1.9.5

घृतप्रतीक इति प्रज्वाल्यायुर्दा इति प्रणम्योपावरोहेति निधायाग्न आयाह्ययं ते योनिरिति प्रज्वाल्य मयि गृह्णामीत्यभिवन्द्य कर्मणे वामिति करौ प्रक्षालयति

ghṛtapratīka iti prajvālyāyurdā iti praṇamyopāvaroheti nidhāyāgna āyāhyayaṃ te yoniriti prajvālya mayi gṛhṇāmītyabhivandya karmaṇe vāmiti karau prakṣālayati

1.9.6

इदम् आपः शिवा इत्य् अपो ऽभिमन्त्र्यादिते ऽनुमन्यस्व दक्षिणतो वेदिं परिमृजामीति दक्षिणवेदिं नैरृत्याद्यन्तम् अनुमते ऽनुमन्यस्व पश्चिमतो वेदिं परिमृजामीति तथा पश्चिमवेदिं सरस्वते ऽनुमन्यस्वोत्तरतो वेदिं परिमृजामीत्युत्तरवेदिं वायव्याद्यन्तं देव सवितः प्रसुव पुरस्ताद्वेदिं परिमृजामीति पूर्ववेदिं चाग्नेयाद्यन्तम् अङ्गुलीरास्तीर्य साधावेन पाणिना कूर्चेन वा परिमृज्य गायत्र्या वेदीः प्रोक्षयति

idam āpaḥ śivā ity apo 'bhimantryādite 'numanyasva dakṣiṇato vediṃ parimṛjāmīti dakṣiṇavediṃ nairṛtyādyantam anumate 'numanyasva paścimato vediṃ parimṛjāmīti tathā paścimavediṃ sarasvate 'numanyasvottarato vediṃ parimṛjāmītyuttaravediṃ vāyavyādyantaṃ deva savitaḥ prasuva purastādvediṃ parimṛjāmīti pūrvavediṃ cāgneyādyantam aṅgulīrāstīrya sādhāvena pāṇinā kūrcena vā parimṛjya gāyatryā vedīḥ prokṣayati

1.9.7

ब्रह्मसोमावृत्विजौ वरयित्वाध्वर्युर्ॐ भूपते भुवनपत इति प्रत्येकं प्रेक्ष्य ताभ्यामहं भूपतिरित्युक्ते ब्रह्मन् सोमं प्रोक्षिष्यामीत्यन्तं तथोक्त्वा पुनस् ताभ्यां प्रोक्षेत्युक्तस् तथा प्रोक्षयति

brahmasomāvṛtvijau varayitvādhvaryuroṃ bhūpate bhuvanapata iti pratyekaṃ prekṣya tābhyāmahaṃ bhūpatirityukte brahman somaṃ prokṣiṣyāmītyantaṃ tathoktvā punas tābhyāṃ prokṣetyuktas tathā prokṣayati

1.10.1

पात्राद् आधावम् आदाय पवित्रे स्थ इति वेद्यां बर्हिषः स्थापयित्वा तान् परशुरसीति प्रोक्ष्य समिधो मुक्तबन्धाः कृष्णो ऽसीति वेदिरसीति वेदिं स्रुवादीन् बर्हिषो बर्हिरसि स्रुग्भ्य इति बर्हिषो ऽग्रं दिवे त्वेति मध्यम् अन्तरिक्षायेति मूलं पृथिव्यै त्वेति प्रोक्षयति

pātrād ādhāvam ādāya pavitre stha iti vedyāṃ barhiṣaḥ sthāpayitvā tān paraśurasīti prokṣya samidho muktabandhāḥ kṛṣṇo 'sīti vedirasīti vediṃ sruvādīn barhiṣo barhirasi srugbhya iti barhiṣo 'graṃ dive tveti madhyam antarikṣāyeti mūlaṃ pṛthivyai tveti prokṣayati

1.10.2

पोषाय त्वेत्य् अपो बर्हिर्बन्धने संस्राव्य स्वधा पितृभ्य इति सापसव्यं दक्षिणतः प्रोक्ष्यापां शेषं पश्चिमस्याम् उत्तरान्तम् ऊर्ग् भवेति स्रावयेत्

poṣāya tvety apo barhirbandhane saṃsrāvya svadhā pitṛbhya iti sāpasavyaṃ dakṣiṇataḥ prokṣyāpāṃ śeṣaṃ paścimasyām uttarāntam ūrg bhaveti srāvayet

