66.5

कति तत्रैकशो ज्ञेया द्विशो वाप्यथवा त्रिशः

kati tatraikaśo jñeyā dviśo vāpyathavā triśaḥ

66.5.2

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संशयच्छिन्महातपाः

tasya tadvacanaṃ śrutvā saṃśayacchinmahātapāḥ

66.6

प्रीतात्मा नृपशार्दूलः सुश्रुतायाह तत्त्वतः

prītātmā nṛpaśārdūlaḥ suśrutāyāha tattvataḥ

66.6.2

त्रयो दोषा धातवश्च पुरीषं मूत्रम् एव च

trayo doṣā dhātavaśca purīṣaṃ mūtram eva ca

66.7

देहं संधारयन्त्येते ह्यव्यापन्ना रसैर् हितैः

dehaṃ saṃdhārayantyete hyavyāpannā rasair hitaiḥ

66.7.2

पुरुषः षोडशकलः प्राणाश्चैकादशैव ये

puruṣaḥ ṣoḍaśakalaḥ prāṇāścaikādaśaiva ye

66.8

रोगाणां तु सहस्रं यच्छतं विंशतिरेव च

rogāṇāṃ tu sahasraṃ yacchataṃ viṃśatireva ca

66.8.2

शतं च पञ्च द्रव्याणां त्रिसप्तत्यधिकोत्तरम्

śataṃ ca pañca dravyāṇāṃ trisaptatyadhikottaram

66.9

व्यासतः कीर्तितं तद्धि भिन्ना दोषास्त्रयो गुणाः

vyāsataḥ kīrtitaṃ taddhi bhinnā doṣāstrayo guṇāḥ

66.9.2

द्विषष्टिधा भवन्त्येते भूयिष्ठम् इति निश्चयः

dviṣaṣṭidhā bhavantyete bhūyiṣṭham iti niścayaḥ

66.10

त्रय एव पृथक् दोषा द्विशो नव समाधिकैः

traya eva pṛthak doṣā dviśo nava samādhikaiḥ

66.10.2

त्रयोदशाधिकैकद्विसममध्योल्बणैस् त्रिशः

trayodaśādhikaikadvisamamadhyolbaṇais triśaḥ

66.11

पञ्चाशद् एवं तु सह भवन्ति क्षयम् आगतैः

pañcāśad evaṃ tu saha bhavanti kṣayam āgataiḥ

66.11.2

क्षीणमध्याधिकक्षीणक्षीणवृद्धैस् तथापरैः

kṣīṇamadhyādhikakṣīṇakṣīṇavṛddhais tathāparaiḥ

66.12

द्वादशैवं समाख्यातास्त्रयो दोषा द्विषष्टिधा

dvādaśaivaṃ samākhyātāstrayo doṣā dviṣaṣṭidhā

66.12.2

मिश्रा धातुमलैर् दोषा यान्त्यसंख्येयतां पुनः

miśrā dhātumalair doṣā yāntyasaṃkhyeyatāṃ punaḥ

66.13

तस्मात् प्रसङ्गं संयम्य दोषभेदविकल्पनैः

tasmāt prasaṅgaṃ saṃyamya doṣabhedavikalpanaiḥ

66.13.2

रोगं विदित्वोपचरेद् रसभेदैर् यथेरितैः

rogaṃ viditvopacared rasabhedair yatheritaiḥ

66.14

भिषक् कर्ताथ करणं रसा दोषास्तु कारणम्

bhiṣak kartātha karaṇaṃ rasā doṣāstu kāraṇam

66.14.2

कार्यमारोग्यम् एवैकम् अनारोग्यम् अतो ऽन्यथा

kāryamārogyam evaikam anārogyam ato 'nyathā

Suśrutasaṃhitā