2.17.1

द्यौस् त्वा ददात्विति ब्राह्मणान्भोजयित्वा इन्द्राग्नी मे वर्च इत्य् एषां प्रणामं कुर्यात्

dyaus tvā dadātviti brāhmaṇānbhojayitvā indrāgnī me varca ity eṣāṃ praṇāmaṃ kuryāt

2.17.2

पुण्याहं वाचयित्वाज्येन व्याहृतीर् हुत्वा बान्धवैः सह धाम भुञ्जीत

puṇyāhaṃ vācayitvājyena vyāhṛtīr hutvā bāndhavaiḥ saha dhāma bhuñjīta

2.17.3

मधुधाम्नोश्चोदनायां तोयपिष्टौ प्रतिनिधी गृह्णीयाद् यस्माद् आपो वै सर्वा देवताः सर्वार्थसाधका इति वेद्यर्थं संभारार्थं पृथिवी वनस्पतयः पश्वर्थम् ओषधय इति वेदानुशासनं भवति

madhudhāmnoścodanāyāṃ toyapiṣṭau pratinidhī gṛhṇīyād yasmād āpo vai sarvā devatāḥ sarvārthasādhakā iti vedyarthaṃ saṃbhārārthaṃ pṛthivī vanaspatayaḥ paśvartham oṣadhaya iti vedānuśāsanaṃ bhavati

2.18.1

अथ प्राणाग्निहोत्रविधानम्

atha prāṇāgnihotravidhānam

2.18.2

स्वयंज्योतिरात्मा यजमानः

svayaṃjyotirātmā yajamānaḥ

2.18.3

बुद्धिः पत्नी

buddhiḥ patnī

2.18.4

हृदयपुण्डरीकं वेदिः

hṛdayapuṇḍarīkaṃ vediḥ

2.18.5

रोमाणि दर्भाः

romāṇi darbhāḥ

2.18.6

प्राणो गार्हपत्यो ऽपान आहवनीयो व्यानो ऽन्वाहार्य उदानः सभ्यः समान आवसथ्य इति पञ्चाग्नयो भवन्ति

prāṇo gārhapatyo 'pāna āhavanīyo vyāno 'nvāhārya udānaḥ sabhyaḥ samāna āvasathya iti pañcāgnayo bhavanti

2.18.7

जिह्वादीन्द्रियाणि यज्ञपात्राणि रसादयो विषया हवींषि

jihvādīndriyāṇi yajñapātrāṇi rasādayo viṣayā havīṃṣi

2.18.8

अस्य फलम् ओमर्थावाप्तिः

asya phalam omarthāvāptiḥ

2.18.9

तदेवम् एकाध्वर्युरात्मयज्ञं संकल्प्यामृतोपस्तरणम् असीत्य् अन्नं प्रोक्ष्यान्नसूक्तेनाभिमृश्योर्जस्करम् इत्य् आधावं पीत्वाङ्गुष्ठानामिकामध्यमैर् आदायान्नं प्राणाय स्वाहापानाय स्वाहा व्यानाय स्वाहोदानाय स्वाहा समानाय स्वाहेति पञ्चाहुतीः पात्रं स्पृशन्नेव हुत्वोर्जस्करमिति पुनश्चाधावं पीत्वाश्नीयात्

tadevam ekādhvaryurātmayajñaṃ saṃkalpyāmṛtopastaraṇam asīty annaṃ prokṣyānnasūktenābhimṛśyorjaskaram ity ādhāvaṃ pītvāṅguṣṭhānāmikāmadhyamair ādāyānnaṃ prāṇāya svāhāpānāya svāhā vyānāya svāhodānāya svāhā samānāya svāheti pañcāhutīḥ pātraṃ spṛśanneva hutvorjaskaramiti punaścādhāvaṃ pītvāśnīyāt

2.18.9.2

आचम्यापो गृहीत्वादित्याभिमुखम् ॐ प्राणान् आप्यायस्वेत्य् उदरम् अभिमृशेत्

ācamyāpo gṛhītvādityābhimukham oṃ prāṇān āpyāyasvety udaram abhimṛśet

2.18.10

दक्षिणेन कराङ्गुष्ठाग्रेणाणोर् अणीयानिति दक्षिणपादाङ्गुष्ठे संस्रावयेत्

dakṣiṇena karāṅguṣṭhāgreṇāṇor aṇīyāniti dakṣiṇapādāṅguṣṭhe saṃsrāvayet

2.18.11

एवं सायं प्रातः प्राणाग्निहोत्रं यजेत

evaṃ sāyaṃ prātaḥ prāṇāgnihotraṃ yajeta

2.18.11.2

आत्मयाजिनाम् इदम् इज्यम् अग्निहोत्रं यावज्जीवकमिति ब्रह्मवादिनो वदन्ति

ātmayājinām idam ijyam agnihotraṃ yāvajjīvakamiti brahmavādino vadanti

2.18.12

तदेवं भुक्त्वा गच्छन्तमनृणो ब्रह्मपदमभ्येतीति सामपूर्वं माता पिता गुरुर्वा पैतृकादिकम् ऋणत्रयं जायमानस्य ब्राह्मणस्य सहजातमित्युक्त्वा वारयेदिति विज्ञायते

tadevaṃ bhuktvā gacchantamanṛṇo brahmapadamabhyetīti sāmapūrvaṃ mātā pitā gururvā paitṛkādikam ṛṇatrayaṃ jāyamānasya brāhmaṇasya sahajātamityuktvā vārayediti vijñāyate

3.1.1

अथातः पाणिग्रहणम्

athātaḥ pāṇigrahaṇam

3.1.2

अष्टौ विवाहा भवन्ति ब्राह्मो दैवः प्राजापत्य आर्ष आसुरो गान्धर्वो राक्षसः पैशाच इति

aṣṭau vivāhā bhavanti brāhmo daivaḥ prājāpatya ārṣa āsuro gāndharvo rākṣasaḥ paiśāca iti

3.1.3

यदभिरूपं वृत्तवयःसम्पन्नम् आहूयार्हयित्वा कन्यालंकृता दास्यते स ब्राह्म इति गीयते

yadabhirūpaṃ vṛttavayaḥsampannam āhūyārhayitvā kanyālaṃkṛtā dāsyate sa brāhma iti gīyate

Vaikhānasagṛhyasūtra