्तरविषयपरिदृष्ट आक्षिप्तः

tathābhyantaraviṣayaparidṛṣṭa ākṣiptaḥ

2.51.1.3

उभयथा दीर्घसूक्ष्मः

ubhayathā dīrghasūkṣmaḥ

2.51.1.4

तत्पूर्वको भूमिजयात् क्रमेणोभयोर् गत्यभावश्चतुर्थः प्राणायामः

tatpūrvako bhūmijayāt krameṇobhayor gatyabhāvaścaturthaḥ prāṇāyāmaḥ

2.51.1.5

तृतीयस् तु विषयानालोचितो गत्यभावः सकृदारब्ध एव देशकालसंख्याभिः परिदृष्टो दीर्घसूक्ष्मः

tṛtīyas tu viṣayānālocito gatyabhāvaḥ sakṛdārabdha eva deśakālasaṃkhyābhiḥ paridṛṣṭo dīrghasūkṣmaḥ

2.51.1.6

चतुर्थस् तु श्वासप्रश्वासयोर् विषयावधारणात् क्रमेण भूमिजयाद् उभयाक्षेपपूर्वको गत्यभावश्चतुर्थः प्राणायाम इत्य् अयं विशेषः

caturthas tu śvāsapraśvāsayor viṣayāvadhāraṇāt krameṇa bhūmijayād ubhayākṣepapūrvako gatyabhāvaścaturthaḥ prāṇāyāma ity ayaṃ viśeṣaḥ

2.52.1.1

प्राणायामान् अभ्यस्यतो ऽस्य योगिनः क्षीयते विवेकज्ञानावरणीयं कर्म

prāṇāyāmān abhyasyato 'sya yoginaḥ kṣīyate vivekajñānāvaraṇīyaṃ karma

2.52.1.2

यत् तद् आचक्षते

yat tad ācakṣate

Yogasūtrabhāṣya