1.36.10

यथा तुरीवेमादिकं पटस्य

yathā turīvemādikaṃ paṭasya

1.36.11

तद् एतत्त्रिविधकारणमध्ये यद् असाधारणं कारणं तद् एव करणम्

tad etattrividhakāraṇamadhye yad asādhāraṇaṃ kāraṇaṃ tad eva karaṇam

1.37

तत्र प्रत्यक्षज्ञानकरणं प्रत्यक्षम्

tatra pratyakṣajñānakaraṇaṃ pratyakṣam

1.37.2

इन्द्रियार्थसन्निकर्षजन्यं ज्ञानं प्रत्यक्षम्

indriyārthasannikarṣajanyaṃ jñānaṃ pratyakṣam

1.37.3

तद् द्विविधं निर्विकल्पकं सविकल्पकं चेति

tad dvividhaṃ nirvikalpakaṃ savikalpakaṃ ceti

1.37.4

तत्र निर्विकल्पकं ज्ञानं निर्विकल्पकं यथेदं किंचित्

tatra nirvikalpakaṃ jñānaṃ nirvikalpakaṃ yathedaṃ kiṃcit

1.37.5

सपरकारकं ज्ञानं सविकल्पकं यथा डित्थोऽयम् ब्रह्मणो ऽयं श्यामोऽयम्

saparakārakaṃ jñānaṃ savikalpakaṃ yathā ḍittho'yam brahmaṇo 'yaṃ śyāmo'yam

1.38

प्रत्यक्षज्ञानहेतुर् इन्द्रियार्थसन्निकर्षः षड्विधः

pratyakṣajñānahetur indriyārthasannikarṣaḥ ṣaḍvidhaḥ

1.38.2

संयोगः संयुक्तसमवायः संयुक्तसमवेतसमवायः समवायः समवेतसमवायो विशेषणविशेष्यभावश् चेति

saṃyogaḥ saṃyuktasamavāyaḥ saṃyuktasamavetasamavāyaḥ samavāyaḥ samavetasamavāyo viśeṣaṇaviśeṣyabhāvaś ceti

1.38.3

चक्षुषा घटप्रत्यक्षजनने संयोगः सन्निकर्षः

cakṣuṣā ghaṭapratyakṣajanane saṃyogaḥ sannikarṣaḥ

1.38.4

घटरूपप्रत्यक्षजनने संयुक्तसमवायः सन्निकर्षः चक्षुःसंयुक्ते घटे रूपस्य समवायात्

ghaṭarūpapratyakṣajanane saṃyuktasamavāyaḥ sannikarṣaḥ cakṣuḥsaṃyukte ghaṭe rūpasya samavāyāt

1.38.5

रूपत्वसामान्यप्रत्यक्षे संयुक्तसमवेतसमवायः सन्निकर्षः चक्षुःसंयुक्ते घटे रूपं समवेतं तत्र रूपत्वस्य समवायात्

rūpatvasāmānyapratyakṣe saṃyuktasamavetasamavāyaḥ sannikarṣaḥ cakṣuḥsaṃyukte ghaṭe rūpaṃ samavetaṃ tatra rūpatvasya samavāyāt

1.38.6

श्रोत्रेण शब्दस्याकाशगुणत्वात् गुणगुणिनोश् च समवायात्

śrotreṇa śabdasyākāśaguṇatvāt guṇaguṇinoś ca samavāyāt

1.38.7

शब्दत्वसाक्षात्कारे समवेतसमवायः सन्निकर्षः श्रोत्रसमवेते शब्दे शब्दत्वस्य समवायात्

śabdatvasākṣātkāre samavetasamavāyaḥ sannikarṣaḥ śrotrasamavete śabde śabdatvasya samavāyāt

1.38.8

अभावप्रत्यक्षे विशेषणविशेष्यभावः सन्निकर्षो घटाभाववद् भृतलम् इत्य् अत्र चक्षुःसंयुक्ते भूतले घटाभावस्य

abhāvapratyakṣe viśeṣaṇaviśeṣyabhāvaḥ sannikarṣo ghaṭābhāvavad bhṛtalam ity atra cakṣuḥsaṃyukte bhūtale ghaṭābhāvasya

1.38.9

एवं सन्निकर्षषट्कजन्यं ज्ञानं प्रत्यक्षम्

evaṃ sannikarṣaṣaṭkajanyaṃ jñānaṃ pratyakṣam

1.38.10

तत्करणम् इन्द्रियम्

tatkaraṇam indriyam

1.38.11

तस्माद् इन्द्रियं प्रत्यक्षप्रमाणम् इति सिद्धम्

tasmād indriyaṃ pratyakṣapramāṇam iti siddham

1.39

अनुमितिकरणम् अनुमानम्

anumitikaraṇam anumānam

1.39.2

परामर्शजन्यं ज्ञानम् अनुमितिः

parāmarśajanyaṃ jñānam anumitiḥ

Tarkasaṃgraha