2.3.4.2

तिर्यक्त्वं नरकं चापि यान्त्यतः पुरुषा मुने

tiryaktvaṃ narakaṃ cāpi yāntyataḥ puruṣā mune

2.3.5

इतः स्वर्गश्च मोक्षश्च मध्यं चान्तश्च गम्यते

itaḥ svargaśca mokṣaśca madhyaṃ cāntaśca gamyate

2.3.5.2

न खल्वन्यत्र मर्त्यानां कर्म भूमौ विधीयते

na khalvanyatra martyānāṃ karma bhūmau vidhīyate

2.3.6

भारतस्यास्य वर्षस्य नव भेदान् निशामय

bhāratasyāsya varṣasya nava bhedān niśāmaya

2.3.6.2

इन्द्रद्वीपः कसेरुश्च ताम्रपर्णो गभस्तिमान्

indradvīpaḥ kaseruśca tāmraparṇo gabhastimān

2.3.7

नागद्वीपस्तथा सौम्यो गान्धर्वस्त्वथ वारुणः

nāgadvīpastathā saumyo gāndharvastvatha vāruṇaḥ

2.3.7.2

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपः सागरसंवृतः

ayaṃ tu navamasteṣāṃ dvīpaḥ sāgarasaṃvṛtaḥ

2.3.8

योजनानां सहस्रं तु द्वीपो ऽयं दक्षिणोत्तरात्

yojanānāṃ sahasraṃ tu dvīpo 'yaṃ dakṣiṇottarāt

2.3.8.2

पूर्वे किराता यस्यान्ते पश्चिमे यवनाः स्थिताः

pūrve kirātā yasyānte paścime yavanāḥ sthitāḥ

2.3.9

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या मध्ये शूद्राश्च भागशः

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā madhye śūdrāśca bhāgaśaḥ

2.3.9.2

इज्यायुधवणिज्याद्यैर्वर्तयन्तो व्यवस्थिताः

ijyāyudhavaṇijyādyairvartayanto vyavasthitāḥ

2.3.10

शतद्रूचन्द्रभागाद्या हिमवत्पादनिःसृताः

śatadrūcandrabhāgādyā himavatpādaniḥsṛtāḥ

2.3.10.2

वेदस्मृतिमुखाश्चान्याः पारियात्रोद्भवा मुने

vedasmṛtimukhāścānyāḥ pāriyātrodbhavā mune

2.3.11

नर्मदासुरसाद्याश्च नद्यो विन्ध्याद्रिनिर्गताः

narmadāsurasādyāśca nadyo vindhyādrinirgatāḥ

2.3.11.2

तापीपयोष्णीनिर्विन्ध्याप्रमुखा ऋक्षसंभवाः

tāpīpayoṣṇīnirvindhyāpramukhā ṛkṣasaṃbhavāḥ

2.3.12

गोदावरी भीमरथी कृष्णवेण्यादिकास्तथा

godāvarī bhīmarathī kṛṣṇaveṇyādikāstathā

2.3.12.2

सह्यपादोद्भवा नद्यः स्मृताः पापभयापहाः

sahyapādodbhavā nadyaḥ smṛtāḥ pāpabhayāpahāḥ

2.3.13

कृतमालाताम्रपर्णीप्रमुखा मलयोद्भवाः

kṛtamālātāmraparṇīpramukhā malayodbhavāḥ

2.3.13.2

त्रिसामा ऋषिकुल्याद्या महेन्द्रप्रभवाः स्मृताः

trisāmā ṛṣikulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ

2.3.14

ऋषिकुल्याकुमाराद्याः शुक्तिमत्पादसंभवाः

ṛṣikulyākumārādyāḥ śuktimatpādasaṃbhavāḥ

Viṣṇupurāṇa