53.8.2

नस्यावपीडमुखधावनधूमलेहैः सम्पादयेच्च विविधैः कवलग्रहैश्च

nasyāvapīḍamukhadhāvanadhūmalehaiḥ sampādayecca vividhaiḥ kavalagrahaiśca

53.9

यः श्वासकासविधिरादित एव चोक्तस्तं चाप्यशेषमवतारयितुं यतेत

yaḥ śvāsakāsavidhirādita eva coktastaṃ cāpyaśeṣamavatārayituṃ yateta

53.9.2

वैशेषिकं च विधिमूर्ध्वमतो वदामि तं वै स्वरातुरहितं निखिलं निबोध

vaiśeṣikaṃ ca vidhimūrdhvamato vadāmi taṃ vai svarāturahitaṃ nikhilaṃ nibodha

53.10

स्वरोपघाते ऽनिलजे भुक्तोपरि घृतं पिबेत्

svaropaghāte 'nilaje bhuktopari ghṛtaṃ pibet

53.10.2

कासमर्दकवार्ताकमार्कवस्वरसे शृतम्

kāsamardakavārtākamārkavasvarase śṛtam

53.11

पीतं घृतं हन्त्यनिलं सिद्धमार्तगले रसे

pītaṃ ghṛtaṃ hantyanilaṃ siddhamārtagale rase

53.11.2

यवक्षाराजमोदाभ्यां चित्रकामलकेषु वा

yavakṣārājamodābhyāṃ citrakāmalakeṣu vā

53.12

देवदार्वग्निकाभ्यां वा सिद्धम् आजं समाक्षिकम्

devadārvagnikābhyāṃ vā siddham ājaṃ samākṣikam

53.12.2

सुखोदकानुपानो वा ससर्पिष्को गुडौदनः

sukhodakānupāno vā sasarpiṣko guḍaudanaḥ

53.13

क्षीरानुपानं पित्ते तु पिबेत् सर्पिरतन्द्रितः

kṣīrānupānaṃ pitte tu pibet sarpiratandritaḥ

53.13.2

अश्नीयाच्च ससर्पिष्कं यष्टीमधुकपायसम्

aśnīyācca sasarpiṣkaṃ yaṣṭīmadhukapāyasam

53.14

लिह्यान्मधुरकाणां वा चूर्णं मधुघृताप्लुतम्

lihyānmadhurakāṇāṃ vā cūrṇaṃ madhughṛtāplutam

53.14.2

शतावरीचूर्णयोगं बलाचूर्णमथापि वा

śatāvarīcūrṇayogaṃ balācūrṇamathāpi vā

53.15

पिबेत् कटूनि मूत्रेण कफजे स्वरसंक्षये

pibet kaṭūni mūtreṇa kaphaje svarasaṃkṣaye

53.15.2

लिह्याद्वा मधुतैलाभ्यां भुक्त्वा खादेत् कटूनि वा

lihyādvā madhutailābhyāṃ bhuktvā khādet kaṭūni vā

53.16

स्वरोपघाते मेदोजे कफवद्विधिरिष्यते

svaropaghāte medoje kaphavadvidhiriṣyate

53.16.2

सर्वजे क्षयजे चापि प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम्

sarvaje kṣayaje cāpi pratyākhyāyācaret kriyām

53.17

शर्करामधुमिश्राणि शृतानि मधुरैः सह

śarkarāmadhumiśrāṇi śṛtāni madhuraiḥ saha

53.17.2

पिबेत् पयांसि यस्योच्चैर् वदतो ऽभिहतः स्वरः

pibet payāṃsi yasyoccair vadato 'bhihataḥ svaraḥ

54.1

अथातः कृमिरोगप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaḥ kṛmirogapratiṣedhamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Suśrutasaṃhitā