42.48

मधुनः प्रस्थमावाप्य पथ्याचूर्णार्धसंयुतम्

madhunaḥ prasthamāvāpya pathyācūrṇārdhasaṃyutam

42.48.2

बुसोषितं दशाहं तु जीर्णभक्तः पिबेन्नरः

busoṣitaṃ daśāhaṃ tu jīrṇabhaktaḥ pibennaraḥ

42.49

अरिष्टो ऽयं जयेद्गुल्ममविपाकमरोचकम्

ariṣṭo 'yaṃ jayedgulmamavipākamarocakam

42.49.2

पाठानिकुम्भरजनीत्रिकटुत्रिफलाग्निकम्

pāṭhānikumbharajanītrikaṭutriphalāgnikam

42.50

लवणं वृक्षबीजं च तुल्यं स्यादनवो गुडः

lavaṇaṃ vṛkṣabījaṃ ca tulyaṃ syādanavo guḍaḥ

42.50.2

पथ्याभिर् वा युतं चूर्णं गवां मूत्रयुतं पचेत्

pathyābhir vā yutaṃ cūrṇaṃ gavāṃ mūtrayutaṃ pacet

42.51

गुटिकास् तद् घनीभूतं कृत्वा खादेदभुक्तवान्

guṭikās tad ghanībhūtaṃ kṛtvā khādedabhuktavān

42.51.2

गुल्मप्लीहाग्निसादांस्ता नाशयेयुरशेषतः

gulmaplīhāgnisādāṃstā nāśayeyuraśeṣataḥ

42.52

हृद्रोगं ग्रहणीदोषं पाण्डुरोगं च दारुणम्

hṛdrogaṃ grahaṇīdoṣaṃ pāṇḍurogaṃ ca dāruṇam

42.52.2

सशूले सोन्नते ऽस्पन्दे दाहपाकरुगन्विते

saśūle sonnate 'spande dāhapākaruganvite

42.53

गुल्मे रक्तं जलौकोभिः सिरामोक्षेण वा हरेत्

gulme raktaṃ jalaukobhiḥ sirāmokṣeṇa vā haret

42.53.2

सुखोष्णा जाङ्गलरसाः सुस्निग्धा व्यक्तसैन्धवाः

sukhoṣṇā jāṅgalarasāḥ susnigdhā vyaktasaindhavāḥ

42.54

कटुत्रिकसमायुक्ता हिताः पाने तु गुल्मिनाम्

kaṭutrikasamāyuktā hitāḥ pāne tu gulminām

42.54.2

पेया वातहरैः सिद्धाः कौलत्थाः संस्कृता रसाः

peyā vātaharaiḥ siddhāḥ kaulatthāḥ saṃskṛtā rasāḥ

42.55

खलाः सपञ्चमूलाश्च गुल्मिनां भोजने हिताः

khalāḥ sapañcamūlāśca gulmināṃ bhojane hitāḥ

42.55.2

बद्धवर्चोऽनिलानां तु सार्द्रकं क्षीरमिष्यते

baddhavarco'nilānāṃ tu sārdrakaṃ kṣīramiṣyate

42.56

कुम्भीपिण्डेष्टकास्वेदान् कारयेत् कुशलो भिषक्

kumbhīpiṇḍeṣṭakāsvedān kārayet kuśalo bhiṣak

42.56.2

गुल्मिनः सर्व एवोक्ता दुर्विरेच्यतमा भृशम्

gulminaḥ sarva evoktā durvirecyatamā bhṛśam

42.57

अतश्चैतांस्तु सुस्विन्नान् स्रंसनेनोपपादयेत्

ataścaitāṃstu susvinnān sraṃsanenopapādayet

42.57.2

विम्लापनाभ्यञ्जनानि तथैव दहनानि च

vimlāpanābhyañjanāni tathaiva dahanāni ca

Suśrutasaṃhitā