52.5

प्राणो ह्युदानानुगतः प्रदुष्टः संभिन्नकांस्यस्वनतुल्यघोषः

prāṇo hyudānānugataḥ praduṣṭaḥ saṃbhinnakāṃsyasvanatulyaghoṣaḥ

52.5.2

निरेति वक्त्रात् सहसा सदोषः कासः स विद्वद्भिरुदाहृतस्तु

nireti vaktrāt sahasā sadoṣaḥ kāsaḥ sa vidvadbhirudāhṛtastu

52.6

स वातपित्तप्रभवः कफाच्च क्षतात्तथान्यः क्षयजो ऽपरश्च

sa vātapittaprabhavaḥ kaphācca kṣatāttathānyaḥ kṣayajo 'paraśca

52.6.2

पञ्चप्रकारः कथितो भिषग्भिर् विवर्धितो यक्ष्मविकारकृत् स्यात्

pañcaprakāraḥ kathito bhiṣagbhir vivardhito yakṣmavikārakṛt syāt

52.7

भविष्यतस्तस्य तु कण्ठकण्डूर्भोज्योपरोधो गलतालुलेपः

bhaviṣyatastasya tu kaṇṭhakaṇḍūrbhojyoparodho galatālulepaḥ

52.7.2

स्वशब्दवैषम्यमरोचको ऽग्निसादश्च लिङ्गानि भवन्त्यमूनि

svaśabdavaiṣamyamarocako 'gnisādaśca liṅgāni bhavantyamūni

52.8

हृच्छङ्खमूर्धोदरपार्श्वशूली क्षामाननः क्षीणबलस्वरौजाः

hṛcchaṅkhamūrdhodarapārśvaśūlī kṣāmānanaḥ kṣīṇabalasvaraujāḥ

52.8.2

प्रसक्तम् अन्तःकफम् ईरणेन कासेत्तु शुष्कं स्वरभेदयुक्तः

prasaktam antaḥkapham īraṇena kāsettu śuṣkaṃ svarabhedayuktaḥ

52.9

उरोविदाहज्वरवक्त्रशोषैरभ्यर्दितस्तिक्तमुखस्तृषार्तः

urovidāhajvaravaktraśoṣairabhyarditastiktamukhastṛṣārtaḥ

52.9.2

पित्तेन पीतानि वमेत् कटूनि कासेत् स पाण्डुः परिदह्यमानः

pittena pītāni vamet kaṭūni kāset sa pāṇḍuḥ paridahyamānaḥ

52.10

प्रलिप्यमानेन मुखेन सीदन् शिरोरुजार्तः कफपूर्णदेहः

pralipyamānena mukhena sīdan śirorujārtaḥ kaphapūrṇadehaḥ

52.10.2

अभक्तरुग्गौरवसादयुक्तः कासेत ना सान्द्रकफं कफेन

abhaktaruggauravasādayuktaḥ kāseta nā sāndrakaphaṃ kaphena

52.11

वक्षो ऽतिमात्रं विहतं तु यस्य व्यायामभाराध्ययनाभिघातैः

vakṣo 'timātraṃ vihataṃ tu yasya vyāyāmabhārādhyayanābhighātaiḥ

52.11.2

विश्लिष्टवक्षाः स नरः सरक्तं ष्ठीवत्यभीक्ष्णं क्षतजं तमाहुः

viśliṣṭavakṣāḥ sa naraḥ saraktaṃ ṣṭhīvatyabhīkṣṇaṃ kṣatajaṃ tamāhuḥ

52.12

स गात्रशूलज्वरदाहमोहान् प्राणक्षयं चोपलभेत कासी

sa gātraśūlajvaradāhamohān prāṇakṣayaṃ copalabheta kāsī

52.12.2

शुष्यन् विनिष्ठीवति दुर्बलस्तु प्रक्षीणमांसो रुधिरं सपूयम्

śuṣyan viniṣṭhīvati durbalastu prakṣīṇamāṃso rudhiraṃ sapūyam

52.13

ससर्वलिङ्गं भृशदुश्चिकित्स्यं चिकित्सितज्ञाः क्षयजं वदन्ति

sasarvaliṅgaṃ bhṛśaduścikitsyaṃ cikitsitajñāḥ kṣayajaṃ vadanti

52.13.2

वृद्धत्वमासाद्य भवेत्तु यो वै याप्यं तमाहुर्भिषजस्तु कासम्

vṛddhatvamāsādya bhavettu yo vai yāpyaṃ tamāhurbhiṣajastu kāsam

52.14

शृङ्गीवचाकट्फलकत्तृणाब्दधान्याभयाभार्ग्यमराह्वविश्वम्

śṛṅgīvacākaṭphalakattṛṇābdadhānyābhayābhārgyamarāhvaviśvam

52.14.2

उष्णाम्बुना हिङ्गुयुतं तु पीत्वा बद्धास्यमप्याशु जहाति कासम्

uṣṇāmbunā hiṅguyutaṃ tu pītvā baddhāsyamapyāśu jahāti kāsam

Suśrutasaṃhitā