6.3.10.4

द्यति

dyati

6.3.10.4.2

हृदयस्याग्रे ऽवद्यत्य् अथ जिह्वाया अथ वक्षसो यद् वै हृदयेनाभिगच्छति तज् जिह्वया वदति यज् जिह्वया वदति तद् उरसो ऽधि निर्वदति

hṛdayasyāgre 'vadyaty atha jihvāyā atha vakṣaso yad vai hṛdayenābhigacchati taj jihvayā vadati yaj jihvayā vadati tad uraso 'dhi nirvadati

6.3.10.4.3

एतद् वै पशोर् यथापूर्वं यस्यैवम् अवदाय यथाकामम् उत्तरेषाम् अवद्यति यथापूर्वम् एवास्य पशोर् अवत्तम् भवति

etad vai paśor yathāpūrvaṃ yasyaivam avadāya yathākāmam uttareṣām avadyati yathāpūrvam evāsya paśor avattam bhavati

6.3.10.4.4

मध्यतो गुदस्यावद्यति मध्यतो हि प्राण उत्तमस्यावद्यति

madhyato gudasyāvadyati madhyato hi prāṇa uttamasyāvadyati

6.3.10.5

उत्तमो हि प्राणो यदीतरं यदीतरम् उभयम् एवाजामि

uttamo hi prāṇo yadītaraṃ yadītaram ubhayam evājāmi

6.3.10.5.2

जायमानो वै ब्राह्मणस् त्रिभिर् ऋणवा जायते ब्रह्मचर्येणर्षिभ्यो यज्ञेन देवेभ्यः प्रजया पितृभ्य एष वा अनृणो यः पुत्री यज्वा ब्रह्मचारिवासी तद् अवदानैर् एवावदयते तद् अवदानानाम् अवदानत्वम्

jāyamāno vai brāhmaṇas tribhir ṛṇavā jāyate brahmacaryeṇarṣibhyo yajñena devebhyaḥ prajayā pitṛbhya eṣa vā anṛṇo yaḥ putrī yajvā brahmacārivāsī tad avadānair evāvadayate tad avadānānām avadānatvam

6.3.10.5.3

देवासुराः संयत्ता आसन् ते देवा अग्निम् अब्रुवन्

devāsurāḥ saṃyattā āsan te devā agnim abruvan

6.3.10.5.4

त्वया वीरेणासुरान् अभिभवामेति

tvayā vīreṇāsurān abhibhavāmeti

6.3.10.6

सो ऽब्रवीत्

so 'bravīt

6.3.10.6.2

वरं वृणै पशोर् उद्धारम् उद्धरा इति स एतम् उद्धारम् उदहरत दोः पूर्वार्धस्य गुदम् मध्यतः श्रोणिं जघनार्धस्य ततो देवा अभवन् परासुरा यत् त्र्यङ्गाणां समवद्यति भ्रातृव्याभिभूत्यै भवत्य् आत्मना परास्य भ्रातृव्यो भवति

varaṃ vṛṇai paśor uddhāram uddharā iti sa etam uddhāram udaharata doḥ pūrvārdhasya gudam madhyataḥ śroṇiṃ jaghanārdhasya tato devā abhavan parāsurā yat tryaṅgāṇāṃ samavadyati bhrātṛvyābhibhūtyai bhavaty ātmanā parāsya bhrātṛvyo bhavati

6.3.10.6.3

अक्ष्णयावद्यति तस्माद् अक्ष्णया पशवो ऽङ्गानि प्रहरन्ति प्रतिष्ठित्यै

akṣṇayāvadyati tasmād akṣṇayā paśavo 'ṅgāni praharanti pratiṣṭhityai

6.3.11.1

मेदसा स्रुचौ प्रोर्णोति मेदोरूपा वै पशवो रूपम् एव पशुषु दधाति

medasā srucau prorṇoti medorūpā vai paśavo rūpam eva paśuṣu dadhāti

6.3.11.1.2

यूषन्न् अवधाय प्रोर्णोति रसो वा एष पशूनां यद् यू रसम् एव पशुषु दधाति

yūṣann avadhāya prorṇoti raso vā eṣa paśūnāṃ yad yū rasam eva paśuṣu dadhāti

6.3.11.1.3

पार्श्वेन वसाहोमम् प्रयौति मध्यं वा एतत् पशूनां यत् पार्श्वं रस एष पशूनां यद् वसा यत् पार्श्वेन वसाहोमम् प्रयौति मध्यत एव पशूनां रसं दधाति

pārśvena vasāhomam prayauti madhyaṃ vā etat paśūnāṃ yat pārśvaṃ rasa eṣa paśūnāṃ yad vasā yat pārśvena vasāhomam prayauti madhyata eva paśūnāṃ rasaṃ dadhāti

6.3.11.1.4

घ्नन्ति

ghnanti

6.3.11.2

वा एतत् पशुं यत् संज्ञपयन्त्य् ऐन्द्रः खलु वै देवतया प्राण ऐन्द्रो ऽपान ऐन्द्रः प्राणो अङ्गे अङ्गे निदेध्यद् इत्य् आह प्राणापानाव् एव पशुषु

vā etat paśuṃ yat saṃjñapayanty aindraḥ khalu vai devatayā prāṇa aindro 'pāna aindraḥ prāṇo aṅge aṅge nidedhyad ity āha prāṇāpānāv eva paśuṣu

6.3.11.2.2

देव त्वष्टर् भूरि ते सं सम् एत्व् इत्य् आह त्वाष्ट्रा हि देवतया पशवः

deva tvaṣṭar bhūri te saṃ sam etv ity āha tvāṣṭrā hi devatayā paśavaḥ

6.3.11.2.3

विषुरूपा यत् सलक्ष्माणो भवथेत्य् आह विषुरूपा ह्य् एते सन्तः सलक्ष्माण एतर्हि भवन्ति

viṣurūpā yat salakṣmāṇo bhavathety āha viṣurūpā hy ete santaḥ salakṣmāṇa etarhi bhavanti

6.3.11.2.4

देवत्रा यन्तम्

devatrā yantam

6.3.11.3

अवसे सखायो ऽनु त्वा माता पितरो मदन्त्व् इत्य् आहानुमतम् एवैनम् मात्रा पित्रा सुवर्गं लोकं गमयति

avase sakhāyo 'nu tvā mātā pitaro madantv ity āhānumatam evainam mātrā pitrā suvargaṃ lokaṃ gamayati

Taittirīyasaṃhitā