12.1.3

तस्मात् महाबोधसमावेशात् पुण्यपापयोः शुभाशुभलक्षणकर्मणोर् द्वयोः स्वफलद्वयवितरणशीलयोः असंबन्धः असंश्लेषः असंयोगश् च अनवरतं जीवत एव वीरवरस्य अपश्चिमजन्मनः कस्यचित् सर्वकालम् अकृतकानुभवरसचर्वणसंतृप्तस्य भवभूमाव् एव बन्धमोक्षो भयोत्तीर्णमहामुक्तिः करतलामलकवत् स्थितेत्य् अर्थः

tasmāt mahābodhasamāveśāt puṇyapāpayoḥ śubhāśubhalakṣaṇakarmaṇor dvayoḥ svaphaladvayavitaraṇaśīlayoḥ asaṃbandhaḥ asaṃśleṣaḥ asaṃyogaś ca anavarataṃ jīvata eva vīravarasya apaścimajanmanaḥ kasyacit sarvakālam akṛtakānubhavarasacarvaṇasaṃtṛptasya bhavabhūmāv eva bandhamokṣo bhayottīrṇamahāmuktiḥ karatalāmalakavat sthitety arthaḥ

12.1.4

स्वस्वरूपप्राप्तिपूर्वकं पुण्यपापतिरस्कारचर्चाक्रमम् उक्त्वा इदानीं स्वरसिद्धमौनकथाम् उद्घाटयन्ति

svasvarūpaprāptipūrvakaṃ puṇyapāpatiraskāracarcākramam uktvā idānīṃ svarasiddhamaunakathām udghāṭayanti

13.1.1

अकथनकथाबलं गुरुमुखोपदिष्टसंप्रदायक्रमेण मनाग् इह चर्च्यते

akathanakathābalaṃ gurumukhopadiṣṭasaṃpradāyakrameṇa manāg iha carcyate

13.1.2

अस्य अकारस्य हतानाहतानाहतहतानाहतहतोत्तीर्णतया चतुर्धोदितरूपस्य कथनं वक्त्राम्नायचर्चासंनिवेशनम् इत्य् अकथनम्

asya akārasya hatānāhatānāhatahatānāhatahatottīrṇatayā caturdhoditarūpasya kathanaṃ vaktrāmnāyacarcāsaṃniveśanam ity akathanam

13.1.3

तत्र हतस् तावत् कथ्यते हृत्कण्ठताल्वादिस्थानकरणसंनिवेशैर् हतः अकारादिहकारपर्यन्तनानापदार्थावभासकः

tatra hatas tāvat kathyate hṛtkaṇṭhatālvādisthānakaraṇasaṃniveśair hataḥ akārādihakāraparyantanānāpadārthāvabhāsakaḥ

13.1.4

अनाहतश् चास्वरमूलोल्लसितपरनादविस्फारस् तन्त्रीमध्यमास्वरसंकेतक आकण्ठकूपान्ताद् उपचारतः कृतप्रतिष्ठः

anāhataś cāsvaramūlollasitaparanādavisphāras tantrīmadhyamāsvarasaṃketaka ākaṇṭhakūpāntād upacārataḥ kṛtapratiṣṭhaḥ

13.1.5

अनाहतहतश् च उभयाश्रितोन्मिषितो ऽहतो विश्रान्तशष्कुलीश्रवणगोपनोद्भिन्नप्रथः श्रवणयुग्ममध्यवर्त्याकाशात् तत्त्वप्रतिबिम्बतत्त्वदेहतो ऽपि हतो ऽनाहतहतः

anāhatahataś ca ubhayāśritonmiṣito 'hato viśrāntaśaṣkulīśravaṇagopanodbhinnaprathaḥ śravaṇayugmamadhyavartyākāśāt tattvapratibimbatattvadehato 'pi hato 'nāhatahataḥ

13.1.6

अनाहतहतोत्तीर्णश् च महानिरावरणधामसमुल्लसितो ऽविकल्प ईषच् चलत्तात्मकमहास्पन्दप्रथमकोटिरूपः स्वरः संकोचविकासविरहात् परमविकासरूपः अस्पर्शधर्मानुच्चार्यमहामन्त्रप्रथात्मकः

anāhatahatottīrṇaś ca mahānirāvaraṇadhāmasamullasito 'vikalpa īṣac calattātmakamahāspandaprathamakoṭirūpaḥ svaraḥ saṃkocavikāsavirahāt paramavikāsarūpaḥ asparśadharmānuccāryamahāmantraprathātmakaḥ

