49.13

शूलहृल्लासबहुला कृमिजा च विशेषतः

śūlahṛllāsabahulā kṛmijā ca viśeṣataḥ

49.13.2

कृमिहृद्रोगतुल्येन लक्षणेन च लक्षिता

kṛmihṛdrogatulyena lakṣaṇena ca lakṣitā

49.14

क्षीणस्योपद्रवैर् युक्तां सासृक्पूयां सचन्द्रिकाम्

kṣīṇasyopadravair yuktāṃ sāsṛkpūyāṃ sacandrikām

49.14.2

छर्दिं प्रसक्तां कुशलो नारभेत चिकित्सितुम्

chardiṃ prasaktāṃ kuśalo nārabheta cikitsitum

49.15

आमाशयोत्क्लेशभवा हि सर्वास्तस्माद्धितं लङ्घनम् एव तासु

āmāśayotkleśabhavā hi sarvāstasmāddhitaṃ laṅghanam eva tāsu

49.16

वमीषु बहुदोषासु छर्दनं हितम् उच्यते

vamīṣu bahudoṣāsu chardanaṃ hitam ucyate

49.16.2

विरेचनं वा कुर्वीत यथादोषोच्छ्रयं भिषक्

virecanaṃ vā kurvīta yathādoṣocchrayaṃ bhiṣak

49.17

संसर्गश्चानुपूर्वेण यथास्वं भेषजायुतः

saṃsargaścānupūrveṇa yathāsvaṃ bheṣajāyutaḥ

49.17.2

लघूनि परिशुष्काणि सात्म्यान्यन्नानि चाचरेत्

laghūni pariśuṣkāṇi sātmyānyannāni cācaret

49.18

यथास्वं च कषायाणि ज्वरघ्नानि प्रयोजयेत्

yathāsvaṃ ca kaṣāyāṇi jvaraghnāni prayojayet

49.18.2

हन्यात् क्षीरघृतं पीतं छर्दिं पवनसंभवाम्

hanyāt kṣīraghṛtaṃ pītaṃ chardiṃ pavanasaṃbhavām

49.19

ससैन्धवं पिबेत् सर्पिर्वातच्छर्दिनिवारणम्

sasaindhavaṃ pibet sarpirvātacchardinivāraṇam

49.19.2

मुद्गामलकयूषो वा ससर्पिष्कः ससैन्धवः

mudgāmalakayūṣo vā sasarpiṣkaḥ sasaindhavaḥ

49.19.3

यवागूं मधुमिश्रां वा पञ्चमूलीकृतां पिबेत्

yavāgūṃ madhumiśrāṃ vā pañcamūlīkṛtāṃ pibet

49.20

पिबेद्वा व्यक्तसिन्धूत्थं फलाम्लं वैष्किरं रसम्

pibedvā vyaktasindhūtthaṃ phalāmlaṃ vaiṣkiraṃ rasam

49.20.2

सुखोष्णलवणं चात्र हितं स्नेहविरेचनम्

sukhoṣṇalavaṇaṃ cātra hitaṃ snehavirecanam

49.21

पित्तोपशमनीयानि पाक्यानि शिशिराणि च

pittopaśamanīyāni pākyāni śiśirāṇi ca

49.21.2

कषायाण्युपयुक्तानि घ्नन्ति पित्तकृतां वमीम्

kaṣāyāṇyupayuktāni ghnanti pittakṛtāṃ vamīm

49.22

शोधनं मधुरैश्चात्र द्राक्षारससमायुतैः

śodhanaṃ madhuraiścātra drākṣārasasamāyutaiḥ

49.22.2

बलवत्यां प्रशंसन्ति सर्पिस्तैल्वकम् एव च

balavatyāṃ praśaṃsanti sarpistailvakam eva ca

Suśrutasaṃhitā