49.3.2

अकाले चातिमात्रैश्च तथासात्म्यैश्च भोजनैः

akāle cātimātraiśca tathāsātmyaiśca bhojanaiḥ

49.4

श्रमात् क्षयात्तथोद्वेगादजीर्णात् कृमिदोषतः

śramāt kṣayāttathodvegādajīrṇāt kṛmidoṣataḥ

49.4.2

नार्याश्चापन्नसत्त्वायास् तथातिद्रुतम् अश्नतः

nāryāścāpannasattvāyās tathātidrutam aśnataḥ

49.5

अत्यन्तामपरीतस्य छर्देर्वै संभवो ध्रुवम्

atyantāmaparītasya chardervai saṃbhavo dhruvam

49.5.2

बीभत्सैर् हेतुभिश्चान्यैर् द्रुतमुत्क्लेशितो बलात्

bībhatsair hetubhiścānyair drutamutkleśito balāt

49.6

छादयन्नाननं वेगैरर्दयन्नङ्गभञ्जनैः

chādayannānanaṃ vegairardayannaṅgabhañjanaiḥ

49.6.2

निरुच्यते छर्दिरिति दोषो वक्त्राद्विनिश्चरन्

nirucyate chardiriti doṣo vaktrādviniścaran

49.7

दोषानुदीरयन् वृद्धानुदानो व्यानसङ्गतः

doṣānudīrayan vṛddhānudāno vyānasaṅgataḥ

49.7.2

ऊर्ध्वमागच्छति भृशं विरुद्धाहारसेवनात्

ūrdhvamāgacchati bhṛśaṃ viruddhāhārasevanāt

49.8

प्रसेको हृदयोत्क्लेशो भक्तस्यानभिनन्दनम्

praseko hṛdayotkleśo bhaktasyānabhinandanam

49.8.2

पूर्वरूपं मतं छर्द्या यथास्वं च विभावयेत्

pūrvarūpaṃ mataṃ chardyā yathāsvaṃ ca vibhāvayet

49.9

प्रच्छर्दयेत् फेनिलमल्पमल्पं शूलार्दितो ऽभ्यर्दितपार्श्वपृष्ठः

pracchardayet phenilamalpamalpaṃ śūlārdito 'bhyarditapārśvapṛṣṭhaḥ

49.9.2

श्रान्तः सघोषं बहुशः कषायं जीर्णे ऽधिकं सानिलजा वमिस्तु

śrāntaḥ saghoṣaṃ bahuśaḥ kaṣāyaṃ jīrṇe 'dhikaṃ sānilajā vamistu

49.10

यो ऽम्लं भृशं वा कटुतिक्तवक्त्रः पीतं सरक्तं हरितं वमेद्वा

yo 'mlaṃ bhṛśaṃ vā kaṭutiktavaktraḥ pītaṃ saraktaṃ haritaṃ vamedvā

49.10.2

सदाहचोषज्वरवक्त्रशोषो मूर्च्छान्वितः पित्तनिमित्तजा सा

sadāhacoṣajvaravaktraśoṣo mūrcchānvitaḥ pittanimittajā sā

49.11

यो हृष्टरोमा मधुरं प्रभूतं शुक्लं हिमं सान्द्रकफानुविद्धम्

yo hṛṣṭaromā madhuraṃ prabhūtaṃ śuklaṃ himaṃ sāndrakaphānuviddham

49.11.2

अभक्तरुग्गौरवसादयुक्तो वमेद्वमी सा कफकोपजा स्यात्

abhaktaruggauravasādayukto vamedvamī sā kaphakopajā syāt

49.12

सर्वाणि रूपाणि भवन्ति यस्यां सा सर्वदोषप्रभवा मता तु

sarvāṇi rūpāṇi bhavanti yasyāṃ sā sarvadoṣaprabhavā matā tu

49.12.2

बीभत्सजा दौहृदजामजा च सात्म्यप्रकोपात् कृमिजा च या हि

bībhatsajā dauhṛdajāmajā ca sātmyaprakopāt kṛmijā ca yā hi

49.12.3

सा पञ्चमी तां च विभावयेत्तु दोषोच्छ्रयेणैव यथोक्तमादौ

sā pañcamī tāṃ ca vibhāvayettu doṣocchrayeṇaiva yathoktamādau

Suśrutasaṃhitā