10.2.11

द्वि अङ्गुलम् त्रि अङ्गुलम् वा ऊर्ध्वम् चषालात् यूपस्य अतिरेचयति

dvi aṅgulam tri aṅgulam vā ūrdhvam caṣālāt yūpasya atirecayati

10.2.12

अतिरिक्ते चषालम् संधाय अतिरिक्तम् प्रकाशयति

atirikte caṣālam saṃdhāya atiriktam prakāśayati

10.3.1

वेदम् कृत्वा अग्रेण आहवनीयम् निरूढपशुबन्धस्य षड्भिः अरत्निभिः प्राचीम् चतुर्भिः पश्चात् तिरश्चीम् त्रिभिः पुरस्तात् तिरश्चीम् दर्शपूर्णमास वत् अ संनताम् वेदिम् करोति

vedam kṛtvā agreṇa āhavanīyam nirūḍhapaśubandhasya ṣaḍbhiḥ aratnibhiḥ prācīm caturbhiḥ paścāt tiraścīm tribhiḥ purastāt tiraścīm darśapūrṇamāsa vat a saṃnatām vedim karoti

10.3.2

अ परिगृहीते उत्तरस्मिन् परिग्राहे वेदि अग्रे यूप अवटाय देशम् शिष्ट्वा उत्तरवेदिम् शम्यया परिमिमीते

a parigṛhīte uttarasmin parigrāhe vedi agre yūpa avaṭāya deśam śiṣṭvā uttaravedim śamyayā parimimīte

10.3.3

प्रतिदिशम् उदीचीन अग्राम् वा शम्याम् निधाय वित्तायनी मे असि इति चतुर्भिः प्रतिमन्त्रम् उदीच्यौ प्राच्यौ च स्फ्येन लेखाः अभ्यन्तरम् परिलिखति

pratidiśam udīcīna agrām vā śamyām nidhāya vittāyanī me asi iti caturbhiḥ pratimantram udīcyau prācyau ca sphyena lekhāḥ abhyantaram parilikhati

10.3.4

उत्तरवेदि अंसम् उत्तरेण प्रक्रमे द्वयोः त्रिषु वा उत्तरवेदि वत् तूष्णीम् चात्वालम् परिलिखति

uttaravedi aṃsam uttareṇa prakrame dvayoḥ triṣu vā uttaravedi vat tūṣṇīm cātvālam parilikhati

10.3.5

देवस्य त्वा इति अभ्रिम् आदाय परिलिखितम् इति त्रिस् प्रदक्षिणम् परिलिख्य विदेः अग्निः नभः नाम इति त्रि वितस्तम् खनति

devasya tvā iti abhrim ādāya parilikhitam iti tris pradakṣiṇam parilikhya videḥ agniḥ nabhaḥ nāma iti tri vitastam khanati

10.4.1

अग्ने अङ्गिरः इति अभ्रिम् निधाय यः अस्याम् पृथिव्याम् असि इति पांसून् आदाय आयुषा नाम्ना इहि इति हृत्वा यत् ते अनाधृष्टम् नाम यज्ञियम् इति उत्तरवेद्याम् निवपति

agne aṅgiraḥ iti abhrim nidhāya yaḥ asyām pṛthivyām asi iti pāṃsūn ādāya āyuṣā nāmnā ihi iti hṛtvā yat te anādhṛṣṭam nāma yajñiyam iti uttaravedyām nivapati

10.4.2

विदेः अग्निः इति द्वितीयम् खात्वा अग्ने अङ्गिरः इति अभ्रिम् निधाय यः द्वितीयस्याम् इति द्वितीयम् आदाय पूर्ववत् निवपति तथा तृतीयम्

videḥ agniḥ iti dvitīyam khātvā agne aṅgiraḥ iti abhrim nidhāya yaḥ dvitīyasyām iti dvitīyam ādāya pūrvavat nivapati tathā tṛtīyam

10.4.3

तृतीयस्याम् इति विशेषः

tṛtīyasyām iti viśeṣaḥ

10.4.4

तूष्णीम् चतुर्थम्

tūṣṇīm caturtham

10.4.5

सिंहीः असि महिषीः असि इति उत्तरवेदिम् कृत्वा उरु प्रथस्व इति प्रथयति

siṃhīḥ asi mahiṣīḥ asi iti uttaravedim kṛtvā uru prathasva iti prathayati

10.4.6

ध्रुवा असि इति स्फ्येन शम्यया वा संहन्ति

dhruvā asi iti sphyena śamyayā vā saṃhanti

10.4.7

देवेभ्यः शुन्धस्व इति अद्भिः अवोक्ष्य देवेभ्यः शुम्भस्व इति सिकताभिः अनुप्रकीर्य यत् ते क्रूरम् यत् आस्थितम् इति उत्तरेण उत्तरवेदिम् प्रोक्षणीः निनयति

devebhyaḥ śundhasva iti adbhiḥ avokṣya devebhyaḥ śumbhasva iti sikatābhiḥ anuprakīrya yat te krūram yat āsthitam iti uttareṇa uttaravedim prokṣaṇīḥ ninayati

10.4.8

पुनर् एव ताभिः अवोक्षेत् इति एके

punar eva tābhiḥ avokṣet iti eke

10.4.9

आपः रिप्रम् निर्वहत इति उत्तरतस् दक्षिणतस् वा स्फ्येन एकस्फ्याम् उल्लिख्य अपः रिप्रम् निर्वहत इति उत्तरवेद्याम् प्रोक्षणी शेषम् निनयेत्

āpaḥ ripram nirvahata iti uttaratas dakṣiṇatas vā sphyena ekasphyām ullikhya apaḥ ripram nirvahata iti uttaravedyām prokṣaṇī śeṣam ninayet

10.4.10

विभ्राज् इति उत्तरवेद्याः पर्यन्तान् आकल्प्य चतुर् शिखण्डे युवती कनीने इति उत्तरवेदिम् वेदिम् च युगपद् संमृशति

vibhrāj iti uttaravedyāḥ paryantān ākalpya catur śikhaṇḍe yuvatī kanīne iti uttaravedim vedim ca yugapad saṃmṛśati

10.4.11

उत्तरवेदि मध्ये चतुर्दिशम् प्रादेश मात्रीम् मध्यम अङ्गुल उच्छ्रिताम् उत्तरनाभिम् कल्पयेत्

uttaravedi madhye caturdiśam prādeśa mātrīm madhyama aṅgula ucchritām uttaranābhim kalpayet

10.5.1

इन्द्रघोषः त्वा वसुभिः पुरस्तात् पातु इति एतैः यथारूपम् प्रदक्षिणम् परियन् प्रतिदिशम् उत्तरवेदिम् प्रोक्षति उपरिष्टात् च

indraghoṣaḥ tvā vasubhiḥ purastāt pātu iti etaiḥ yathārūpam pradakṣiṇam pariyan pratidiśam uttaravedim prokṣati upariṣṭāt ca

10.5.2

प्रोक्षणी उच्छेषम् पूर्ववत् दक्षिणतस् उत्तरवेद्यै निनयेत्

prokṣaṇī uccheṣam pūrvavat dakṣiṇatas uttaravedyai ninayet

Vaikhānasaśrautasūtra