7.1.9.1

अनित्येषु सलिलादिषु अनित्या रूपादय आश्रयविनाशे तेषामपि विनाशात्

anityeṣu salilādiṣu anityā rūpādaya āśrayavināśe teṣāmapi vināśāt

7.1.10.1

अनित्यायां कार्यरूपायां पृथिव्यां कारणगुणपूर्वा रूपादयो जायन्ते नित्यायां तु परमाणुस्वभावायां पाकजाः पाकाद् अग्निसंयोगाज्जाताः

anityāyāṃ kāryarūpāyāṃ pṛthivyāṃ kāraṇaguṇapūrvā rūpādayo jāyante nityāyāṃ tu paramāṇusvabhāvāyāṃ pākajāḥ pākād agnisaṃyogājjātāḥ

7.1.11.1.1

कार्ये उदकाद्यवयविनि समवायिकारणरूपे रूपादय आरभ्यन्ते पाकजास्तु जलाद्यणुषु नैव सन्ति विरोधिगुणान्तराभावात्

kārye udakādyavayavini samavāyikāraṇarūpe rūpādaya ārabhyante pākajāstu jalādyaṇuṣu naiva santi virodhiguṇāntarābhāvāt

7.1.12.1.1

अगुणस्य द्रव्यस्यैवोत्पन्नस्य कारणगुणैर्गुणा जन्यन्ते न गुणकर्मणाम् अशेषावयवगुणैकार्थसमवायाभावात् कर्मत्ववत्

aguṇasya dravyasyaivotpannasya kāraṇaguṇairguṇā janyante na guṇakarmaṇām aśeṣāvayavaguṇaikārthasamavāyābhāvāt karmatvavat

7.1.13.1.1

अग्निसंयोगान्निवृत्तेषु श्यामादिषु पाकजा जायन्ते इति तेऽपि गुणरहिते सिद्धाः

agnisaṃyogānnivṛtteṣu śyāmādiṣu pākajā jāyante iti te'pi guṇarahite siddhāḥ

7.1.13.1.2

संयोगवति संयोगारम्भवद् गुणवति पाकजा इति चेन्न

saṃyogavati saṃyogārambhavad guṇavati pākajā iti cenna

7.1.14.1.1

एकद्रव्यवन्तः पाकजास्ते कथं तत्रैवारभ्येरन् विरुद्धत्वात् संयोगस्य तु संयोगवत्यारम्भो न दुष्यति अनेकद्रव्यत्वात्

ekadravyavantaḥ pākajāste kathaṃ tatraivārabhyeran viruddhatvāt saṃyogasya tu saṃyogavatyārambho na duṣyati anekadravyatvāt

7.1.14.1.2

परिमाणमिदानीं वक्ष्यामः

parimāṇamidānīṃ vakṣyāmaḥ

7.1.15.1.1

नित्ये इत्यध्यायनाम यदुपलभ्यते तत्रावश्यं महत्त्वम् अणुत्वे तु परमाणुद्व्यणुकमनसामनुपलब्धिः एवं नित्याख्येऽध्याये उपलब्ध्यनुपलब्ध्योः कारणे महत्त्वाणुत्वे कथिते भवतः उपलब्धौ महत्त्वस्य नियमात्

nitye ityadhyāyanāma yadupalabhyate tatrāvaśyaṃ mahattvam aṇutve tu paramāṇudvyaṇukamanasāmanupalabdhiḥ evaṃ nityākhye'dhyāye upalabdhyanupalabdhyoḥ kāraṇe mahattvāṇutve kathite bhavataḥ upalabdhau mahattvasya niyamāt

7.1.15.1.2

त्र्यणुकस्य महत्त्वेऽप्यनुपलब्धिः

tryaṇukasya mahattve'pyanupalabdhiḥ

7.1.16.1

त्र्यणुके तत्कारणद्व्यणुकगता बहुत्वसंख्या महत्त्वं जनयति कारणानाममहत्त्वात्

tryaṇuke tatkāraṇadvyaṇukagatā bahutvasaṃkhyā mahattvaṃ janayati kāraṇānāmamahattvāt

7.1.16.2

द्व्यङ्गुले कारणाङ्गुलिमहत्त्वं महत्त्वं करोति

dvyaṅgule kāraṇāṅgulimahattvaṃ mahattvaṃ karoti

7.1.16.3

प्रशिथिलः संयोगः प्रचयः

praśithilaḥ saṃyogaḥ pracayaḥ

7.1.16.4

द्वितूलके तूलपिण्डयोर्वर्तमानः प्रचयः स्वाधारावयवप्रशिथिलसंयोगापेक्षो महत्त्वमारभते

dvitūlake tūlapiṇḍayorvartamānaḥ pracayaḥ svādhārāvayavapraśithilasaṃyogāpekṣo mahattvamārabhate

7.1.17.1.1

एतस्मात् त्रिकारणान्महतो यद् विपरीतं द्व्यणुकपरिमाणं तदणु प्रत्येतव्यम्

etasmāt trikāraṇānmahato yad viparītaṃ dvyaṇukaparimāṇaṃ tadaṇu pratyetavyam

7.1.18.1.1

तस्मिन् महति वस्तुनि कुवलादाव् आमलकापेक्षया अणुव्यवहारः आमलके तु बिल्वापेक्षया

tasmin mahati vastuni kuvalādāv āmalakāpekṣayā aṇuvyavahāraḥ āmalake tu bilvāpekṣayā

7.1.18.1.2

एवं प्रकर्षस्य भावाभावाभ्याम् एकस्मिन्नेवाणुमहद्व्यवहारो भाक्तः

evaṃ prakarṣasya bhāvābhāvābhyām ekasminnevāṇumahadvyavahāro bhāktaḥ

7.1.18.1.3

कुतः

kutaḥ

7.1.19.1.1

यत एकस्मिन्नेव काले तस्मिन्नेव वस्तुनि अन्यापेक्षया द्वौ पुरुषावणुमहद्व्यवहारं विरुद्धं कुर्वातेऽतो जानीमहे भाक्तोऽयम् इति

yata ekasminneva kāle tasminneva vastuni anyāpekṣayā dvau puruṣāvaṇumahadvyavahāraṃ viruddhaṃ kurvāte'to jānīmahe bhākto'yam iti

7.1.19.1.2

तत्रापेक्षिकाणुवस्तुनि

tatrāpekṣikāṇuvastuni

Vaiśeṣikasūtravṛtti