9.10.1

नास्ति घटोऽस्मिन् देशे काले वेति देशादिनिषेधो घटादेः न स्वरूपतो निषेधः क्रियत इति

nāsti ghaṭo'smin deśe kāle veti deśādiniṣedho ghaṭādeḥ na svarūpato niṣedhaḥ kriyata iti

9.11.1.1

नास्ति द्वितीयश् चन्द्रमाः इति सङ्ख्याप्रतिषेधेन सामान्याच्चन्द्रत्वाख्याच्चन्द्रमा निवर्त्यते इति कृत्वा चन्द्रत्वं सामान्यं नास्तीत्युक्तं भवति

nāsti dvitīyaś candramāḥ iti saṅkhyāpratiṣedhena sāmānyāccandratvākhyāccandramā nivartyate iti kṛtvā candratvaṃ sāmānyaṃ nāstītyuktaṃ bhavati

9.11.1.2

देशकालभावसामर्थ्योपाधीनाम् अभावे तदत्यन्तासत एव प्रभेदश्चन्द्रत्वसामान्यनिषेध इति वर्णयन्ति

deśakālabhāvasāmarthyopādhīnām abhāve tadatyantāsata eva prabhedaścandratvasāmānyaniṣedha iti varṇayanti

9.11.1.3

सिकताभ्योऽनुत्पत्तेर्दध्नः क्षीराच्चोत्पत्तेः प्रत्यक्षेण चाग्रहणात् सदसत् कार्यं कारणे

sikatābhyo'nutpatterdadhnaḥ kṣīrāccotpatteḥ pratyakṣeṇa cāgrahaṇāt sadasat kāryaṃ kāraṇe

9.12.1.1

सत्त्वासत्त्वयोर् युगपद्विरुद्धत्वान्न सदसत् कार्यं कारणे

sattvāsattvayor yugapadviruddhatvānna sadasat kāryaṃ kāraṇe

9.12.1.2

तस्मादसदेव

tasmādasadeva

9.12.1.3

प्रत्यक्षपरोक्षविषयत्वाद् योगिप्रत्यक्षं प्रत्यक्षानुमानयोर्मध्ये व्याख्यायते

pratyakṣaparokṣaviṣayatvād yogipratyakṣaṃ pratyakṣānumānayormadhye vyākhyāyate

9.13.1.1

आहृत्य विषयेभ्य इन्द्रियाणि तेभ्यश्च मन आत्मन्येव यदा समाधीयते तदा योगजधर्मापेक्षाद् आत्मान्तःकरणसंयोगाद् विशिष्टात्तत्रभवतां स्वस्मिन्नात्मनि ज्ञानं प्रत्यक्षम् उत्पद्यते

āhṛtya viṣayebhya indriyāṇi tebhyaśca mana ātmanyeva yadā samādhīyate tadā yogajadharmāpekṣād ātmāntaḥkaraṇasaṃyogād viśiṣṭāttatrabhavatāṃ svasminnātmani jñānaṃ pratyakṣam utpadyate

9.14.1.1

प्रतिषिद्धात्मसंयोगेषु व्यापकद्रव्येष्वात्मनासंयुक्तेषु अप्रतिषिद्धात्मसंयोगेषु च परमाण्वादिषूभाभ्यां संयुक्तेषु ज्ञानमुत्पद्यते

pratiṣiddhātmasaṃyogeṣu vyāpakadravyeṣvātmanāsaṃyukteṣu apratiṣiddhātmasaṃyogeṣu ca paramāṇvādiṣūbhābhyāṃ saṃyukteṣu jñānamutpadyate

9.14.1.2

किंच

kiṃca

9.15.1.1

सूक्ष्मव्यवहितविप्रकृष्टेष्वर्थेषु तेषां चतुष्टयसंनिकर्षादपि प्रत्यक्षं जायते

sūkṣmavyavahitaviprakṛṣṭeṣvartheṣu teṣāṃ catuṣṭayasaṃnikarṣādapi pratyakṣaṃ jāyate

9.15.1.2

तथास्मदादिप्रत्यक्षेषु

tathāsmadādipratyakṣeṣu

9.16.1.1

यथान्तःकरणसंयोगाद् द्रव्यान्तरेषु ज्ञानमुत्पद्यते तथैव तद्द्रव्यसमवेतेषु कर्मगुणेषु ज्ञानमुत्पद्यते

yathāntaḥkaraṇasaṃyogād dravyāntareṣu jñānamutpadyate tathaiva taddravyasamaveteṣu karmaguṇeṣu jñānamutpadyate

9.16.1.2

यथा च चतुष्टयसन्निकर्षात् सूक्ष्मादिष्व् अस्मत्प्रत्यक्षेषु च ज्ञानं तथैव तत्समवेतेषु गुणकर्मसु ज्ञानमुत्पद्यते संयुक्तसमवायात्

yathā ca catuṣṭayasannikarṣāt sūkṣmādiṣv asmatpratyakṣeṣu ca jñānaṃ tathaiva tatsamaveteṣu guṇakarmasu jñānamutpadyate saṃyuktasamavāyāt

9.17.1.1

यथात्ममनःसंयोगात् स्वस्मिन्नात्मनि ज्ञानं तथैव स्वात्मसमवेतेषु सुखादिषु ज्ञानमुत्पद्यते

yathātmamanaḥsaṃyogāt svasminnātmani jñānaṃ tathaiva svātmasamaveteṣu sukhādiṣu jñānamutpadyate

9.17.1.2

योगिप्रत्यक्षं व्याख्यायानुमानं व्याचष्टे

yogipratyakṣaṃ vyākhyāyānumānaṃ vyācaṣṭe

9.18.1.1

अस्येदमिति सम्बन्धमात्रं दर्शयित्वा कार्यं कारणम् इत्यादिना विशिनष्टि

asyedamiti sambandhamātraṃ darśayitvā kāryaṃ kāraṇam ityādinā viśinaṣṭi

9.18.1.2

कार्यकारणग्रहणेन समवायिमात्रोपलक्षणाज्जात्यादेरपि ग्रहणम् सम्बन्धिशब्देन संयोगिनो ग्रहणं धूमादेः

kāryakāraṇagrahaṇena samavāyimātropalakṣaṇājjātyāderapi grahaṇam sambandhiśabdena saṃyogino grahaṇaṃ dhūmādeḥ

9.18.1.3

अन्यद् व्याख्यातं संयोग्यादिसूत्रे

anyad vyākhyātaṃ saṃyogyādisūtre

9.18.1.4

तत्र एवंविधप्रसिद्धसम्बन्धस्यार्थैकदेशम् असंदिग्धं पश्यतः शेषानुव्यवसायो यः स लिङ्गदर्शनात् संजायमानो लैङ्गिकम् इति वृत्तिकारः

tatra evaṃvidhaprasiddhasambandhasyārthaikadeśam asaṃdigdhaṃ paśyataḥ śeṣānuvyavasāyo yaḥ sa liṅgadarśanāt saṃjāyamāno laiṅgikam iti vṛttikāraḥ

Vaiśeṣikasūtravṛtti