7.2.20.2

अस्ति च शब्दाद् अर्थप्रत्ययः तस्मादस्यापि सम्बन्धोऽस्तीति

asti ca śabdād arthapratyayaḥ tasmādasyāpi sambandho'stīti

7.2.20.3

नैतत्

naitat

7.2.21.1.1

दण्डिविषाणिनोर् दृष्टत्वाद् अदोषः इह तु शब्दार्थयोः सम्बन्धस्योक्तन्यायेनादृष्टत्वादहेतुर् अर्थप्रत्ययः सम्बन्धे

daṇḍiviṣāṇinor dṛṣṭatvād adoṣaḥ iha tu śabdārthayoḥ sambandhasyoktanyāyenādṛṣṭatvādahetur arthapratyayaḥ sambandhe

7.2.22.1.1

यदि शब्दोऽर्थेन सम्बद्धः स्याद् अगृहीतसंकेतो ऽपि ततोऽर्थं प्रतिपद्येत

yadi śabdo'rthena sambaddhaḥ syād agṛhītasaṃketo 'pi tato'rthaṃ pratipadyeta

7.2.22.1.2

तस्मादसंबद्धौ

tasmādasaṃbaddhau

7.2.23.1.1

ननु शब्देनाकाशं सम्बद्धम् आकाशेन चार्थः एवं सम्बन्धसम्बन्धाद् अर्थेन सम्बन्ध इति

nanu śabdenākāśaṃ sambaddham ākāśena cārthaḥ evaṃ sambandhasambandhād arthena sambandha iti

7.2.23.1.2

नैतत् सर्वार्थानामाकाशेन सम्बन्धात् कस्मिन्नर्थे शब्दः प्रयुक्त इति सन्देहादप्रतिपत्तिः स्यात्

naitat sarvārthānāmākāśena sambandhāt kasminnarthe śabdaḥ prayukta iti sandehādapratipattiḥ syāt

7.2.23.1.3

अतो न सम्बन्धः

ato na sambandhaḥ

7.2.24.1.1

तस्मात् सङ्केतनिमित्तः शब्दादर्थे प्रत्ययो न सम्बन्धात्

tasmāt saṅketanimittaḥ śabdādarthe pratyayo na sambandhāt

7.2.25.1.1

एकदिक्कौ पिण्डौ दिक्कृतयोः परत्वापरत्वयोः कारणम्

ekadikkau piṇḍau dikkṛtayoḥ paratvāparatvayoḥ kāraṇam

7.2.25.1.2

एककालौ वर्तमानकालसम्बद्धौ कालकृतयोः परत्वापरत्वयोः कारणम्

ekakālau vartamānakālasambaddhau kālakṛtayoḥ paratvāparatvayoḥ kāraṇam

7.2.25.1.3

तौ च संनिकृष्टविप्रकृष्टबुद्ध्यपेक्षया पिण्डौ कारणम्

tau ca saṃnikṛṣṭaviprakṛṣṭabuddhyapekṣayā piṇḍau kāraṇam

7.2.26.1.1

परापरदिक्प्रदेशसंयोगावसमवायिकारणम्

parāparadikpradeśasaṃyogāvasamavāyikāraṇam

7.2.26.1.2

तथैव परापरकालप्रदेशसंयोगौ

tathaiva parāparakālapradeśasaṃyogau

7.2.26.1.3

दिक्कालप्रदेशैः संयोगात् संनिकृष्टविप्रकृष्टयोः पिण्डयोः संनिकृष्टविप्रकृष्टबुद्ध्यपेक्षया संनिकृष्टेऽपरत्वम् विप्रकृष्टे च परत्वम्

dikkālapradeśaiḥ saṃyogāt saṃnikṛṣṭaviprakṛṣṭayoḥ piṇḍayoḥ saṃnikṛṣṭaviprakṛṣṭabuddhyapekṣayā saṃnikṛṣṭe'paratvam viprakṛṣṭe ca paratvam

7.2.27.1.1

परापरदिक्कालप्रदेशसंयोगाः परत्वापरत्वयोः कारणम्

parāparadikkālapradeśasaṃyogāḥ paratvāparatvayoḥ kāraṇam

7.2.27.1.2

अनयोश्च युतसिद्ध्यभावेन संयोगाभावात् परत्वापरत्वाभावः

anayośca yutasiddhyabhāvena saṃyogābhāvāt paratvāparatvābhāvaḥ

7.2.28.1.1

यथा कर्मगुणा अणुत्वमहत्त्वशून्या एवं कर्मगुणा युतसिद्ध्यभावेन दिक्कालप्रदेशसंयोगाभावात् परत्वापरत्वशून्याः

yathā karmaguṇā aṇutvamahattvaśūnyā evaṃ karmaguṇā yutasiddhyabhāvena dikkālapradeśasaṃyogābhāvāt paratvāparatvaśūnyāḥ

7.2.29.1.1

गुणादयः समवायिनो द्रव्ये

guṇādayaḥ samavāyino dravye

7.2.29.1.2

अतः समवायं कथयति इहेति यतः कार्यकारणयोः प्रत्यय उत्पद्यते इह तन्तुषु पटः इह घटे रूपादयः इह घटे कर्म इति स समवायः

ataḥ samavāyaṃ kathayati iheti yataḥ kāryakāraṇayoḥ pratyaya utpadyate iha tantuṣu paṭaḥ iha ghaṭe rūpādayaḥ iha ghaṭe karma iti sa samavāyaḥ

Vaiśeṣikasūtravṛtti