13.1.7

तथा च अनाहतहतोत्तीर्णो यः स शृङ्गाटकाकारो रौद्रीस्वभावस् तुर्यः

tathā ca anāhatahatottīrṇo yaḥ sa śṛṅgāṭakākāro raudrīsvabhāvas turyaḥ

13.1.8

अनाहतहतश् च अनच्ककलात्मकवक्त्रसंस्थानो वामारूपः सुषुप्तः

anāhatahataś ca anackakalātmakavaktrasaṃsthāno vāmārūpaḥ suṣuptaḥ

13.1.9

अनाहतश् च बाहुरूपाम्बिकाशक्तिर् या आगमे निरूपिता तत्स्वरूपः स्वप्नः

anāhataś ca bāhurūpāmbikāśaktir yā āgame nirūpitā tatsvarūpaḥ svapnaḥ

13.1.10

हतश् चायुधाकारो ज्येष्ठास्वभावो जाग्रत्

hataś cāyudhākāro jyeṣṭhāsvabhāvo jāgrat

13.1.11

इत्य् एतच् चतुष्टयस्वभावस्य आद्यवर्णस्य कथनं पारम्पर्यमुखयुक्तिविशेषः

ity etac catuṣṭayasvabhāvasya ādyavarṇasya kathanaṃ pāramparyamukhayuktiviśeṣaḥ

13.1.12

तस्य बलं हतादिरूपत्रयोल्लसितानाहतहतोत्तीर्णरावस्फुरत्तारूपं वीर्यं तेन अकथनकथाबलेन

tasya balaṃ hatādirūpatrayollasitānāhatahatottīrṇarāvasphurattārūpaṃ vīryaṃ tena akathanakathābalena

13.1.13

तत्रैवम् अकथनं वाक्प्रपञ्चोत्तीर्णम् अकथनम् एव कथनं संक्रमणक्रमेण निर्निकेतस्वरूपावधानं तद् एव बलम् अकृतकस्फारसारम्

tatraivam akathanaṃ vākprapañcottīrṇam akathanam eva kathanaṃ saṃkramaṇakrameṇa nirniketasvarūpāvadhānaṃ tad eva balam akṛtakasphārasāram

13.1.14

तेन संक्रमणं च मनाग् इह वितन्यते

tena saṃkramaṇaṃ ca manāg iha vitanyate

13.1.15

प्राणपुर्यष्टकशून्यप्रमातृनिविष्टाभिमानविगलनेन निस्तरङ्गप्रविकचच्चिद्धामबद्धास्पदो दैशिकवरो निःस्पन्दानन्दसुन्दरपरमशून्यदृग्बलेन कार्यकरणकर्मनिरपेक्षतया यद्यत् किंचित् सर्वगतात्मस्वरूपप्रतिपत्तौ अवलोकयति तत्तत् परतरचिन्मयम् एव सततं भवति इति नास्त्य् अत्र संदेहः

prāṇapuryaṣṭakaśūnyapramātṛniviṣṭābhimānavigalanena nistaraṅgapravikacacciddhāmabaddhāspado daiśikavaro niḥspandānandasundaraparamaśūnyadṛgbalena kāryakaraṇakarmanirapekṣatayā yadyat kiṃcit sarvagatātmasvarūpapratipattau avalokayati tattat parataracinmayam eva satataṃ bhavati iti nāsty atra saṃdehaḥ

13.1.16

तथा चान्यद् व्याख्यान्तरम् आह कथनं तावत् षड्दर्शनचतुराम्नायमेलापक्रमसमूहेषु पूजनक्रमोदितनियतानियतदेवताचक्रावलम्बनेन स्फुरति

tathā cānyad vyākhyāntaram āha kathanaṃ tāvat ṣaḍdarśanacaturāmnāyamelāpakramasamūheṣu pūjanakramoditaniyatāniyatadevatācakrāvalambanena sphurati

13.1.17

इह पुनः पूज्यपूजकपूजनसम्बन्धपरिहारेण श्रीमद्वातूलनाथादिसिद्धप्रवरवक्त्राम्नायदृशा सततसिद्धमहामरीचिविकास एव सर्वोत्तीर्णखरूपाविभिन्नः सर्वदैव सर्वत्र विराजते इत्य् अकथनकथाबलं तेन महाविस्मयप्राप्तिर् भवतीति सम्बन्धः

iha punaḥ pūjyapūjakapūjanasambandhaparihāreṇa śrīmadvātūlanāthādisiddhapravaravaktrāmnāyadṛśā satatasiddhamahāmarīcivikāsa eva sarvottīrṇakharūpāvibhinnaḥ sarvadaiva sarvatra virājate ity akathanakathābalaṃ tena mahāvismayaprāptir bhavatīti sambandhaḥ

13.1.18

महाविस्मयः च विगतो विनष्टः स्मयो मितामिताहंकारदर्पः सर्वोल्लङ्घनवृत्त्या स्वरूपानुप्रवेशः

mahāvismayaḥ ca vigato vinaṣṭaḥ smayo mitāmitāhaṃkāradarpaḥ sarvollaṅghanavṛttyā svarūpānupraveśaḥ

Vātūlanāthasūtravṛtti