64.82

ग्रासेषु चूर्णमबलाग्निषु दीपनीयं वाजीकराण्यपि तु योजयितुं यतेत

grāseṣu cūrṇamabalāgniṣu dīpanīyaṃ vājīkarāṇyapi tu yojayituṃ yateta

64.82.2

ग्रासान्तरेषु वितरेद्वमनीयधूमान् श्वासादिषु प्रथितदृष्टगुणांश्च लेहान्

grāsāntareṣu vitaredvamanīyadhūmān śvāsādiṣu prathitadṛṣṭaguṇāṃśca lehān

64.83

एवमेते दशौषधकालाः

evamete daśauṣadhakālāḥ

64.84

विसृष्टे विण्मूत्रे विशदकरणे देहे च सुलघौ

visṛṣṭe viṇmūtre viśadakaraṇe dehe ca sulaghau

64.84.2

विशुद्धे चोद्गारे हृदि सुविमले वाते च सरति

viśuddhe codgāre hṛdi suvimale vāte ca sarati

64.84.3

तथान्नश्रद्धायां क्लमपरिगमे कुक्षौ च शिथिले

tathānnaśraddhāyāṃ klamaparigame kukṣau ca śithile

64.84.4

प्रदेयस्त्वाहारो भवति भिषजां कालः स तु मतः

pradeyastvāhāro bhavati bhiṣajāṃ kālaḥ sa tu mataḥ

65.1

अथातस्तन्त्रयुक्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः

athātastantrayuktimadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

65.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

65.3

द्वात्रिंशत्तन्त्रयुक्तयो भवन्ति शास्त्रे

dvātriṃśattantrayuktayo bhavanti śāstre

65.3.2

तद्यथा अधिकरणं योगः पदार्थः हेत्वर्थः उद्देशः निर्देशः उपदेशः अपदेशः प्रदेशः अतिदेशः अपवर्जः वाक्यशेषः अर्थापत्तिः विपर्ययः प्रसङ्गः एकान्तः अनेकान्तः पूर्वपक्षः निर्णयः अनुमतं विधानम् अनागतावेक्षणम् अतिक्रान्तावेक्षणं संशयः व्याख्यानं स्वसंज्ञा निर्वचनं निदर्शनं नियोगः विकल्पः समुच्चयः ऊह्यम् इति

tadyathā adhikaraṇaṃ yogaḥ padārthaḥ hetvarthaḥ uddeśaḥ nirdeśaḥ upadeśaḥ apadeśaḥ pradeśaḥ atideśaḥ apavarjaḥ vākyaśeṣaḥ arthāpattiḥ viparyayaḥ prasaṅgaḥ ekāntaḥ anekāntaḥ pūrvapakṣaḥ nirṇayaḥ anumataṃ vidhānam anāgatāvekṣaṇam atikrāntāvekṣaṇaṃ saṃśayaḥ vyākhyānaṃ svasaṃjñā nirvacanaṃ nidarśanaṃ niyogaḥ vikalpaḥ samuccayaḥ ūhyam iti

65.4

अत्रासां तन्त्रयुक्तीनां किं प्रयोजनम् उच्यते वाक्ययोजनमर्थयोजनं च

atrāsāṃ tantrayuktīnāṃ kiṃ prayojanam ucyate vākyayojanamarthayojanaṃ ca

65.5

भवन्ति चात्र श्लोकाः

bhavanti cātra ślokāḥ

65.5.2

असद्वादिप्रयुक्तानां वाक्यानां प्रतिषेधनम्

asadvādiprayuktānāṃ vākyānāṃ pratiṣedhanam

65.5.3

स्ववाक्यसिद्धिरपि च क्रियते तन्त्रयुक्तितः

svavākyasiddhirapi ca kriyate tantrayuktitaḥ

65.6

व्यक्ता नोक्तास्तु ये ह्यर्था लीना ये चाप्यनिर्मलाः

vyaktā noktāstu ye hyarthā līnā ye cāpyanirmalāḥ

65.6.2

लेशोक्ता ये च केचित्स्युस्तेषां चापि प्रसाधनम्

leśoktā ye ca kecitsyusteṣāṃ cāpi prasādhanam

65.7

यथाम्बुजवनस्यार्कः प्रदीपो वेश्मनो यथा

yathāmbujavanasyārkaḥ pradīpo veśmano yathā

65.7.2

प्रबोधस्य प्रकाशार्थं तथा तन्त्रस्य युक्तयः

prabodhasya prakāśārthaṃ tathā tantrasya yuktayaḥ

65.8

तत्र यमर्थमधिकृत्योच्यते तदधिकरणं यथा रसं दोषं वा

tatra yamarthamadhikṛtyocyate tadadhikaraṇaṃ yathā rasaṃ doṣaṃ vā

Suśrutasaṃhitā