10.9.8

रशनाम् अद्भिः संमृश्य त्रिस् संभुज्य मध्यमेन गुणेन मध्ये नाभि दघ्ने वा यूपम् परिव्ययन् यूपाय परिवीयमाणाय अनुब्रूहि इति संप्रेष्य परिवीः असि इति त्रिस् प्रदक्षिणम् परिवीय स्थविमत् अणीयसि प्रवयति

raśanām adbhiḥ saṃmṛśya tris saṃbhujya madhyamena guṇena madhye nābhi daghne vā yūpam parivyayan yūpāya parivīyamāṇāya anubrūhi iti saṃpreṣya parivīḥ asi iti tris pradakṣiṇam parivīya sthavimat aṇīyasi pravayati

10.9.9

दिवः सूनुः असि इति स्वरु शकलम् आदाय अन्तरिक्षस्य त्वा इति उत्तमे गुणे अग्निष्ठाम् उत्तरेण अवगूहति मध्यमे द्वयोः वा

divaḥ sūnuḥ asi iti svaru śakalam ādāya antarikṣasya tvā iti uttame guṇe agniṣṭhām uttareṇa avagūhati madhyame dvayoḥ vā

10.9.10

कूट कर्ण काण खण्ड खञ्ज घृष्ट वण्ड श्लोण सप्त शफ वर्जम् पन्न दन्तम् यूथ्यम् मातृ पितृ भ्रातृ सखिमन्तम् सु पल्पूलितम् पट्ट आनीतम् चात्वाल उत्करौ अन्तरेण नीत्वा यूपम् अग्रेण पुरस्तात् प्रत्यक् मुखम् अवस्थाप्य इषे त्वा इति बर्हिषी आदाय उपवीः असि इति प्लक्ष शाखाम् उप उ देवान् इति यजुषा प्रजापतेः जायमानाः इमम् पशुम् इति ऋग्भ्याम् च ताभ्याम् तया च पशुम् उपस्पृशन् इन्द्र अग्निभ्याम् त्वा जुष्टम् उपाकरोमि इति यथा देवम् उपाकरोति

kūṭa karṇa kāṇa khaṇḍa khañja ghṛṣṭa vaṇḍa śloṇa sapta śapha varjam panna dantam yūthyam mātṛ pitṛ bhrātṛ sakhimantam su palpūlitam paṭṭa ānītam cātvāla utkarau antareṇa nītvā yūpam agreṇa purastāt pratyak mukham avasthāpya iṣe tvā iti barhiṣī ādāya upavīḥ asi iti plakṣa śākhām upa u devān iti yajuṣā prajāpateḥ jāyamānāḥ imam paśum iti ṛgbhyām ca tābhyām tayā ca paśum upaspṛśan indra agnibhyām tvā juṣṭam upākaromi iti yathā devam upākaroti

10.10.1

सु रक्षिते बर्हिषी निधाय प्लक्ष शाखाम् च प्रजानन्तः प्रतिगृह्णन्ति इति उपाकृत्य पञ्च जुहोति

su rakṣite barhiṣī nidhāya plakṣa śākhām ca prajānantaḥ pratigṛhṇanti iti upākṛtya pañca juhoti

10.10.2

अग्निम् मन्थति

agnim manthati

10.10.3

मथित्वा उपाकुर्यात् इति एके

mathitvā upākuryāt iti eke

10.10.4

अग्नेः जनित्रम् असि इति अवशिष्टम् शकलम् आदाय अपरेण आहवनीयम् बर्हिषि निधाय तस्मिन् वैश्वदेव वत् दर्भौ निदधाति

agneḥ janitram asi iti avaśiṣṭam śakalam ādāya apareṇa āhavanīyam barhiṣi nidhāya tasmin vaiśvadeva vat darbhau nidadhāti

10.10.5

तथा अरणी च आदाय आज्य स्थाल्याः बिले अभ्यज्य घृतेन अक्ते इति अभिमन्त्र्य आयुः असि इति प्रजनने प्रमन्थम् संधाय अग्नये मथ्यमानाय अनुब्रूहि इति संप्रेष्यति

tathā araṇī ca ādāya ājya sthālyāḥ bile abhyajya ghṛtena akte iti abhimantrya āyuḥ asi iti prajanane pramantham saṃdhāya agnaye mathyamānāya anubrūhi iti saṃpreṣyati

