2.5.1.10

तथा दुःखे सुखख्यातिं वक्ष्यति

tathā duḥkhe sukhakhyātiṃ vakṣyati

2.5.1.11

परिणामतापसंस्कारदुःखैर् गुणवृत्तिविरोधाच्च दुःखम् एव सर्वं विवेकिनः इति

pariṇāmatāpasaṃskāraduḥkhair guṇavṛttivirodhācca duḥkham eva sarvaṃ vivekinaḥ iti

2.5.1.12

तत्र सुखख्यातिर् अविद्या

tatra sukhakhyātir avidyā

2.5.1.13

तथानात्मन्य् आत्मख्यातिर् बाह्योपकरणेषु चेतनाचेतनेषु भोगाधिष्ठाने वा शरीरे पुरुषोपकरणे वा मनस्य् अनात्मन्य् आत्मख्यातिर् इति

tathānātmany ātmakhyātir bāhyopakaraṇeṣu cetanācetaneṣu bhogādhiṣṭhāne vā śarīre puruṣopakaraṇe vā manasy anātmany ātmakhyātir iti

2.5.1.14

तथैतद् अत्रोक्तम्

tathaitad atroktam

2.5.1.15

व्यक्तम् अव्यक्तं वा सत्त्वम् आत्मत्वेनाभिप्रतीत्य तस्य संपदम् अनुनन्दत्य् आत्मसंपदं मन्वानस् तस्य व्यापदम् अनुशोचत्य् आत्मव्यापदं मन्यमानः स सर्वो ऽप्रतिबुद्ध इति

vyaktam avyaktaṃ vā sattvam ātmatvenābhipratītya tasya saṃpadam anunandaty ātmasaṃpadaṃ manvānas tasya vyāpadam anuśocaty ātmavyāpadaṃ manyamānaḥ sa sarvo 'pratibuddha iti

2.5.1.16

एषा चतुष्पदा भवत्य् अविद्या मूलम् अस्य क्लेशसंतानस्य कर्माशयस्य च सविपाकस्येति

eṣā catuṣpadā bhavaty avidyā mūlam asya kleśasaṃtānasya karmāśayasya ca savipākasyeti

2.5.1.17

तस्याश्चामित्रागोष्पदवद् वस्तु सतत्त्वं विज्ञेयम्

tasyāścāmitrāgoṣpadavad vastu satattvaṃ vijñeyam

2.5.1.18

यथा नामित्रो मित्राभावो न मित्रमात्रं किंतु तद्विरुद्धः सपत्नः

yathā nāmitro mitrābhāvo na mitramātraṃ kiṃtu tadviruddhaḥ sapatnaḥ

2.5.1.19

तथागोष्पदं न गोष्पदाभावो न गोष्पदमात्रं किंतु देश एव ताभ्याम् अन्यद् वस्त्वन्तरम्

tathāgoṣpadaṃ na goṣpadābhāvo na goṣpadamātraṃ kiṃtu deśa eva tābhyām anyad vastvantaram

2.5.1.20

एवम् अविद्या न प्रमाणं न प्रमाणाभावः किंतु विद्याविपरीतं ज्ञानान्तरम् अविद्येति

evam avidyā na pramāṇaṃ na pramāṇābhāvaḥ kiṃtu vidyāviparītaṃ jñānāntaram avidyeti

2.6.1.1

पुरुषो दृक्शक्तिर् बुद्धिर् दर्शनशक्तिर् इत्य् एतयोर् एकस्वरूपापत्तिर् इवास्मिता क्लेश उच्यते

puruṣo dṛkśaktir buddhir darśanaśaktir ity etayor ekasvarūpāpattir ivāsmitā kleśa ucyate

2.6.1.2

भोक्तृभोग्यशक्त्योर् अत्यन्तविभक्तयोर् अत्यन्तासंकीर्णयोर् अविभागप्राप्ताविव सत्यां भोगः कल्पते स्वरूपप्रतिलम्भे तु तयोः कैवल्यम् एव भवति कुतो भोग इति

bhoktṛbhogyaśaktyor atyantavibhaktayor atyantāsaṃkīrṇayor avibhāgaprāptāviva satyāṃ bhogaḥ kalpate svarūpapratilambhe tu tayoḥ kaivalyam eva bhavati kuto bhoga iti

2.6.1.3

बुद्धितः परं पुरुषम् आकारशीलविद्यादिभिर् विभक्तम् अपश्यन् कुर्यात् तत्रात्मबुद्धिं मोहेन इति

buddhitaḥ paraṃ puruṣam ākāraśīlavidyādibhir vibhaktam apaśyan kuryāt tatrātmabuddhiṃ mohena iti

2.7.1.1

सुखाभिज्ञस्य सुखानुस्मृतिपूर्वः सुखे तत्साधने वा यो गर्धस् तृष्णा लोभः स राग इति

sukhābhijñasya sukhānusmṛtipūrvaḥ sukhe tatsādhane vā yo gardhas tṛṣṇā lobhaḥ sa rāga iti

2.8.1.1

दुःखाभिज्ञस्य दुःखानुस्मृतिपूर्वो दुःखे तत्साधने वा यः प्रतिघो मन्युर् जिघांसा क्रोधः स द्वेष इति

duḥkhābhijñasya duḥkhānusmṛtipūrvo duḥkhe tatsādhane vā yaḥ pratigho manyur jighāṃsā krodhaḥ sa dveṣa iti

2.9.1.1

सर्वस्य प्राणिन इयम् आत्माशिर् नित्या भवति मा न भूवं भूयासम्

sarvasya prāṇina iyam ātmāśir nityā bhavati mā na bhūvaṃ bhūyāsam

2.9.1.2

न चाननुभूतमरणधर्मकस्यैषा भवत्य् आत्माशीः

na cānanubhūtamaraṇadharmakasyaiṣā bhavaty ātmāśīḥ

2.9.1.3

एतया च पूर्वजन्मानुभवः प्रतीयते

etayā ca pūrvajanmānubhavaḥ pratīyate

2.9.1.4

कृमेर् अपि जातमात्रस्य प्रत्यक्षानुमानागमैर् असंभावितो मरणत्रास उच्छेददृष्ट्यात्मकः पूर्वजन्मानुभूतं मरणदुःखम् अनुमापयति

kṛmer api jātamātrasya pratyakṣānumānāgamair asaṃbhāvito maraṇatrāsa ucchedadṛṣṭyātmakaḥ pūrvajanmānubhūtaṃ maraṇaduḥkham anumāpayati

Yogasūtrabhāṣya