3.15.1

चुल्ल्यां कपालमारोप्य वृषभशकृत्पिण्डैर् जातकाग्निं साधयेत्

cullyāṃ kapālamāropya vṛṣabhaśakṛtpiṇḍair jātakāgniṃ sādhayet

3.15.2

तम् एनम् उत्तपनीयम् इत्य् उदाहरन्ति

tam enam uttapanīyam ity udāharanti

3.15.3

तेनैव धूपं दद्यात्

tenaiva dhūpaṃ dadyāt

3.15.4

द्वारस्य दक्षिणतो निधायाङ्गारवर्णे परिस्तीर्य कणसर्षपैर् हस्तेन शण्डे रथो ऽयः शण्डो मर्क आलिखन्विलिखन्नर्यम्ण आन्त्रीमुखः केशिनीरेतान् घ्नतैतान् पूर्व एषां मिश्रवाससो नक्तंचारिणो निशीथचारिणी तासां त्वम् अयं ते योनिर् मम नामेति व्याहृतीश्च हुत्वा प्रक्षाल्य पाणिमवनीमालभ्य यत्ते सुसीम इति मेधायै घृतं करोति

dvārasya dakṣiṇato nidhāyāṅgāravarṇe paristīrya kaṇasarṣapair hastena śaṇḍe ratho 'yaḥ śaṇḍo marka ālikhanvilikhannaryamṇa āntrīmukhaḥ keśinīretān ghnataitān pūrva eṣāṃ miśravāsaso naktaṃcāriṇo niśīthacāriṇī tāsāṃ tvam ayaṃ te yonir mama nāmeti vyāhṛtīśca hutvā prakṣālya pāṇimavanīmālabhya yatte susīma iti medhāyai ghṛtaṃ karoti

3.15.5

वचा पथ्या हिरण्यं मधु सर्पिरिति मेधाजननानि भवन्ति

vacā pathyā hiraṇyaṃ madhu sarpiriti medhājananāni bhavanti

3.15.6

ब्राह्मीघृतं पयो वचाधिकं चामनन्ति

brāhmīghṛtaṃ payo vacādhikaṃ cāmananti

3.15.7

सुवर्णं दर्भेण बद्ध्वान्तर्धाय घृतं भूर् ऋच इति प्राङ्मुखं प्राशयति

suvarṇaṃ darbheṇa baddhvāntardhāya ghṛtaṃ bhūr ṛca iti prāṅmukhaṃ prāśayati

3.15.8

नित्यं सायं प्रातर् एवम् अहर् अहर् हुत्वा मेधायै पाययेत्

nityaṃ sāyaṃ prātar evam ahar ahar hutvā medhāyai pāyayet

3.15.9

उष्णशीताभिर् अद्भिर् एनं स्नापयित्वा क्षेत्रियै त्वेति नीत्वा या दैवीर् इति मातुरङ्के स्थापयित्वा तासां त्वेति स्तनौ प्रक्षाल्यायं कुमार इति दक्षिणादि पाययेत्

uṣṇaśītābhir adbhir enaṃ snāpayitvā kṣetriyai tveti nītvā yā daivīr iti māturaṅke sthāpayitvā tāsāṃ tveti stanau prakṣālyāyaṃ kumāra iti dakṣiṇādi pāyayet

3.15.10

आपो हविष्ष्व् इति न्यस्तमुदकुम्भं शोधयित्वा नित्यं सायं प्रातर् आदधाति

āpo haviṣṣv iti nyastamudakumbhaṃ śodhayitvā nityaṃ sāyaṃ prātar ādadhāti

3.15.11

तथैव घृतप्राशनान्तं कर्म कृत्वा स्नात्वौपासननिर्हरणादि करोतीत्येके

tathaiva ghṛtaprāśanāntaṃ karma kṛtvā snātvaupāsananirharaṇādi karotītyeke

3.15.12

तृतीये पञ्चमे सप्तमे नवमे चाह्नि शयनादिकं शोधयतीति

tṛtīye pañcame saptame navame cāhni śayanādikaṃ śodhayatīti

3.16.1

अथ वास्तुसवनं व्याख्यास्यामः

atha vāstusavanaṃ vyākhyāsyāmaḥ

3.16.2

नवे वास्तुन्युषिते ऽपि सूतकप्रेतकयोर्वापयित्वा मृन्मयानि भाण्डानि पुराणानि त्यक्त्वा नवानि परिगृह्यान्यान्परिच्छदान्यथोक्तं शोधयित्वा भूमियज्ञेनेष्ट्वा निवसेत्

