3.10.2

द्रव्यादीनां च विज्ञानं विशेषो द्रव्यगो ऽपरः

dravyādīnāṃ ca vijñānaṃ viśeṣo dravyago 'paraḥ

3.22

वाजीकरं च यत् क्षीणे सर्वाबाधशमो ऽपि च

vājīkaraṃ ca yat kṣīṇe sarvābādhaśamo 'pi ca

3.22.2

मेधायुष्करणं चापि

cāpi svabhāvavyādhivāraṇam

3.23

निवृत्तसंतापकरं कीर्तितं च रसायनम्

nivṛttasaṃtāpakaraṃ kīrtitaṃ ca rasāyanam

3.23.2

स्नेहोपयौगिकः स्वेदो वमने च

svedo vamane ca virecane

4.1

अथातः प्रभाषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaḥ prabhāṣaṇīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

4.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

4.3

अधिगतम् अप्य् अध्ययनम् अप्रभाषितम् अर्थतः खरस्य चन्दनभार इव केवलं परिश्रमकरं भवति

adhigatam apy adhyayanam aprabhāṣitam arthataḥ kharasya candanabhāra iva kevalaṃ pariśramakaraṃ bhavati

4.4

भवति चात्र

bhavati cātra

4.4.2

यथा खरश्चन्दनभारवाही भारस्य वेत्ता न तु चन्दनस्य

yathā kharaścandanabhāravāhī bhārasya vettā na tu candanasya

4.4.3

एवं हि शास्त्राणि बहून्य् अधीत्य चार्थेषु मूढाः खरवद् वहन्ति

evaṃ hi śāstrāṇi bahūny adhītya cārtheṣu mūḍhāḥ kharavad vahanti

4.5

तस्मात् सविंशम् अध्यायशतम् अनुपदपादश्लोकम् अनुवर्णयितव्यम् अनुश्रोतव्यं च कस्मात् सूक्ष्मा हि द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकदोषधातुमलाशयमर्मसिरास्नायुसंध्यस्थिगर्भसम्भवद्रव्यसमूहविभागास् तथा प्रनष्टशल्योद्धरणव्रणविनिश्चयभग्नविकल्पाः साध्ययाप्यप्रत्याख्येयता च विकाराणाम् एवमादयश्चान्ये सहस्रशो विशेषा ये विचिन्त्यमाना विमलविपुलबुद्धेर् अपि बुद्धिम् आकुलीकुर्युः किं पुनर् अल्पबुद्धेः तस्माद् अवश्यमनुपदपादश्लोकम् अनुवर्णयितव्यम् अनुश्रोतव्यं च

tasmāt saviṃśam adhyāyaśatam anupadapādaślokam anuvarṇayitavyam anuśrotavyaṃ ca kasmāt sūkṣmā hi dravyarasaguṇavīryavipākadoṣadhātumalāśayamarmasirāsnāyusaṃdhyasthigarbhasambhavadravyasamūhavibhāgās tathā pranaṣṭaśalyoddharaṇavraṇaviniścayabhagnavikalpāḥ sādhyayāpyapratyākhyeyatā ca vikārāṇām evamādayaścānye sahasraśo viśeṣā ye vicintyamānā vimalavipulabuddher api buddhim ākulīkuryuḥ kiṃ punar alpabuddheḥ tasmād avaśyamanupadapādaślokam anuvarṇayitavyam anuśrotavyaṃ ca

4.6

अन्यशास्त्रोपपन्नानां चार्थानामिहोपनीतानाम् अर्थवशात् तेषां तद्विद्येभ्य एव व्याख्यानम् अनुश्रोतव्यं कस्मात् न ह्य् एकस्मिन् शास्त्रे शक्यः सर्वशास्त्राणाम् अवरोधः कर्तुम्

anyaśāstropapannānāṃ cārthānāmihopanītānām arthavaśāt teṣāṃ tadvidyebhya eva vyākhyānam anuśrotavyaṃ kasmāt na hy ekasmin śāstre śakyaḥ sarvaśāstrāṇām avarodhaḥ kartum

4.7

भवन्ति चात्र

bhavanti cātra

4.7.2

एकं शास्त्रम् अधीयानो न विद्याच् छास्त्रनिश्चयम्

ekaṃ śāstram adhīyāno na vidyāc chāstraniścayam

4.7.3

तस्माद् बहुश्रुतः शास्त्रं विजानीयाच्चिकित्सकः

tasmād bahuśrutaḥ śāstraṃ vijānīyāccikitsakaḥ

4.8

शास्त्रं गुरुमुखोद्गीर्णम् आदायोपास्य चासकृत्

śāstraṃ gurumukhodgīrṇam ādāyopāsya cāsakṛt

4.8.2

यः कर्म कुरुते वैद्यः स वैद्यो ऽन्ये तु तस्कराः

yaḥ karma kurute vaidyaḥ sa vaidyo 'nye tu taskarāḥ

4.9

औपधेनवमौरभ्रं सौश्रुतं पौष्कलावतम्

aupadhenavamaurabhraṃ sauśrutaṃ pauṣkalāvatam

4.9.2

शेषाणां शल्यतन्त्राणां मूलान्य् एतानि निर्दिशेत्

śeṣāṇāṃ śalyatantrāṇāṃ mūlāny etāni nirdiśet

Suśrutasaṃhitā