37.31

कासीसं सैन्धवं किण्वं कुरुविन्दो मनःशिला

kāsīsaṃ saindhavaṃ kiṇvaṃ kuruvindo manaḥśilā

37.31.2

कुक्कुटाण्डकपालानि सुमनोमुकुलानि च

kukkuṭāṇḍakapālāni sumanomukulāni ca

37.32

फले शैरीषकारञ्जे धातुचूर्णानि यानि च

phale śairīṣakārañje dhātucūrṇāni yāni ca

37.32.2

व्रणेषूत्सन्नमांसेषु प्रशस्तान्यवसादने

vraṇeṣūtsannamāṃseṣu praśastānyavasādane

37.33

समस्तं वर्गमर्धं वा यथालाभमथापि वा

samastaṃ vargamardhaṃ vā yathālābhamathāpi vā

37.33.2

प्रयुञ्जीत भिषक् प्राज्ञो यथोद्दिष्टेषु कर्मसु

prayuñjīta bhiṣak prājño yathoddiṣṭeṣu karmasu

38.1

अथ अतस् द्रवयसंग्रहणीयम् अध्यायम् व्याख्यास्यामः यथा उवाच भगवान् धन्वन्तरिः

atha atas dravayasaṃgrahaṇīyam adhyāyam vyākhyāsyāmaḥ yathā uvāca bhagavān dhanvantariḥ

38.3

समासेन सप्तत्रिंशद्द्रव्यगणा भवन्ति

samāsena saptatriṃśaddravyagaṇā bhavanti

38.4

तद्यथा विदारिगन्धा विदारी विश्वदेवा सहदेवा श्वदंष्ट्रा पृथक्पर्णी शतावरी सारिवा कृष्णसारिवा जीवकर्षभकौ महासहा क्षुद्रसहा बृहत्यौ पुनर्नवैरण्डो हंसपादी वृश्चिकाल्यृषभी चेति

tadyathā vidārigandhā vidārī viśvadevā sahadevā śvadaṃṣṭrā pṛthakparṇī śatāvarī sārivā kṛṣṇasārivā jīvakarṣabhakau mahāsahā kṣudrasahā bṛhatyau punarnavairaṇḍo haṃsapādī vṛścikālyṛṣabhī ceti

38.5

विदारिगन्धादिर् अयं गणः पित्तानिलापहः

vidārigandhādir ayaṃ gaṇaḥ pittānilāpahaḥ

38.5.2

शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासविनाशनः

śoṣagulmāṅgamardordhvaśvāsakāsavināśanaḥ

38.6

आरग्वधमदनगोपघोण्टाकण्टकीकुटजपाठापाटलामूर्वेन्द्रयवसप्तपर्णनिम्बकुरुण्टकदासीकुरुण्टकगुडूचीचित्रकशार्ङ्गेष्टाकरञ्जद्वयपटोलकिराततिक्तकानि सुषवी चेति

āragvadhamadanagopaghoṇṭākaṇṭakīkuṭajapāṭhāpāṭalāmūrvendrayavasaptaparṇanimbakuruṇṭakadāsīkuruṇṭakaguḍūcīcitrakaśārṅgeṣṭākarañjadvayapaṭolakirātatiktakāni suṣavī ceti

38.7

आरग्वधादिरित्येष गणः श्लेष्मविषापहः

āragvadhādirityeṣa gaṇaḥ śleṣmaviṣāpahaḥ

38.7.2

मेहकुष्ठज्वरवमीकण्डूघ्नो व्रणशोधनः

mehakuṣṭhajvaravamīkaṇḍūghno vraṇaśodhanaḥ

38.8

वरुणार्तगलशिग्रुमधुशिग्रुतर्कारीमेषशृङ्गीपूतीकनक्तमालमोरटाग्निमन्थसैरेयकद्वयबिम्बीवसुकवसिरचित्रकशतावरीबिल्वाजशृङ्गीदर्भा बृहतीद्वयं चेति

varuṇārtagalaśigrumadhuśigrutarkārīmeṣaśṛṅgīpūtīkanaktamālamoraṭāgnimanthasaireyakadvayabimbīvasukavasiracitrakaśatāvarībilvājaśṛṅgīdarbhā bṛhatīdvayaṃ ceti

38.9

वरुणादिर्गणो ह्य् एष कफमेदोनिवारणः

varuṇādirgaṇo hy eṣa kaphamedonivāraṇaḥ

38.9.2

विनिहन्ति शिरःशूलगुल्माभ्यन्तरविद्रधीन्

vinihanti śiraḥśūlagulmābhyantaravidradhīn

38.10

वीरतरुसहचरद्वयदर्भवृक्षादनीगुन्द्रानलकुशकाशाश्मभेदकाग्निमन्थमोरटावसुकवसिरभल्लूककुरण्टकेन्दीवरकपोतवङ्का श्वदंष्ट्रा चेति

vīratarusahacaradvayadarbhavṛkṣādanīgundrānalakuśakāśāśmabhedakāgnimanthamoraṭāvasukavasirabhallūkakuraṇṭakendīvarakapotavaṅkā śvadaṃṣṭrā ceti

38.11

वीरतर्वादिरित्येष गणो वातविकारनुत्

vīratarvādirityeṣa gaṇo vātavikāranut

38.11.2

अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजापहः

aśmarīśarkarāmūtrakṛcchrāghātarujāpahaḥ

Suśrutasaṃhitā