nave vāstunyuṣite 'pi sūtakapretakayorvāpayitvā mṛnmayāni bhāṇḍāni purāṇāni tyaktvā navāni parigṛhyānyānparicchadānyathoktaṃ śodhayitvā bhūmiyajñeneṣṭvā nivaset

3.16.3

यस्माद् वास्तुसवनेन शुद्धिवस्तूनाम् आघारो वास्तुसवनस्य

yasmād vāstusavanena śuddhivastūnām āghāro vāstusavanasya

3.16.4

वास्तोष्पते प्रतिजानीहि वास्तोष्पते शग्मयेति द्वाभ्यां यजेत भूमियज्ञाय स्वाहा यज्ञदैवतं प्र सोदर्यै स्वाहेति द्वौ भूमियज्ञदैवत्यौ मेदिनी देवी देवी हिरण्यगर्भिणी समुद्रवती सावित्री शृङ्गे शृङ्गे वायुपरी जलशयनीति पञ्च भूमिदैवत्या व्याहृतीर् हुत्वा पुण्याहमहमग्ने अग्निं गृह्णामीत्य् अग्निष्ठाद् दर्भपूलेनाग्निं गृहीत्वा प्रथमाद् ऐन्द्राद् भुवंगाद् आरभ्य वास्तुनः कुड्यमूलाद्बहिरन्तश्च वामं परीत्या ब्रह्मस्थानात् पर्यग्निं कारयित्वापरद्वारेण विसृजेत्

vāstoṣpate pratijānīhi vāstoṣpate śagmayeti dvābhyāṃ yajeta bhūmiyajñāya svāhā yajñadaivataṃ pra sodaryai svāheti dvau bhūmiyajñadaivatyau medinī devī devī hiraṇyagarbhiṇī samudravatī sāvitrī śṛṅge śṛṅge vāyuparī jalaśayanīti pañca bhūmidaivatyā vyāhṛtīr hutvā puṇyāhamahamagne agniṃ gṛhṇāmīty agniṣṭhād darbhapūlenāgniṃ gṛhītvā prathamād aindrād bhuvaṃgād ārabhya vāstunaḥ kuḍyamūlādbahirantaśca vāmaṃ parītyā brahmasthānāt paryagniṃ kārayitvāparadvāreṇa visṛjet

3.16.5

तथैवाणोर् अणीयान् इति पात्रेणान्व् अपः स्रावयित्वा शिष्टाभिः सर्वत्र प्रोक्षयति

tathaivāṇor aṇīyān iti pātreṇānv apaḥ srāvayitvā śiṣṭābhiḥ sarvatra prokṣayati

3.16.6

एवं वारुणाद् भुवंगाद् वा याम्यात् सौम्याद् आरभ्य पर्यग्न्याधावस्रुती स्याताम्

evaṃ vāruṇād bhuvaṃgād vā yāmyāt saumyād ārabhya paryagnyādhāvasrutī syātām

3.17.1

ये ते शतं वरुणोद् उत्तमम् अयाश् चाग्न आपः सृजन्तु स्निग्धानीति चत्वारो वरुणदैवत्याः

ye te śataṃ varuṇod uttamam ayāś cāgna āpaḥ sṛjantu snigdhānīti catvāro varuṇadaivatyāḥ

3.17.2

विश्वे देवस्य विश्वे अद्येति द्वौ वैश्वदेवौ

viśve devasya viśve adyeti dvau vaiśvadevau

Vaikhānasagṛhyasūtra