54.32.2

पिबेद्वा पिप्पलीमूलमजामूत्रेण संयुतम्

pibedvā pippalīmūlamajāmūtreṇa saṃyutam

54.33

सप्तरात्रं पिबेद्घृष्टं त्रपु वा दधिमस्तुना

saptarātraṃ pibedghṛṣṭaṃ trapu vā dadhimastunā

54.33.2

पुरीषजान् कफोत्थांश्च हन्यादेवं कृमीन् भिषक्

purīṣajān kaphotthāṃśca hanyādevaṃ kṛmīn bhiṣak

54.34

शिरोहृद्घ्राणकर्णाक्षिसंश्रितांश्च पृथग्विधान्

śirohṛdghrāṇakarṇākṣisaṃśritāṃśca pṛthagvidhān

54.34.2

विशेषेणाञ्जनैर् नस्यैरवपीडैश्च साधयेत्

viśeṣeṇāñjanair nasyairavapīḍaiśca sādhayet

54.35

शकृद्रसं तुरङ्गस्य सुशुष्कं भावयेदति

śakṛdrasaṃ turaṅgasya suśuṣkaṃ bhāvayedati

54.35.2

निष्क्वाथेन विडङ्गानां चूर्णं प्रधमनं तु तत्

niṣkvāthena viḍaṅgānāṃ cūrṇaṃ pradhamanaṃ tu tat

54.36

अयश्चूर्णान्यनेनैव विधिना योजयेद्भिषक्

ayaścūrṇānyanenaiva vidhinā yojayedbhiṣak

54.36.2

सकांस्यनीलं तैलं च नस्यं स्यात्सुरसादिके

sakāṃsyanīlaṃ tailaṃ ca nasyaṃ syātsurasādike

54.37

इन्द्रलुप्तविधिश्चापि विधेयो रोमभोजिषु

indraluptavidhiścāpi vidheyo romabhojiṣu

54.37.2

दन्तादानां समुद्दिष्टं विधानं मुखरोगिकम्

dantādānāṃ samuddiṣṭaṃ vidhānaṃ mukharogikam

54.38

रक्तजानां प्रतीकारं कुर्यात् कुष्ठचिकित्सिते

raktajānāṃ pratīkāraṃ kuryāt kuṣṭhacikitsite

54.38.2

सुरसादिं तु सर्वेषु सर्वथैवोपयोजयेत्

surasādiṃ tu sarveṣu sarvathaivopayojayet

54.39

प्रव्यक्ततिक्तकटुकं भोजनं च हितं भवेत्

pravyaktatiktakaṭukaṃ bhojanaṃ ca hitaṃ bhavet

54.39.2

कुलत्थक्षारसंसृष्टं क्षारपानं च पूजितम्

kulatthakṣārasaṃsṛṣṭaṃ kṣārapānaṃ ca pūjitam

54.40

क्षीराणि मांसानि घृतानि चैव दधीनि शाकानि च पर्णवन्ति

kṣīrāṇi māṃsāni ghṛtāni caiva dadhīni śākāni ca parṇavanti

54.40.2

समासतो ऽम्लान्मधुरान् हिमांश्च कृमीन् जिघांसुः परिवर्जयेत्तु

samāsato 'mlānmadhurān himāṃśca kṛmīn jighāṃsuḥ parivarjayettu

55.1

अथात उदावर्तप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः

athāta udāvartapratiṣedhamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

55.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

55.3

अधश्चोर्ध्वं च भावानां प्रवृत्तानां स्वभावतः

adhaścordhvaṃ ca bhāvānāṃ pravṛttānāṃ svabhāvataḥ

Suśrutasaṃhitā