3.66

सत्यम् अस्तेयम् अक्रोधो ह्रीः शौचं धीर् धृतिर् दमः

satyam asteyam akrodho hrīḥ śaucaṃ dhīr dhṛtir damaḥ

3.66.2

संयतेन्द्रियता विद्या धर्मः सर्व उदाहृतः

saṃyatendriyatā vidyā dharmaḥ sarva udāhṛtaḥ

3.67

निःसरन्ति यथा लोहपिण्डात् तप्तात् स्फुलिङ्गकाः

niḥsaranti yathā lohapiṇḍāt taptāt sphuliṅgakāḥ

3.67.2

सकाशाद् आत्मनस् तद्वद् आत्मानः प्रभवन्ति हि

sakāśād ātmanas tadvad ātmānaḥ prabhavanti hi

3.68

तत्रात्मा हि स्वयं किंचित् कर्म किंचित् स्वभावतः

tatrātmā hi svayaṃ kiṃcit karma kiṃcit svabhāvataḥ

3.68.2

करोति किंचिद् अभ्यासाद् धर्माधर्मोभयात्मकम्

karoti kiṃcid abhyāsād dharmādharmobhayātmakam

3.69

निमित्तम् अक्षरः कर्ता बोद्धा गुणी वशी

nimittam akṣaraḥ kartā boddhā guṇī vaśī

3.69.2

अजः शरीरग्रहणात् स जात इति कीर्त्यते

ajaḥ śarīragrahaṇāt sa jāta iti kīrtyate

3.70

सर्गादौ स यथाकाशं वायुं ज्योतिर् जलं महीम्

sargādau sa yathākāśaṃ vāyuṃ jyotir jalaṃ mahīm

3.70.2

सृजत्य् एकोत्तरगुणांस् तथादत्ते भवन्न् अपि

sṛjaty ekottaraguṇāṃs tathādatte bhavann api

3.71

आहुत्याप्यायते सूर्यः सूर्याद् वृष्टिर् अथौषधिः

āhutyāpyāyate sūryaḥ sūryād vṛṣṭir athauṣadhiḥ

3.71.2

तद् अन्नं रसरूपेण शुक्रत्वम् अधिगच्छति

tad annaṃ rasarūpeṇa śukratvam adhigacchati

3.72

स्त्रीपुंसयोस् तु संयोगे विशुद्धे शुक्रशोणिते

strīpuṃsayos tu saṃyoge viśuddhe śukraśoṇite

3.72.2

पञ्चधातून् स्वयं षष्ठ आदत्ते युगपत् प्रभुः

pañcadhātūn svayaṃ ṣaṣṭha ādatte yugapat prabhuḥ

3.73

इन्द्रियाणि मनः प्राणो ज्ञानम् आयुः सुखं धृतिः

indriyāṇi manaḥ prāṇo jñānam āyuḥ sukhaṃ dhṛtiḥ

3.73.2

धारणा प्रेरणं दुःखम् इच्छाहंकार एव च

dhāraṇā preraṇaṃ duḥkham icchāhaṃkāra eva ca

3.74

प्रयत्न आकृतिर् वर्णः स्वरद्वेषौ भवाभवौ

prayatna ākṛtir varṇaḥ svaradveṣau bhavābhavau

3.74.2

तस्यैतद् आत्मजं सर्वम् अनादेर् आदिम् इच्छतः

tasyaitad ātmajaṃ sarvam anāder ādim icchataḥ

3.75

प्रथमे मासि संक्लेदभूतो धातुविमूर्छितः

prathame māsi saṃkledabhūto dhātuvimūrchitaḥ

3.75.2

मास्य् अर्बुदं द्वितीये तु तृतीये ऽङ्गेन्द्रियैर् युतः

māsy arbudaṃ dvitīye tu tṛtīye 'ṅgendriyair yutaḥ

Yājñavalkyasmṛti