35.35

बलमभिहितगुणं दौर्बल्यं च स्वभावदोषजरादिभिर् अवेक्षितव्यम्

balamabhihitaguṇaṃ daurbalyaṃ ca svabhāvadoṣajarādibhir avekṣitavyam

35.35.2

यस्माद्बलवतः सर्वक्रियाप्रवृत्तिस्तस्माद् बलम् एव प्रधानमधिकरणानाम्

yasmādbalavataḥ sarvakriyāpravṛttistasmād balam eva pradhānamadhikaraṇānām

35.36

केचित् कृशाः प्राणवन्तः स्थूलाश्चाल्पबला नराः

kecit kṛśāḥ prāṇavantaḥ sthūlāścālpabalā narāḥ

35.36.2

यस्मात् स्थिरत्वव्यायामैर् बलं वैद्यः प्रतर्कयेत्

yasmāt sthiratvavyāyāmair balaṃ vaidyaḥ pratarkayet

35.37

सत्त्वं तु व्यसनाभ्युदयक्रियादिस्थानेष्व् अविक्लवकरम्

sattvaṃ tu vyasanābhyudayakriyādisthāneṣv aviklavakaram

35.38

सत्त्ववान् सहते सर्वं संस्तभ्यात्मानम् आत्मना

sattvavān sahate sarvaṃ saṃstabhyātmānam ātmanā

35.38.2

राजसः स्तभ्यमानो ऽन्यैः सहते नैव तामसः

rājasaḥ stabhyamāno 'nyaiḥ sahate naiva tāmasaḥ

35.39

सात्म्यानि तु देशकालजात्यृतुरोगव्यायामोदकदिवास्वप्नरसप्रभृतीनि प्रकृतिविरुद्धान्य् अपि यान्यबाधकराणि भवन्ति

sātmyāni tu deśakālajātyṛturogavyāyāmodakadivāsvapnarasaprabhṛtīni prakṛtiviruddhāny api yānyabādhakarāṇi bhavanti

35.40

यो रसः कल्पते यस्य सुखायैव निषेवितः

yo rasaḥ kalpate yasya sukhāyaiva niṣevitaḥ

35.40.2

व्यायामजातमन्यद्वा तत् सात्म्यमिति निर्दिशेत्

vyāyāmajātamanyadvā tat sātmyamiti nirdiśet

35.41

प्रकृतिं भेषजं चोपरिष्टाद्वक्ष्यामः

prakṛtiṃ bheṣajaṃ copariṣṭādvakṣyāmaḥ

35.42

देशस्त्वानूपो जाङ्गलः साधारण इति

deśastvānūpo jāṅgalaḥ sādhāraṇa iti

35.42.2

तत्र बहूदकनिम्नोन्नतनदीवर्षगहनो मृदुशीतानिलो बहुमहापर्वतवृक्षो मृदुसुकुमारोपचितशरीरमनुष्यप्रायः कफवातरोगभूयिष्ठश् चानूपः आकाशसमः प्रविरलाल्पकण्टकिवृक्षप्रायो ऽल्पवर्षप्रस्रवणोदपानोदकप्राय उष्णदारुणवातः प्रविरलाल्पशैलः स्थिरकृशशरीरमनुष्यप्रायो वातपित्तरोगभूयिष्ठश् च जाङ्गलः उभयदेशलक्षणः साधारण इति

tatra bahūdakanimnonnatanadīvarṣagahano mṛduśītānilo bahumahāparvatavṛkṣo mṛdusukumāropacitaśarīramanuṣyaprāyaḥ kaphavātarogabhūyiṣṭhaś cānūpaḥ ākāśasamaḥ praviralālpakaṇṭakivṛkṣaprāyo 'lpavarṣaprasravaṇodapānodakaprāya uṣṇadāruṇavātaḥ praviralālpaśailaḥ sthirakṛśaśarīramanuṣyaprāyo vātapittarogabhūyiṣṭhaś ca jāṅgalaḥ ubhayadeśalakṣaṇaḥ sādhāraṇa iti

35.43

भवन्ति चात्र

bhavanti cātra

35.43.2

समाः साधारणे यस्माच्छीतवर्षोष्ममारुताः

samāḥ sādhāraṇe yasmācchītavarṣoṣmamārutāḥ

35.43.3

दोषाणां समता जन्तोस्तस्मात् साधारणो मतः

doṣāṇāṃ samatā jantostasmāt sādhāraṇo mataḥ

35.44

न तथा बलवन्तः स्युर्जलजा वा स्थलाहृताः

na tathā balavantaḥ syurjalajā vā sthalāhṛtāḥ

35.44.2

स्वदेशे निचिता दोषा अन्यस्मिन् कोपमागताः

svadeśe nicitā doṣā anyasmin kopamāgatāḥ

35.45

उचिते वर्तमानस्य नास्ति देशकृतं भयम्

ucite vartamānasya nāsti deśakṛtaṃ bhayam

35.45.2

आहारस्वप्नचेष्टादौ तद्देशस्य गुणे सति

āhārasvapnaceṣṭādau taddeśasya guṇe sati

Suśrutasaṃhitā