2.2.1.2

क्लेशांश्च प्रतनूकरोति

kleśāṃśca pratanūkaroti

2.2.1.3

प्रतनूकृतान् क्लेशान् प्रसंख्यानाग्निना दग्धबीजकल्पान् अप्रसवधर्मिणः करिष्यतीति तेषां तनूकरणात् पुनः क्लेशैर् अपरामृष्टा सत्त्वपुरुषान्यतामात्रख्यातिः सूक्ष्मा प्रज्ञा समाप्ताधिकारा प्रतिप्रसवाय कल्पयिष्यत इति

pratanūkṛtān kleśān prasaṃkhyānāgninā dagdhabījakalpān aprasavadharmiṇaḥ kariṣyatīti teṣāṃ tanūkaraṇāt punaḥ kleśair aparāmṛṣṭā sattvapuruṣānyatāmātrakhyātiḥ sūkṣmā prajñā samāptādhikārā pratiprasavāya kalpayiṣyata iti

2.2.1.4

अथ के क्लेशाः कियन्तो वेति

atha ke kleśāḥ kiyanto veti

2.3.1.1

क्लेशा इति पञ्च विपर्यया इत्य् अर्थः

kleśā iti pañca viparyayā ity arthaḥ

2.3.1.2

ते स्पन्दमाना गुणाधिकारं द्रढयन्ति परिणामम् अवस्थापयन्ति कार्यकारणस्रोत उन्नमयन्ति परस्परानुग्रहतन्त्रीभूत्वा कर्मविपाकं चाभिनिर्हरन्तीति

te spandamānā guṇādhikāraṃ draḍhayanti pariṇāmam avasthāpayanti kāryakāraṇasrota unnamayanti parasparānugrahatantrībhūtvā karmavipākaṃ cābhinirharantīti

2.4.1.1

अत्राविद्या क्षेत्रं प्रसवभूमिर् उत्तरेषाम् अस्मितादीनां चतुर्विधविकल्पानां प्रसुप्ततनुविच्छिन्नोदाराणाम्

atrāvidyā kṣetraṃ prasavabhūmir uttareṣām asmitādīnāṃ caturvidhavikalpānāṃ prasuptatanuvicchinnodārāṇām

2.4.1.2

तत्र का प्रसुप्तिः

tatra kā prasuptiḥ

2.4.1.3

चेतसि शक्तिमात्रप्रतिष्ठानां बीजभावोपगमः

cetasi śaktimātrapratiṣṭhānāṃ bījabhāvopagamaḥ

2.4.1.4

तस्य प्रबोध आलम्बने संमुखीभावः

tasya prabodha ālambane saṃmukhībhāvaḥ

2.4.1.5

प्रसंख्यानवतो दग्धक्लेशबीजस्य संमुखीभूते ऽप्य् आलम्बने नासौ पुनर् अस्ति दग्धबीजस्य कुतः प्ररोह इति अतः क्षीणक्लेशः कुशलश्चरमदेह इत्य् उच्यते

prasaṃkhyānavato dagdhakleśabījasya saṃmukhībhūte 'py ālambane nāsau punar asti dagdhabījasya kutaḥ praroha iti ataḥ kṣīṇakleśaḥ kuśalaścaramadeha ity ucyate

2.4.1.6

तत्रैव सा दग्धबीजभावा पञ्चमी क्लेशावस्था नान्यत्रेति

tatraiva sā dagdhabījabhāvā pañcamī kleśāvasthā nānyatreti

2.4.1.7

सतां क्लेशानां तदा बीजसामर्थ्यं दग्धम् इति

satāṃ kleśānāṃ tadā bījasāmarthyaṃ dagdham iti

2.4.1.8

विषयस्य संमुखीभावे ऽपि सति न भवत्य् एषां प्रबोध इति उक्ता प्रसुप्तिः दग्धबीजानाम् अप्ररोहश्च

viṣayasya saṃmukhībhāve 'pi sati na bhavaty eṣāṃ prabodha iti uktā prasuptiḥ dagdhabījānām aprarohaśca

2.4.1.9

तनुत्वम् उच्यते प्रतिपक्षभावनोपहताः क्लेशास् तनवो भवन्ति

tanutvam ucyate pratipakṣabhāvanopahatāḥ kleśās tanavo bhavanti

2.4.1.10

तथा विच्छिद्य विच्छिद्य तेन तेनात्मना पुनः पुनः समुदाचरन्ति इति विच्छिन्नाः

tathā vicchidya vicchidya tena tenātmanā punaḥ punaḥ samudācaranti iti vicchinnāḥ

2.4.1.11

कथम्

katham

2.4.1.12

रागकाले क्रोधस्यादर्शनात् न हि रागकाले क्रोधः समुदाचरति

rāgakāle krodhasyādarśanāt na hi rāgakāle krodhaḥ samudācarati

2.4.1.13

रागश्च क्वचिद् दृश्यमानो न विषयान्तरे नास्ति

rāgaśca kvacid dṛśyamāno na viṣayāntare nāsti

2.4.1.14

नैकस्यां स्त्रियां चैत्रो रक्त इत्य् अन्यासु स्त्रीषु विरक्तः किंतु तत्र रागो लब्धवृत्तिर् अन्यत्र तु भविष्यद्वृत्तिर् इति

naikasyāṃ striyāṃ caitro rakta ity anyāsu strīṣu viraktaḥ kiṃtu tatra rāgo labdhavṛttir anyatra tu bhaviṣyadvṛttir iti

2.4.1.15

स हि तदा प्रसुप्ततनुविच्छिन्नो भवति

sa hi tadā prasuptatanuvicchinno bhavati

Yogasūtrabhāṣya