1.50

यस्य साध्यभावसाधकं हेत्वन्तरं विद्यते स सत्प्रतिपक्षः

yasya sādhyabhāvasādhakaṃ hetvantaraṃ vidyate sa satpratipakṣaḥ

1.50.2

यथा शब्दो नित्यः श्रावणत्वाच् छब्दत्ववद् इति

yathā śabdo nityaḥ śrāvaṇatvāc chabdatvavad iti

1.50.3

शब्दोऽनित्यः कार्यत्वाद् घटवद् इति

śabdo'nityaḥ kāryatvād ghaṭavad iti

1.51

असिद्धस् त्रिविधः

asiddhas trividhaḥ

1.51.2

आश्रयासिद्धः स्वरूपासिद्धो व्याप्यत्वासिद्धश् चेति

āśrayāsiddhaḥ svarūpāsiddho vyāpyatvāsiddhaś ceti

1.51.3

आश्रयासिद्धो यथा गगनारविन्दं सुरभ्य् अरविन्दत्वात् सरोजारविन्दवत्

āśrayāsiddho yathā gaganāravindaṃ surabhy aravindatvāt sarojāravindavat

1.51.4

अत्र गगनारविन्दम् आश्रयः

atra gaganāravindam āśrayaḥ

1.51.5

स च नास्त्य् एव

sa ca nāsty eva

1.51.6

स्वरूपासिद्धो यथा शब्दो गुणश् चाक्षुषत्वात्

svarūpāsiddho yathā śabdo guṇaś cākṣuṣatvāt

1.51.7

अत्र चाक्षुषत्वं शब्दे नास्ति शब्दस्य श्रावणत्वात्

atra cākṣuṣatvaṃ śabde nāsti śabdasya śrāvaṇatvāt

1.51.8

सोपाधिको व्याप्यत्वासिद्धः

sopādhiko vyāpyatvāsiddhaḥ

1.51.9

साध्यव्यापकत्वे सति साधनाव्यापक उपाधिः

sādhyavyāpakatve sati sādhanāvyāpaka upādhiḥ

1.51.10

साध्यसमानाधिकरणात्यन्ताभावाप्रतियोगित्वं साध्यव्यापकत्वम्

sādhyasamānādhikaraṇātyantābhāvāpratiyogitvaṃ sādhyavyāpakatvam

1.51.11

साधनवन्न् इष्टात्यन्ताभावप्रतियोगित्वं

iṣṭātyantābhāvapratiyogitvaṃ sādhāraṇāvyāpakatvam

1.51.12

पर्वतो धूमवान् वह्निमत्त्वाद् इत्य् अत्रार्द्रेन्धनसंयोग उपाधिः

parvato dhūmavān vahnimattvād ity atrārdrendhanasaṃyoga upādhiḥ

1.51.13

तथा हि

tathā hi

1.51.14

यत्र धूमस् तत्रार्द्रेन्धनसंयोग इति साध्यव्यापकता

yatra dhūmas tatrārdrendhanasaṃyoga iti sādhyavyāpakatā

1.51.15

यत्र वह्निस् तत्रार्द्रेन्धनसंयोगाभावाद् इति साधनाव्यापकता

yatra vahnis tatrārdrendhanasaṃyogābhāvād iti sādhanāvyāpakatā

1.51.16

एवं साध्यव्यापकत्वे सति साधनाव्यापकत्वाद् आर्द्रेन्धनसंयोग उपाधिः

evaṃ sādhyavyāpakatve sati sādhanāvyāpakatvād ārdrendhanasaṃyoga upādhiḥ

1.51.17

सोपाधिकत्वाद् वह्निमत्त्वं व्याप्यत्वासिद्धम्

sopādhikatvād vahnimattvaṃ vyāpyatvāsiddham

Tarkasaṃgraha