46.19.2

द्राक्षासितादाडिमलाजवन्ति शीतानि नीलोत्पलपद्मवन्ति

drākṣāsitādāḍimalājavanti śītāni nīlotpalapadmavanti

46.20

पिबेत् कषायाणि च गन्धवन्ति पित्तज्वरं यानि शमं नयन्ति

pibet kaṣāyāṇi ca gandhavanti pittajvaraṃ yāni śamaṃ nayanti

46.20.2

प्रभूतदोषस्तमसो ऽतिरेकात् संमूर्छितो नैव विबुध्यते यः

prabhūtadoṣastamaso 'tirekāt saṃmūrchito naiva vibudhyate yaḥ

46.21

संन्यस्तसंज्ञो भृशदुश्चिकित्स्यो ज्ञेयस्तदा बुद्धिमता मनुष्यः

saṃnyastasaṃjño bhṛśaduścikitsyo jñeyastadā buddhimatā manuṣyaḥ

46.21.2

यथामलोष्टं सलिले निषिक्तं समुद्धरेद् आश्वविलीनम् एव

yathāmaloṣṭaṃ salile niṣiktaṃ samuddhared āśvavilīnam eva

46.22

तद्वच्चिकित्सेत्त्वरया भिषक्तमस्वेदनं मृत्युवशं प्रयातम्

tadvaccikitsettvarayā bhiṣaktamasvedanaṃ mṛtyuvaśaṃ prayātam

46.22.2

तीक्ष्णाञ्जनाभ्यञ्जनधूमयोगैस्तथा नखाभ्यन्तरतोत्रपातैः

tīkṣṇāñjanābhyañjanadhūmayogaistathā nakhābhyantaratotrapātaiḥ

46.23

वादित्रगीतानुनयैरपूर्वैर् विघट्टनैर् गुप्तफलावघर्षैः

vāditragītānunayairapūrvair vighaṭṭanair guptaphalāvagharṣaiḥ

46.23.2

आभिः क्रियाभिश्च न लब्धसंज्ञः सानाहलालाश्वसनश्च वर्ज्यः

ābhiḥ kriyābhiśca na labdhasaṃjñaḥ sānāhalālāśvasanaśca varjyaḥ

46.24

प्रबुद्धसंज्ञं वमनानुलोम्यैस्तीक्ष्णैर् विशुद्धं लघुपथ्यभुक्तम्

prabuddhasaṃjñaṃ vamanānulomyaistīkṣṇair viśuddhaṃ laghupathyabhuktam

46.24.2

फलत्रिकैश् चित्रकनागराढ्यैस् तथाश्मजाताज्जतुनः प्रयोगैः

phalatrikaiś citrakanāgarāḍhyais tathāśmajātājjatunaḥ prayogaiḥ

46.24.3

सशर्करैर् मासम् उपक्रमेत विशेषतो जीर्णघृतं स पाय्यः

saśarkarair māsam upakrameta viśeṣato jīrṇaghṛtaṃ sa pāyyaḥ

46.25

यथास्वं च ज्वरघ्नानि कषायाण्युपयोजयेत्

yathāsvaṃ ca jvaraghnāni kaṣāyāṇyupayojayet

46.25.2

सर्वमूर्च्छापरीतानां विषजायां विषापहम्

sarvamūrcchāparītānāṃ viṣajāyāṃ viṣāpaham

47.1

अथातः पानात्ययप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः

athātaḥ pānātyayapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ

47.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

47.3

मद्यमुष्णं तथा तीक्ष्णं सूक्ष्मं विशदम् एव च

madyamuṣṇaṃ tathā tīkṣṇaṃ sūkṣmaṃ viśadam eva ca

47.3.2

रूक्षमाशुकरं चैव व्यवायि च विकाशि च

rūkṣamāśukaraṃ caiva vyavāyi ca vikāśi ca

47.4

औष्ण्याच्छीतोपचारं तत्तैक्ष्ण्याद्धन्ति मनोगतिम्

auṣṇyācchītopacāraṃ tattaikṣṇyāddhanti manogatim

47.4.2

विशत्यवयवान् सौक्ष्म्याद्वैशद्यात्कफशुक्रनुत्

viśatyavayavān saukṣmyādvaiśadyātkaphaśukranut

Suśrutasaṃhitā