48.6

तिस्रः स्मृतास्ताः क्षतजा चतुर्थी क्षयात्तथान्यामसमुद्भवा च

tisraḥ smṛtāstāḥ kṣatajā caturthī kṣayāttathānyāmasamudbhavā ca

48.6.2

स्यात् सप्तमी भक्तनिमित्तजा तु निबोध लिङ्गान्यनुपूर्वशस्तु

syāt saptamī bhaktanimittajā tu nibodha liṅgānyanupūrvaśastu

48.7

ताल्वोष्ठकण्ठास्यविशोषदाहाः संतापमोहभ्रमविप्रलापाः

tālvoṣṭhakaṇṭhāsyaviśoṣadāhāḥ saṃtāpamohabhramavipralāpāḥ

48.7.2

पूर्वाणि रूपाणि भवन्ति तासामुत्पत्तिकालेषु विशेषतस्तु

pūrvāṇi rūpāṇi bhavanti tāsāmutpattikāleṣu viśeṣatastu

48.8

शुष्कास्यता मारुतसंभवायां तोदस्तथा शङ्खशिरःसु चापि

śuṣkāsyatā mārutasaṃbhavāyāṃ todastathā śaṅkhaśiraḥsu cāpi

48.8.2

स्रोतोनिरोधो विरसं च वक्त्रं शीताभिर् अद्भिश्च विवृद्धिमेति

srotonirodho virasaṃ ca vaktraṃ śītābhir adbhiśca vivṛddhimeti

48.9

मूर्च्छाप्रलापारुचिवक्त्रशोषाः पीतेक्षणत्वं प्रततश्च दाहः

mūrcchāpralāpārucivaktraśoṣāḥ pītekṣaṇatvaṃ pratataśca dāhaḥ

48.9.2

शीताभिकाङ्क्षा मुखतिक्तता च पित्तात्मिकायां परिधूपनं च

śītābhikāṅkṣā mukhatiktatā ca pittātmikāyāṃ paridhūpanaṃ ca

48.10

कफावृताभ्यामनिलानलाभ्यां कफो ऽपि शुष्कः प्रकरोति तृष्णाम्

kaphāvṛtābhyāmanilānalābhyāṃ kapho 'pi śuṣkaḥ prakaroti tṛṣṇām

48.10.2

निद्रा गुरुत्वं मधुरास्यता च तयार्दितः शुष्यति चातिमात्रम्

nidrā gurutvaṃ madhurāsyatā ca tayārditaḥ śuṣyati cātimātram

48.11

कण्ठोपलेपो मुखपिच्छिलत्वं शीतज्वरश्छर्दिररोचकश्च

kaṇṭhopalepo mukhapicchilatvaṃ śītajvaraśchardirarocakaśca

48.11.2

कफात्मिकायां गुरुगात्रता च शाखासु शोफस्त्वविपाक एव

kaphātmikāyāṃ gurugātratā ca śākhāsu śophastvavipāka eva

48.11.3

एतानि रूपाणि भवन्ति तस्यां तयार्दितः काङ्क्षति नाति चाम्भः

etāni rūpāṇi bhavanti tasyāṃ tayārditaḥ kāṅkṣati nāti cāmbhaḥ

48.12

क्षतस्य रुक्शोणितनिर्गमाभ्यां तृष्णा चतुर्थी क्षतजा मता तु

kṣatasya rukśoṇitanirgamābhyāṃ tṛṣṇā caturthī kṣatajā matā tu

48.12.2

तयाभिभूतस्य निशादिनानि गच्छन्ति दुःखं पिबतो ऽपि तोयम्

tayābhibhūtasya niśādināni gacchanti duḥkhaṃ pibato 'pi toyam

48.13

रसक्षयाद्या क्षयजा मता सा तयार्दितः शुष्यति दह्यते च

rasakṣayādyā kṣayajā matā sā tayārditaḥ śuṣyati dahyate ca

48.13.2

अत्यर्थमाकाङ्क्षति चापि तोयं तां सन्निपातादिति केचिदाहुः

atyarthamākāṅkṣati cāpi toyaṃ tāṃ sannipātāditi kecidāhuḥ

48.14

रसक्षयोक्तानि च लक्षणानि तस्यामशेषेण भिषग्व्यवस्येत्

rasakṣayoktāni ca lakṣaṇāni tasyāmaśeṣeṇa bhiṣagvyavasyet

48.14.2

त्रिदोषलिङ्गामसमुद्भवा च हृच्छूलनिष्ठीवनसादयुक्ता

tridoṣaliṅgāmasamudbhavā ca hṛcchūlaniṣṭhīvanasādayuktā

48.15

स्निग्धं तथाम्लं लवणं च भुक्तं गुर्वन्नम् एवातितृषां करोति

snigdhaṃ tathāmlaṃ lavaṇaṃ ca bhuktaṃ gurvannam evātitṛṣāṃ karoti

Suśrutasaṃhitā