1.10.3

उभाभ्याम् इति पाणी प्रक्षालयति

ubhābhyām iti pāṇī prakṣālayati

1.10.4

पूषा त इति बर्हिर्बन्धं विसृज्य मूलाद् ऊर्ध्वमादित्यं व्यञ्जनमसीत्यभिमृश्य पश्चिमतो वेद्यधस्तादुत्तराग्रम् ऊर्णाम्रदसमिति दर्भैः परिस्तीर्य स्वासस्थं देवेभ्य इति प्रागग्रं स्वासने चैकं निधाय विष्णोः स्तूपो ऽसीति प्राच्यां दक्षिणत इति याम्याम् उत्तरत इत्युदीच्यां पश्चिमत इति प्रतीच्यां प्रागुत्तराग्रं परिस्तृणात्युत्तराग्रम् ऐशान्याम् ऊर्ध्वं कृत्वा गन्धर्वो ऽसीति पश्चिमस्याम् इन्द्रस्येति याम्यां मित्रावरुणावित्युदीच्यां वेद्यां प्रागुत्तराग्रान्परिधीन्परिदधाति

pūṣā ta iti barhirbandhaṃ visṛjya mūlād ūrdhvamādityaṃ vyañjanamasītyabhimṛśya paścimato vedyadhastāduttarāgram ūrṇāmradasamiti darbhaiḥ paristīrya svāsasthaṃ devebhya iti prāgagraṃ svāsane caikaṃ nidhāya viṣṇoḥ stūpo 'sīti prācyāṃ dakṣiṇata iti yāmyām uttarata ityudīcyāṃ paścimata iti pratīcyāṃ prāguttarāgraṃ paristṛṇātyuttarāgram aiśānyām ūrdhvaṃ kṛtvā gandharvo 'sīti paścimasyām indrasyeti yāmyāṃ mitrāvaruṇāvityudīcyāṃ vedyāṃ prāguttarāgrānparidhīnparidadhāti

1.11.1

वायव्यामुत्तराग्रम् ऊर्ध्वं करोति

vāyavyāmuttarāgram ūrdhvaṃ karoti

1.11.2

सूर्यस्त्वेति प्राच्याम् उत्तरान्तम् उपरिष्टाद् इत्य् ऊर्ध्वम् अधस्तान्नागा इत्यधश्च परिषिच्य वीतिहोत्रम् इत्य् अग्न्यालये समिधावग्नीशयोर्दिशोर् ऊर्ध्वाग्रे निदधाति

sūryastveti prācyām uttarāntam upariṣṭād ity ūrdhvam adhastānnāgā ityadhaśca pariṣicya vītihotram ity agnyālaye samidhāvagnīśayordiśor ūrdhvāgre nidadhāti

1.11.3

परिस्तीर्यम् इत्यादिनैन्द्राद्यम् उदगन्तम् आर्षेणापो दत्त्वा सृतासीत्यादिभिर् दक्षिणादि तेनैव प्रागन्तम् उत्तरान्तं च परिषिच्य तरुणासीत्य् आग्नेयादीशानान्तं प्रदक्षिणम् आग्नेयान्तम् अद्भिः परिषिञ्चति

paristīryam ityādinaindrādyam udagantam ārṣeṇāpo dattvā sṛtāsītyādibhir dakṣiṇādi tenaiva prāgantam uttarāntaṃ ca pariṣicya taruṇāsīty āgneyādīśānāntaṃ pradakṣiṇam āgneyāntam adbhiḥ pariṣiñcati

1.11.4

वानस्पत्यो ऽसीति प्रणिधी प्रक्षाल्य पृथिव्यापो ग्रहीष्यामीति साक्षतम् अद्भिर् आपूर्य वसूनां पवित्रम् इत्य् उदगग्रे पवित्रे प्रक्षिप्य दक्षिणेन पाणिनाग्रमितरद्वामेन गृहीत्वा देवो वः सवितेति त्रिरुत्पूय तथा निदधाति

vānaspatyo 'sīti praṇidhī prakṣālya pṛthivyāpo grahīṣyāmīti sākṣatam adbhir āpūrya vasūnāṃ pavitram ity udagagre pavitre prakṣipya dakṣiṇena pāṇināgramitaradvāmena gṛhītvā devo vaḥ saviteti trirutpūya tathā nidadhāti

1.11.5

ब्रह्मन्न् अप इति सोमाप इति च ब्रह्मसोमावृत्विजौ प्रत्येकं प्रेक्ष्य ताभ्यां तथा प्रणयेत्युक्तः को व इति प्रणीय वेद्यां दक्षिणोत्तरयोः प्रणिधी निधाय संविशन्तामिति कूर्चेन जलं संस्राव्य गायत्र्या स्रुवं प्रोक्षयेत्

brahmann apa iti somāpa iti ca brahmasomāvṛtvijau pratyekaṃ prekṣya tābhyāṃ tathā praṇayetyuktaḥ ko va iti praṇīya vedyāṃ dakṣiṇottarayoḥ praṇidhī nidhāya saṃviśantāmiti kūrcena jalaṃ saṃsrāvya gāyatryā sruvaṃ prokṣayet