10.10.6

त्रिस् अनूक्तायाम् वैश्वदेव वत् अग्नि प्रहरण अन्तम् करोति

tris anūktāyām vaiśvadeva vat agni praharaṇa antam karoti

10.10.7

यदि मथ्यमानः न जायेत तद् स्थाने हिरण्यम् व्याहृतीभिः जुहुयात्

yadi mathyamānaḥ na jāyeta tad sthāne hiraṇyam vyāhṛtībhiḥ juhuyāt

10.10.8

अग्नौ अग्निः इति प्रहृत्य अभिहुत्य देवस्य त्वा इति द्विगुणाम् रशनाम् आदाय तद् अग्रेण पशोः दक्षिणम् बाहुम् उन्मृज्य ऋतस्य त्वा देव हविः पाशेन आरभे इति दक्षिणे पूर्व पादे अर्ध शिरसि च प्रतिमुच्य धर्ष मानुषान् इति पुरस्तात् प्रत्यक् मुखम् उदक् मुखम् वा यूपे पशुम् नियुनक्ति

agnau agniḥ iti prahṛtya abhihutya devasya tvā iti dviguṇām raśanām ādāya tad agreṇa paśoḥ dakṣiṇam bāhum unmṛjya ṛtasya tvā deva haviḥ pāśena ārabhe iti dakṣiṇe pūrva pāde ardha śirasi ca pratimucya dharṣa mānuṣān iti purastāt pratyak mukham udak mukham vā yūpe paśum niyunakti

10.10.9

अद्भिः त्वा ओषधीभ्यः प्रोक्षामि इति प्रोक्षति

adbhiḥ tvā oṣadhībhyaḥ prokṣāmi iti prokṣati

10.10.10

अपाम् पेरुः असि इति अपः पाययित्वा स्वात्तम् चित् इति अधस्तात् उपोक्षति

apām peruḥ asi iti apaḥ pāyayitvā svāttam cit iti adhastāt upokṣati

10.10.11

सर्वतस् एव एनम् मेध्यम् करोति इति विज्ञायते

sarvatas eva enam medhyam karoti iti vijñāyate

10.10.12

वेद निधान आदि

veda nidhāna ādi

10.10.13

स्रुच्यम् आघार्य उदङ् अतिक्रम्य सम् ते प्राणः इति पशोः दक्षिणे अर्ध शिरसि जुह्वा समज्य सम् यजत्रैः अङ्गानि इति ककुदि सम् यज्ञपतिः आशिषा इति भसदि मखस्य शिरः असि इति प्रतिपद्य होतारम् वृत्वा आश्राव्य प्रत्याश्राविते मित्रावरुणौ प्रशास्तारौ प्रशास्त्रात् इति मैत्रावरुणम् वृणीते

srucyam āghārya udaṅ atikramya sam te prāṇaḥ iti paśoḥ dakṣiṇe ardha śirasi juhvā samajya sam yajatraiḥ aṅgāni iti kakudi sam yajñapatiḥ āśiṣā iti bhasadi makhasya śiraḥ asi iti pratipadya hotāram vṛtvā āśrāvya pratyāśrāvite mitrāvaruṇau praśāstārau praśāstrāt iti maitrāvaruṇam vṛṇīte

10.11.1

असौ मानुषः इति अस्य नाम गृह्णाति

asau mānuṣaḥ iti asya nāma gṛhṇāti

10.11.2

अस्मै दण्डम् दद्यात्

asmai daṇḍam dadyāt

10.11.3

अ वक्रः अ विधुरः भूयासम् इति गृह्णाति

a vakraḥ a vidhuraḥ bhūyāsam iti gṛhṇāti

10.11.4

जीवति पशौ एकादश प्रयाजान् यजति

jīvati paśau ekādaśa prayājān yajati

Vaikhānasaśrautasūtra