6.2.16.1.2

सुखादिभ्यो रागो दुःखादिभ्यो द्वेषः

sukhādibhyo rāgo duḥkhādibhyo dveṣaḥ

6.2.16.1.3

ततः

tataḥ

6.2.17.1.1

इच्छापूर्विका धर्मे प्रवृत्तिः अन्येन धनमदादभिभूतस्य वा द्वेषपूर्विकापि ग्रामकामेष्ट्यादौ

icchāpūrvikā dharme pravṛttiḥ anyena dhanamadādabhibhūtasya vā dveṣapūrvikāpi grāmakāmeṣṭyādau

6.2.17.1.2

अधर्मेऽपीच्छापूर्विका परदारादिषु द्वेषपूर्विका

adharme'pīcchāpūrvikā paradārādiṣu dveṣapūrvikā

6.2.17.1.3

एवं धर्माधर्मयोः संचयः

evaṃ dharmādharmayoḥ saṃcayaḥ

6.2.17.1.4

यत एवम्

yata evam

6.2.18.1.1

संचितौ यदा धर्माधर्मौ भवतः तदा शरीरेन्द्रियैः संयोगो जन्माख्यो भवति क्षीणयोश्च तयोर्मरणकाले वियोगः

saṃcitau yadā dharmādharmau bhavataḥ tadā śarīrendriyaiḥ saṃyogo janmākhyo bhavati kṣīṇayośca tayormaraṇakāle viyogaḥ

6.2.18.1.2

पुनरप्याभ्यां धर्माधर्माभ्यां शरीरादिसंयोगो विभागश्चेत्येवम् अनादिर् अयं घटीयन्त्रवदावर्तते जन्तुः

punarapyābhyāṃ dharmādharmābhyāṃ śarīrādisaṃyogo vibhāgaścetyevam anādir ayaṃ ghaṭīyantravadāvartate jantuḥ

6.2.18.1.3

एतद्विपरीतक्रमेणोच्यते तथाहि

etadviparītakrameṇocyate tathāhi

6.2.19.1.1

आत्मेति मनः मनःकर्मसु तदभावे संयोगाभावोऽप्रादुर्भावश्च स मोक्ष इति मोक्षो व्याख्यातः

ātmeti manaḥ manaḥkarmasu tadabhāve saṃyogābhāvo'prādurbhāvaśca sa mokṣa iti mokṣo vyākhyātaḥ

7.1.1.1

रूपादिसूत्रेणोद्दिष्टा इत्यर्थः

rūpādisūtreṇoddiṣṭā ityarthaḥ

7.1.2.1

द्रव्याश्रयी इत्यादिना द्रव्यकर्मभ्यां वैधर्म्यं कथितम् इत्यर्थः

dravyāśrayī ityādinā dravyakarmabhyāṃ vaidharmyaṃ kathitam ityarthaḥ

7.1.3.1

तथा ह्युक्तं रूपरसगन्धस्पर्शवती पृथिवी इत्यादि

tathā hyuktaṃ rūparasagandhasparśavatī pṛthivī ityādi

7.1.3.2

तत्र

tatra

7.1.4.1

घटादेः पार्थिवस्य द्रव्यस्य विनाशात् तद्गतानामपि रूपादीनां विनाश आश्रयविनाशात्

ghaṭādeḥ pārthivasya dravyasya vināśāt tadgatānāmapi rūpādīnāṃ vināśa āśrayavināśāt

7.1.5.1

अग्निसंयोगाच्च पार्थिवेषु परमाणुषु रूपादीनां विनाशः कार्ये समवेतानां त्वाश्रयपरमाणुष्वग्निसंयोगाद् एव कुतः

agnisaṃyogācca pārthiveṣu paramāṇuṣu rūpādīnāṃ vināśaḥ kārye samavetānāṃ tvāśrayaparamāṇuṣvagnisaṃyogād eva kutaḥ

7.1.6.1

यस्माच्छ्यामादिगुणेभ्यो व्यतिरिक्तं गुणान्तरमुत्पद्यते ततः पूर्वे परमाणुगुणा विनष्टाः गुणवति गुणानारम्भात्

yasmācchyāmādiguṇebhyo vyatiriktaṃ guṇāntaramutpadyate tataḥ pūrve paramāṇuguṇā vinaṣṭāḥ guṇavati guṇānārambhāt

7.1.7.1

एतेन गुणान्तरप्रादुर्भावेन नित्येषु परमाणुषु रूपादीनामनित्यत्वमुक्तं पार्थिवेष्वेव

etena guṇāntaraprādurbhāvena nityeṣu paramāṇuṣu rūpādīnāmanityatvamuktaṃ pārthiveṣveva

7.1.7.2

यतः

yataḥ

7.1.8.1

सलिलानलानिलपरमाणुरूपादयो नित्या आश्रयनित्यत्वाद् विरोधिगुणान्तराप्रादुर्भावाच्च नाग्निसंयोगाद् विनाशः

salilānalānilaparamāṇurūpādayo nityā āśrayanityatvād virodhiguṇāntarāprādurbhāvācca nāgnisaṃyogād vināśaḥ

Vaiśeṣikasūtravṛtti