1.12.1

भूः स्रुवं गृह्णामीति स्रुवं गृहीत्वा वर्षिष्ठे अधि नाक इति वेद्यधस्तात्समिधौ न्यस्याहीनो निर्वपामीति स्रुवं प्रक्षाल्य निर्दग्धमिति पर्यग्निं कृत्वा निष्टप्तमिति समिधोर् निदध्यात्

bhūḥ sruvaṃ gṛhṇāmīti sruvaṃ gṛhītvā varṣiṣṭhe adhi nāka iti vedyadhastātsamidhau nyasyāhīno nirvapāmīti sruvaṃ prakṣālya nirdagdhamiti paryagniṃ kṛtvā niṣṭaptamiti samidhor nidadhyāt

1.12.2

अदितिर् अस्यच्छिद्रेत्याज्यस्थालीं गृहीत्वोत्तरे भूतकृतः स्थोपोढम् इत्यङ्गारं न्यस्य सगराः स्थेति विन्यस्य महीनामिति पचति

aditir asyacchidretyājyasthālīṃ gṛhītvottare bhūtakṛtaḥ sthopoḍham ityaṅgāraṃ nyasya sagarāḥ stheti vinyasya mahīnāmiti pacati

1.12.3

पूर्ववत्पवित्रेण त्रिरुत्पूयाज्यस्थाल्याः पृष्ठभस्मेदं विष्णुरिति वेदेन शोधयित्वोद्भवः स्थोद् अहमिति बर्हिर् दग्ध्वाङ्गारम् अन्तरितम् इत्याज्यस्य दर्शयति

pūrvavatpavitreṇa trirutpūyājyasthālyāḥ pṛṣṭhabhasmedaṃ viṣṇuriti vedena śodhayitvodbhavaḥ sthod ahamiti barhir dagdhvāṅgāram antaritam ityājyasya darśayati

1.12.4

दक्षिणतो ऽङ्गारं गायत्र्या न्यस्य तयैव चरुस्थालीमधिश्रित्य दर्भोल्केन पक्त्वावतारयति

dakṣiṇato 'ṅgāraṃ gāyatryā nyasya tayaiva carusthālīmadhiśritya darbholkena paktvāvatārayati

1.12.5

पवित्रेणाज्यं पात्रे त्रिरुत्पूय घर्मो ऽसीति ग्रन्थिं विसृज्योत्तरपश्चिमे निधायाद्भिः प्रोक्ष्याप्यायन्तामिति पवित्रं जुहोति

pavitreṇājyaṃ pātre trirutpūya gharmo 'sīti granthiṃ visṛjyottarapaścime nidhāyādbhiḥ prokṣyāpyāyantāmiti pavitraṃ juhoti

1.12.6

वीतिहोत्रमिति समिदग्रं घृताक्तं वायव्ये ऽग्नौ स्थापयित्वा देवस्य त्वेति स्रुवेण होम्यं द्विधा विहरति

vītihotramiti samidagraṃ ghṛtāktaṃ vāyavye 'gnau sthāpayitvā devasya tveti sruveṇa homyaṃ dvidhā viharati

1.13.1

दक्षिणप्रणिधौ ब्राह्मेण तीर्थेन प्रजापतिपुरोगान् आवाहयामीत्युत्तरप्रणिधौ दैवेनाग्न्यादीन् औपासनयज्ञं यज्ञदैवत विश्वान् देवान् सर्वदेवान् आवाहयामीत्यन्तं पैतृके वैश्वदेवयज्ञं यज्ञदैवत विश्वान् देवान् आवाहयामीत्यन्तम् आवाहयेत्

dakṣiṇapraṇidhau brāhmeṇa tīrthena prajāpatipurogān āvāhayāmītyuttarapraṇidhau daivenāgnyādīn aupāsanayajñaṃ yajñadaivata viśvān devān sarvadevān āvāhayāmītyantaṃ paitṛke vaiśvadevayajñaṃ yajñadaivata viśvān devān āvāhayāmītyantam āvāhayet

1.13.2

यथावाहनं स्रुवेणाज्यम् ऊर्ध्वं नीत्वा जुष्टं निर्वपामीति निर्वापं करोति

yathāvāhanaṃ sruveṇājyam ūrdhvaṃ nītvā juṣṭaṃ nirvapāmīti nirvāpaṃ karoti

Vaikhānasagṛhyasūtra