63.11.3

चतुरो ऽम्लो ऽनुगच्छेच्च लवणस्त्वेकम् एव तु

caturo 'mlo 'nugacchecca lavaṇastvekam eva tu

63.12

मधुराम्ललवणकटुकः मधुराम्ललवणतिक्तः मधुराम्ललवणकषायः मधुराम्लकटुकतिक्तः मधुराम्लकटुकषायः मधुराम्लतिक्तकषायः मधुरलवणकटुकतिक्तः मधुरलवणकटुकषायः मधुरलवणतिक्तकषायः मधुरकटुतिक्तकषायः एवमेषां दशानामादौ मधुरः प्रयुज्यते अम्ललवणकटुतिक्तः अम्ललवणकटुकषायः अम्ललवणतिक्तकषायः अम्लकटुतिक्तकषायः एवमेषां चतुर्णामादावम्लो लवणकटुतिक्तकषायः एवमेकस्यादौ लवण एवमेते चतुष्करससंयोगाः पञ्चदश कीर्तिताः

madhurāmlalavaṇakaṭukaḥ madhurāmlalavaṇatiktaḥ madhurāmlalavaṇakaṣāyaḥ madhurāmlakaṭukatiktaḥ madhurāmlakaṭukaṣāyaḥ madhurāmlatiktakaṣāyaḥ madhuralavaṇakaṭukatiktaḥ madhuralavaṇakaṭukaṣāyaḥ madhuralavaṇatiktakaṣāyaḥ madhurakaṭutiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ daśānāmādau madhuraḥ prayujyate amlalavaṇakaṭutiktaḥ amlalavaṇakaṭukaṣāyaḥ amlalavaṇatiktakaṣāyaḥ amlakaṭutiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ caturṇāmādāvamlo lavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ evamekasyādau lavaṇa evamete catuṣkarasasaṃyogāḥ pañcadaśa kīrtitāḥ

63.13

पञ्चकान् वक्ष्यामः

pañcakān vakṣyāmaḥ

63.13.2

पञ्चकान् पञ्च मधुर एकमम्लस्तु गच्छति

pañcakān pañca madhura ekamamlastu gacchati

63.14

मधुराम्ललवणकटुतिक्तः मधुराम्ललवणकटुकषायः मधुराम्ललवणतिक्तकषायः मधुराम्लकटुतिक्तकषायः मधुरलवणकटुतिक्तकषायः एवमेषां पञ्चानामादौ मधुरः प्रयुज्यते अम्ललवणकटुतिक्तकषायः एवमेकस्यादावम्ल एवमेते षट् पञ्चकसंयोगा व्याख्याताः

madhurāmlalavaṇakaṭutiktaḥ madhurāmlalavaṇakaṭukaṣāyaḥ madhurāmlalavaṇatiktakaṣāyaḥ madhurāmlakaṭutiktakaṣāyaḥ madhuralavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ pañcānāmādau madhuraḥ prayujyate amlalavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ evamekasyādāvamla evamete ṣaṭ pañcakasaṃyogā vyākhyātāḥ

63.15

षट्कमेकं वक्ष्याम एकस्तु षट्कसंयोगः मधुराम्ललवणकटुतिक्तकषायः एष एक एव षट्संयोगः

ṣaṭkamekaṃ vakṣyāma ekastu ṣaṭkasaṃyogaḥ madhurāmlalavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ eṣa eka eva ṣaṭsaṃyogaḥ

63.16

एकैकश् च षड् रसा भवन्ति मधुरः अम्लः लवणः कटुकः तिक्तः कषायः इति

ekaikaś ca ṣaḍ rasā bhavanti madhuraḥ amlaḥ lavaṇaḥ kaṭukaḥ tiktaḥ kaṣāyaḥ iti

63.17

भवति चात्र

bhavati cātra

63.17.2

एषा त्रिषष्टिर्व्याख्याता रसानां रसचिन्तकैः

eṣā triṣaṣṭirvyākhyātā rasānāṃ rasacintakaiḥ

63.17.3

दोषभेदत्रिषष्ट्यां तु प्रयोक्तव्या विचक्षणैः

doṣabhedatriṣaṣṭyāṃ tu prayoktavyā vicakṣaṇaiḥ

64.1

अथातः स्वस्थवृत्तमध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaḥ svasthavṛttamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

64.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

64.3

सूत्रस्थाने समुद्दिष्टः स्वस्थो भवति यादृशः

sūtrasthāne samuddiṣṭaḥ svastho bhavati yādṛśaḥ

64.3.2

तस्य यद्रक्षणं तद्धि चिकित्सायाः प्रयोजनम्

tasya yadrakṣaṇaṃ taddhi cikitsāyāḥ prayojanam

64.4

तस्य यद्वृत्तमुक्तं हि रक्षणं च मयादितः

tasya yadvṛttamuktaṃ hi rakṣaṇaṃ ca mayāditaḥ

64.4.2

तस्मिन्नर्थः समासोक्तो विस्तरेणेह वक्ष्यते

tasminnarthaḥ samāsokto vistareṇeha vakṣyate

64.5

यस्मिन् यस्मिन्नृतौ ये ये दोषाः कुप्यन्ति देहिनाम्

yasmin yasminnṛtau ye ye doṣāḥ kupyanti dehinām

64.5.2

तेषु तेषु प्रदातव्याः रसास्ते ते विजानता

teṣu teṣu pradātavyāḥ rasāste te vijānatā

64.6

प्रक्लिन्नत्वाच्छरीराणां वर्षासु भिषजा खलु

praklinnatvāccharīrāṇāṃ varṣāsu bhiṣajā khalu

64.6.2

मन्दे ऽग्नौ कोपमायान्ति सर्वेषां मारुतादयः

mande 'gnau kopamāyānti sarveṣāṃ mārutādayaḥ

Suśrutasaṃhitā