56.21

प्रवर्तमानं न यथास्वमेनं विकारमानाहमुदाहरन्ति

pravartamānaṃ na yathāsvamenaṃ vikāramānāhamudāharanti

56.21.2

तस्मिन् भवन्त्यामसमुद्भवे तु तृष्णाप्रतिश्यायशिरोविदाहाः

tasmin bhavantyāmasamudbhave tu tṛṣṇāpratiśyāyaśirovidāhāḥ

56.22

आमाशये शूलमथो गुरुत्वं हृल्लास उद्गारविघातनं च

āmāśaye śūlamatho gurutvaṃ hṛllāsa udgāravighātanaṃ ca

56.22.2

स्तम्भः कटीपृष्ठपुरीषमूत्रे शूलो ऽथ मूर्च्छा स शकृद्वमेच्च

stambhaḥ kaṭīpṛṣṭhapurīṣamūtre śūlo 'tha mūrcchā sa śakṛdvamecca

56.23

श्वासश्च पक्वाशयजे भवन्ति लिङ्गानि चात्रालसकोद्भवानि

śvāsaśca pakvāśayaje bhavanti liṅgāni cātrālasakodbhavāni

56.23.2

आमोद्भवे वान्तम् उपक्रमेत संसर्गभक्तक्रमदीपनीयैः

āmodbhave vāntam upakrameta saṃsargabhaktakramadīpanīyaiḥ

56.24

अथेतरं यो न शकृद्वमेत्तमामं जयेत् स्वेदनपाचनैश्च

athetaraṃ yo na śakṛdvamettamāmaṃ jayet svedanapācanaiśca

56.24.2

विसूचिकायां परिकीर्तितानि द्रव्याणि वैरेचनिकानि यानि

visūcikāyāṃ parikīrtitāni dravyāṇi vairecanikāni yāni

56.25

तान्येव वर्तीर् विरचेद् विचूर्ण्य महिष्यजावीभगवां तु मूत्रैः

tānyeva vartīr viraced vicūrṇya mahiṣyajāvībhagavāṃ tu mūtraiḥ

56.25.2

स्विन्नस्य पायौ विनिवेश्य ताश्च चूर्णानि चैषां प्रधमेत्तु नाड्या

svinnasya pāyau viniveśya tāśca cūrṇāni caiṣāṃ pradhamettu nāḍyā

56.26

मूत्रेषु संसाध्य यथाविधानं द्रव्याणि यान्यूर्ध्वमधश्च यान्ति

mūtreṣu saṃsādhya yathāvidhānaṃ dravyāṇi yānyūrdhvamadhaśca yānti

56.26.2

क्वाथेन तेनाशु निरूहयेच्च मूत्रार्धयुक्तेन समाक्षिकेण

kvāthena tenāśu nirūhayecca mūtrārdhayuktena samākṣikeṇa

56.27

त्रिभण्डियुक्तं लवणप्रकुञ्चं दत्त्वा विरिक्तक्रममाचरेच्च

tribhaṇḍiyuktaṃ lavaṇaprakuñcaṃ dattvā viriktakramamācarecca

56.27.2

एष्वेव तैलेन च साधितेन प्राप्तं यदि स्यादनुवासयेच्च

eṣveva tailena ca sādhitena prāptaṃ yadi syādanuvāsayecca

57.1

अथातो ऽरोचकप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः

athāto 'rocakapratiṣedhamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

57.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

57.3

दोषैः पृथक् सह च चित्तविपर्ययाच्च भक्तायनेषु हृदि चावतते प्रगाढम्

doṣaiḥ pṛthak saha ca cittaviparyayācca bhaktāyaneṣu hṛdi cāvatate pragāḍham

57.3.2

नान्ने रुचिर्भवति तं भिषजो विकारं भक्तोपघातमिह पञ्चविधं वदन्ति

nānne rucirbhavati taṃ bhiṣajo vikāraṃ bhaktopaghātamiha pañcavidhaṃ vadanti

57.4

हृच्छूलपीडनयुतं विरसाननत्वं वातात्मके भवति लिङ्गमरोचके तु

hṛcchūlapīḍanayutaṃ virasānanatvaṃ vātātmake bhavati liṅgamarocake tu

57.4.2

हृद्दाहचोषबहुता मुखतिक्तता च मूर्च्छा सतृड् भवति पित्तकृते तथैव

hṛddāhacoṣabahutā mukhatiktatā ca mūrcchā satṛḍ bhavati pittakṛte tathaiva

Suśrutasaṃhitā