39.49.2

सन्तापो मध्यवेगश्च वातश्लेष्मज्वराकृतिः

santāpo madhyavegaśca vātaśleṣmajvarākṛtiḥ

39.50

लिप्ततिक्तास्यता तन्द्रा मोहः कासो ऽरुचिस्तृषा

liptatiktāsyatā tandrā mohaḥ kāso 'rucistṛṣā

39.50.2

मुहुर्दाहो मुहुः शीतं श्लेष्मपित्तज्वराकृतिः

muhurdāho muhuḥ śītaṃ śleṣmapittajvarākṛtiḥ

39.51

कृशानां ज्वरमुक्तानां मिथ्याहारविहारिणाम्

kṛśānāṃ jvaramuktānāṃ mithyāhāravihāriṇām

39.51.2

दोषः स्वल्पो ऽपि संवृद्धो देहिनामनिलेरितः

doṣaḥ svalpo 'pi saṃvṛddho dehināmanileritaḥ

39.52

सततान्येद्युष्कत्र्याख्यचातुर्थान् सप्रलेपकान्

satatānyedyuṣkatryākhyacāturthān sapralepakān

39.52.2

कफस्थानविभागेन यथासंख्यं करोति हि

kaphasthānavibhāgena yathāsaṃkhyaṃ karoti hi

39.53

अहोरात्राद् अहोरात्रात् स्थानात् स्थानं प्रपद्यते

ahorātrād ahorātrāt sthānāt sthānaṃ prapadyate

39.53.2

ततश्चामाशयं प्राप्य दोषः कुर्याज्ज्वरं नृणाम्

tataścāmāśayaṃ prāpya doṣaḥ kuryājjvaraṃ nṛṇām

39.54

तथा प्रलेपको ज्ञेयः शोषिणां प्राणनाशनः

tathā pralepako jñeyaḥ śoṣiṇāṃ prāṇanāśanaḥ

39.54.2

दुश्चिकित्स्यतमो मन्दः सुकष्टो धातुशोषकृत्

duścikitsyatamo mandaḥ sukaṣṭo dhātuśoṣakṛt

39.55

कफस्थानेषु वा दोषस्तिष्ठन् द्वित्रिचतुर्षु वा

kaphasthāneṣu vā doṣastiṣṭhan dvitricaturṣu vā

39.55.2

विपर्ययाख्यान् कुरुते विषमान् कृच्छ्रसाधनान्

viparyayākhyān kurute viṣamān kṛcchrasādhanān

39.56

परो हेतुः स्वभावो वा विषमे कैश्चिदीरितः

paro hetuḥ svabhāvo vā viṣame kaiścidīritaḥ

39.56.2

आगन्तुश्चानुबन्धो हि प्रायशो विषमज्वरे

āgantuścānubandho hi prāyaśo viṣamajvare

39.57

वाताधिकत्वात् प्रवदन्ति तज्ज्ञास्तृतीयकं चापि चतुर्थकं च

vātādhikatvāt pravadanti tajjñāstṛtīyakaṃ cāpi caturthakaṃ ca

39.57.2

औपत्यके मद्यसमुद्भवे च हेतुं ज्वरे पित्तकृतं वदन्ति

aupatyake madyasamudbhave ca hetuṃ jvare pittakṛtaṃ vadanti

39.58

प्रलेपकं वातबलासकं च कफाधिकत्वेन वदन्ति तज्ज्ञाः

pralepakaṃ vātabalāsakaṃ ca kaphādhikatvena vadanti tajjñāḥ

39.58.2

मूर्च्छानुबन्धा विषमज्वरा ये प्रायेण ते द्वन्द्वसमुत्थितास्तु

mūrcchānubandhā viṣamajvarā ye prāyeṇa te dvandvasamutthitāstu

39.59

त्वक्स्थौ श्लेष्मानिलौ शीतमादौ जनयतो ज्वरे

tvaksthau śleṣmānilau śītamādau janayato jvare

Suśrutasaṃhitā