2.18.1.12

यथा च जयः पराजयो वा योद्धृषु वर्तमानः स्वामिनि व्यपदिश्यते स हि तत्फलस्य भोक्तेति एवं बन्धमोक्षौ बुद्धाव् एव वर्तमानौ पुरुषे व्यपदिश्येते स हि तत्फलस्य भोक्तेति

yathā ca jayaḥ parājayo vā yoddhṛṣu vartamānaḥ svāmini vyapadiśyate sa hi tatphalasya bhokteti evaṃ bandhamokṣau buddhāv eva vartamānau puruṣe vyapadiśyete sa hi tatphalasya bhokteti

2.18.1.13

बुद्धेर् एव पुरुषार्थापरिसमाप्तिर् बन्धस् तदर्थावसायो मोक्ष इति

buddher eva puruṣārthāparisamāptir bandhas tadarthāvasāyo mokṣa iti

2.18.1.14

एतेन ग्रहणधारणोहापोहतत्त्वज्ञानाभिनिवेशा बुद्धौ वर्तमानाः पुरुषे ऽध्यारोपितसद्भावाः स हि तत्फलस्य भोक्तेति

etena grahaṇadhāraṇohāpohatattvajñānābhiniveśā buddhau vartamānāḥ puruṣe 'dhyāropitasadbhāvāḥ sa hi tatphalasya bhokteti

2.18.1.15

दृश्यानां तु गुणानां स्वरूपभेदावधारणार्थम् इदम् आरभ्यते

dṛśyānāṃ tu guṇānāṃ svarūpabhedāvadhāraṇārtham idam ārabhyate

2.19.1.1

तत्राकाशवाय्वग्न्युदकभूमयो भूतानि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धतन्मात्राणाम् अविशेषाणां विशेषाः

tatrākāśavāyvagnyudakabhūmayo bhūtāni śabdasparśarūparasagandhatanmātrāṇām aviśeṣāṇāṃ viśeṣāḥ

2.19.1.2

तथा श्रोत्रत्वक्चक्षुर्जिह्वाघ्राणानि बुद्धीन्द्रियाणि वाक्यपाणिपादपायूपस्थानि कर्मेन्द्रियाणि एकादशं मनः सर्वार्थम् इत्य् एतान्य् अस्मितालक्षणस्याविशेषस्य विशेषाः

tathā śrotratvakcakṣurjihvāghrāṇāni buddhīndriyāṇi vākyapāṇipādapāyūpasthāni karmendriyāṇi ekādaśaṃ manaḥ sarvārtham ity etāny asmitālakṣaṇasyāviśeṣasya viśeṣāḥ

2.19.1.3

गुणानाम् एष षोडशको विशेषपरिणामः

guṇānām eṣa ṣoḍaśako viśeṣapariṇāmaḥ

2.19.1.4

षड् अविशेषाः

ṣaḍ aviśeṣāḥ

2.19.1.5

तद् यथा

tad yathā

2.19.1.5.2

शब्दतन्मात्रं स्पर्शतन्मात्रं रूपतन्मात्रं रसतन्मात्रं गन्धतन्मात्रं चेत्य् एकद्वित्रिचतुष्पञ्चलक्षणाः शब्दादयः पञ्चाविशेषाः षष्ठश्चाविशेषो ऽस्मितामात्र इति

śabdatanmātraṃ sparśatanmātraṃ rūpatanmātraṃ rasatanmātraṃ gandhatanmātraṃ cety ekadvitricatuṣpañcalakṣaṇāḥ śabdādayaḥ pañcāviśeṣāḥ ṣaṣṭhaścāviśeṣo 'smitāmātra iti

2.19.1.6

एते सत्तामात्रस्यात्मनो महतः षड् अविशेषपरिणामाः

ete sattāmātrasyātmano mahataḥ ṣaḍ aviśeṣapariṇāmāḥ

2.19.1.7

यत् तत्परम् अविशेषेभ्यो लिङ्गमात्रं महत्तत्त्वं तस्मिन्न् एते सत्तामात्रे महत्य् आत्मन्य् अवस्थाय विवृद्धिकाष्ठाम् अनुभवन्ति प्रतिसंसृज्यमानाश्च तस्मिन्न् एव सत्तामात्रे महत्य् आत्मन्य् अवस्थाय यत् तन् निःसत्तासत्तं निःसदसन् निरसद् अव्यक्तम् अलिङ्गं प्रधानं तत् प्रतियन्ति

yat tatparam aviśeṣebhyo liṅgamātraṃ mahattattvaṃ tasminn ete sattāmātre mahaty ātmany avasthāya vivṛddhikāṣṭhām anubhavanti pratisaṃsṛjyamānāśca tasminn eva sattāmātre mahaty ātmany avasthāya yat tan niḥsattāsattaṃ niḥsadasan nirasad avyaktam aliṅgaṃ pradhānaṃ tat pratiyanti

2.19.1.8

एष तेषां लिङ्गमात्रः परिणामो निःसत्तासत्तं चालिङ्गपरिणाम इति

eṣa teṣāṃ liṅgamātraḥ pariṇāmo niḥsattāsattaṃ cāliṅgapariṇāma iti

2.19.1.9

अलिङ्गावस्थायां न पुरुषार्थो हेतुः

aliṅgāvasthāyāṃ na puruṣārtho hetuḥ

2.19.1.10

नालिङ्गावस्थायाम् आदौ पुरुषार्थता कारणं भवतीति न तस्याः पुरुषार्थता कारणं भवतीति नासौ पुरुषार्थकृतेति नित्याख्यायते

nāliṅgāvasthāyām ādau puruṣārthatā kāraṇaṃ bhavatīti na tasyāḥ puruṣārthatā kāraṇaṃ bhavatīti nāsau puruṣārthakṛteti nityākhyāyate

2.19.1.11

त्रयाणां त्व् अवस्थाविशेषाणाम् आदौ पुरुषार्थता कारणं भवति

trayāṇāṃ tv avasthāviśeṣāṇām ādau puruṣārthatā kāraṇaṃ bhavati

2.19.1.12

स चार्थो हेतुर् निमित्तं कारणं भवतीत्य् अनित्याख्यायते

sa cārtho hetur nimittaṃ kāraṇaṃ bhavatīty anityākhyāyate

2.19.1.13

गुणास् तु सर्वधर्मानुपातिनो न प्रत्यस्तम्

guṇās tu sarvadharmānupātino na pratyastam

2.19.1.14

व्यक्तिभिर् एवातीतानागतव्ययागमवतीभिर् गुणान्वयिनीभिर् उपजननापायधर्मका इव प्रत्यवभासन्ते

vyaktibhir evātītānāgatavyayāgamavatībhir guṇānvayinībhir upajananāpāyadharmakā iva pratyavabhāsante

2.19.1.15

यथा देवदत्तो दरिद्राति

yathā devadatto daridrāti

Yogasūtrabhāṣya