39.29.2

निद्रानाशः क्षुतः स्तम्भो गात्राणां रौक्ष्यम् एव च

nidrānāśaḥ kṣutaḥ stambho gātrāṇāṃ raukṣyam eva ca

39.30

शिरोहृद्गात्ररुग्वक्त्रवैरस्यं बद्धविट्कता

śirohṛdgātrarugvaktravairasyaṃ baddhaviṭkatā

39.30.2

जृम्भाध्मानं तथा शूलं भवत्यनिलजे ज्वरे

jṛmbhādhmānaṃ tathā śūlaṃ bhavatyanilaje jvare

39.31

वेगस्तीक्ष्णो ऽतिसारश्च निद्राल्पत्वं तथा वमिः

vegastīkṣṇo 'tisāraśca nidrālpatvaṃ tathā vamiḥ

39.31.2

कण्ठौष्ठमुखनासानां पाकः स्वेदश्च जायते

kaṇṭhauṣṭhamukhanāsānāṃ pākaḥ svedaśca jāyate

39.32

प्रलापः कटुता वक्त्रे मूर्च्छा दाहो मदस्तृषा

pralāpaḥ kaṭutā vaktre mūrcchā dāho madastṛṣā

39.32.2

पीतविण्मूत्रनेत्रत्वं पैत्तिके भ्रम एव च

pītaviṇmūtranetratvaṃ paittike bhrama eva ca

39.33

गौरवं शीतमुत्क्लेशो रोमहर्षो ऽतिनिद्रता

gauravaṃ śītamutkleśo romaharṣo 'tinidratā

39.33.2

स्रोतोरोधो रुगल्पत्वं प्रसेको मधुरास्यता

srotorodho rugalpatvaṃ praseko madhurāsyatā

39.34

नात्युष्णगात्रता छर्दिरङ्गसादो ऽविपाकता

nātyuṣṇagātratā chardiraṅgasādo 'vipākatā

39.34.2

प्रतिश्यायो ऽरुचिः कासः कफजे ऽक्ष्णोश्च शुक्लता

pratiśyāyo 'ruciḥ kāsaḥ kaphaje 'kṣṇośca śuklatā

39.35

निद्रानाशो भ्रमः श्वासस्तन्द्रा सुप्ताङ्गतारुचिः

nidrānāśo bhramaḥ śvāsastandrā suptāṅgatāruciḥ

39.35.2

तृष्णा मोहो मदः स्तम्भो दाहः शीतं हृदि व्यथा

tṛṣṇā moho madaḥ stambho dāhaḥ śītaṃ hṛdi vyathā

39.36

पक्तिश्चिरेण दोषाणामुन्मादः श्यावदन्तता

paktiścireṇa doṣāṇāmunmādaḥ śyāvadantatā

39.36.2

रसना परुषा कृष्णा सन्धिमूर्धास्थिजा रुजः

rasanā paruṣā kṛṣṇā sandhimūrdhāsthijā rujaḥ

39.37

निर्भुग्ने कलुषे नेत्रे कर्णौ शब्दरुगन्वितौ

nirbhugne kaluṣe netre karṇau śabdaruganvitau

39.37.2

प्रलापः स्रोतसां पाकः कूजनं चेतनाच्युतिः

pralāpaḥ srotasāṃ pākaḥ kūjanaṃ cetanācyutiḥ

39.38

स्वेदमूत्रपुरीषाणामल्पशः सुचिरात् स्रुतिः

svedamūtrapurīṣāṇāmalpaśaḥ sucirāt srutiḥ

39.38.2

सर्वजे सर्वलिङ्गानि विशेषं चात्र मे शृणु

sarvaje sarvaliṅgāni viśeṣaṃ cātra me śṛṇu

39.39

नात्युष्णशीतो ऽल्पसंज्ञो भ्रान्तप्रेक्षी हतस्वरः

nātyuṣṇaśīto 'lpasaṃjño bhrāntaprekṣī hatasvaraḥ

Suśrutasaṃhitā