64.66

तत्राभक्तं तु यत् केवलम् एवौषधम् उपयुज्यते

tatrābhaktaṃ tu yat kevalam evauṣadham upayujyate

64.67

वीर्याधिकं भवति भेषजमन्नहीनं हन्यात्तथामयमसंशयमाशु चैव

vīryādhikaṃ bhavati bheṣajamannahīnaṃ hanyāttathāmayamasaṃśayamāśu caiva

64.67.2

तद्बालवृद्धवनितामृदवस्तु पीत्वा ग्लानिं परां समुपयान्ति बलक्षयं च

tadbālavṛddhavanitāmṛdavastu pītvā glāniṃ parāṃ samupayānti balakṣayaṃ ca

64.68

प्राग्भक्तं नाम यत् प्राग्भक्तस्योपयुज्यते

prāgbhaktaṃ nāma yat prāgbhaktasyopayujyate

64.69

शीघ्रं विपाकम् उपयाति बलं न हिंस्यादन्नावृतं न च मुहुर् वदनान्निरेति

śīghraṃ vipākam upayāti balaṃ na hiṃsyādannāvṛtaṃ na ca muhur vadanānnireti

64.69.2

प्राग्भक्तसेवितम् अथौषधम् एतदेव दद्याच्च वृद्धशिशुभीरुकृशाङ्गनाभ्यः

prāgbhaktasevitam athauṣadham etadeva dadyācca vṛddhaśiśubhīrukṛśāṅganābhyaḥ

64.70

अधोभक्तं नाम यदधो भक्तस्येति

adhobhaktaṃ nāma yadadho bhaktasyeti

64.71

मध्येभक्तं नाम यन्मध्ये भक्तस्य पीयते

madhyebhaktaṃ nāma yanmadhye bhaktasya pīyate

64.72

पीतं यदन्नम् उपयुज्य तदूर्ध्वकाये हन्याद्गदान् बहुविधांश्च बलं ददाति

pītaṃ yadannam upayujya tadūrdhvakāye hanyādgadān bahuvidhāṃśca balaṃ dadāti

64.72.2

मध्ये तु पीतम् अपहन्त्यविसारिभावाद् ये मध्यदेहमभिभूय भवन्ति रोगाः

madhye tu pītam apahantyavisāribhāvād ye madhyadehamabhibhūya bhavanti rogāḥ

64.73

अन्तराभक्तं नाम यदन्तरा पीयते पूर्वापरयोर् भक्तयोः

antarābhaktaṃ nāma yadantarā pīyate pūrvāparayor bhaktayoḥ

64.74

सभक्तं नाम यत् सह भक्तेन

sabhaktaṃ nāma yat saha bhaktena

64.75

पथ्यं सभक्तम् अबलाबलयोर् हि नित्यं तद्द्वेषिणाम् अपि तथा शिशुवृद्धयोश्च

pathyaṃ sabhaktam abalābalayor hi nityaṃ taddveṣiṇām api tathā śiśuvṛddhayośca

64.75.2

हृद्यं मनोबलकरं त्वथ दीपनं च पथ्यं सदा भवति चान्तरभक्तकं यत्

hṛdyaṃ manobalakaraṃ tvatha dīpanaṃ ca pathyaṃ sadā bhavati cāntarabhaktakaṃ yat

64.76

सामुद्गं नाम यद्भक्तस्यादावन्ते च पीयते

sāmudgaṃ nāma yadbhaktasyādāvante ca pīyate

64.77

दोषे द्विधा प्रविसृते तु समुद्गसंज्ञमाद्यन्तयोर् यदशनस्य निषेव्यते तु

doṣe dvidhā pravisṛte tu samudgasaṃjñamādyantayor yadaśanasya niṣevyate tu

64.78

मुहुर्मुहुर्नाम सभक्तमभक्तं वा यदौषधं मुहुर्मुहुरुपयुज्यते

muhurmuhurnāma sabhaktamabhaktaṃ vā yadauṣadhaṃ muhurmuhurupayujyate

64.79

श्वासे मुहुर्मुहुरतिप्रसृते च कासे हिक्कावमीषु स वदन्त्युपयोज्यमेतत्

śvāse muhurmuhuratiprasṛte ca kāse hikkāvamīṣu sa vadantyupayojyametat

64.80

ग्रासं तु यत्पिण्डव्यामिश्रम्

grāsaṃ tu yatpiṇḍavyāmiśram

64.81

ग्रासान्तरं तु यद्ग्रासान्तरेषु

grāsāntaraṃ tu yadgrāsāntareṣu

Suśrutasaṃhitā