2.153

अनृते तु पृथग् दण्ड्या राज्ञा मध्यमसाहसम्

anṛte tu pṛthag daṇḍyā rājñā madhyamasāhasam

2.153.2

अभावे ज्ञातृचिह्नानां राजा सीम्नः प्रवर्तिता

abhāve jñātṛcihnānāṃ rājā sīmnaḥ pravartitā

2.154

आरामायतनग्रामनिपानोद्यानवेश्मसु

ārāmāyatanagrāmanipānodyānaveśmasu

2.154.2

एष एव विधिर् ज्ञेयो वर्षाम्बुप्रवहादिषु

eṣa eva vidhir jñeyo varṣāmbupravahādiṣu

2.155

मर्यादायाः प्रभेदे च सीमातिक्रमणे तथा

maryādāyāḥ prabhede ca sīmātikramaṇe tathā

2.155.2

क्षेत्रस्य हरणे दण्डा अधमोत्तममध्यमाः

kṣetrasya haraṇe daṇḍā adhamottamamadhyamāḥ

2.156

न निषेध्यो ऽल्पबाधस् तु सेतुः कल्याणकारकः

na niṣedhyo 'lpabādhas tu setuḥ kalyāṇakārakaḥ

2.156.2

परभूमिं हरन् कूपः स्वल्पक्षेत्रो बहूदकः

parabhūmiṃ haran kūpaḥ svalpakṣetro bahūdakaḥ

2.157

स्वामिने यो ऽनिवेद्यैव क्षेत्रे सेतुं प्रवर्तयेत्

svāmine yo 'nivedyaiva kṣetre setuṃ pravartayet

2.157.2

उत्पन्ने स्वामिनो भोगस् तदभावे महीपतेः

utpanne svāmino bhogas tadabhāve mahīpateḥ

2.158

फालाहतम् अपि क्षेत्रं न कुर्याद् यो न कारयेत्

phālāhatam api kṣetraṃ na kuryād yo na kārayet

2.158.2

स प्रदाप्यः कृष्टफलं क्षेत्रम् अन्येन कारयेत्

sa pradāpyaḥ kṛṣṭaphalaṃ kṣetram anyena kārayet

2.159

माषान् अष्टौ तु महिषी सस्यघातस्य कारिणी

māṣān aṣṭau tu mahiṣī sasyaghātasya kāriṇī

2.159.2

दण्डनीया तदर्धं तु गौस् तदर्धम् अजाविकम्

daṇḍanīyā tadardhaṃ tu gaus tadardham ajāvikam

2.160

भक्षयित्वोपविष्टानां यथोक्ताद् द्विगुणो दमः

bhakṣayitvopaviṣṭānāṃ yathoktād dviguṇo damaḥ

2.160.2

समम् एषां विवीते ऽपि खरोष्ट्रं महिषीसमम्

samam eṣāṃ vivīte 'pi kharoṣṭraṃ mahiṣīsamam

2.161

यावत् सस्यं विनश्येत् तु तावत् स्यात् क्षेत्रिणः फलम्

yāvat sasyaṃ vinaśyet tu tāvat syāt kṣetriṇaḥ phalam

2.161.2

गोपस् ताड्यश् च गोमी तु पूर्वोक्तं दण्डम् अर्हति

gopas tāḍyaś ca gomī tu pūrvoktaṃ daṇḍam arhati

2.162

पथि ग्रामविवीतान्ते क्षेत्रे दोषो न विद्यते

pathi grāmavivītānte kṣetre doṣo na vidyate

2.162.2

अकामतः कामचारे चौरवद् दण्डम् अर्हति

akāmataḥ kāmacāre cauravad daṇḍam arhati

Yājñavalkyasmṛti