7.39.2

सधूमकान् पश्यति सर्वभावांस्तं धूमदर्शीति वदन्ति रोगम्

sadhūmakān paśyati sarvabhāvāṃstaṃ dhūmadarśīti vadanti rogam

7.40

स ह्रस्वजाड्यो दिवसेषु कृच्छ्राद्ध्रस्वानि रूपाणि च येन पश्येत्

sa hrasvajāḍyo divaseṣu kṛcchrāddhrasvāni rūpāṇi ca yena paśyet

7.40.2

विद्योतते येन नरस्य दृष्टिर्दोषाभिपन्ना नकुलस्य यद्वत्

vidyotate yena narasya dṛṣṭirdoṣābhipannā nakulasya yadvat

7.41

चित्राणि रूपाणि दिवा स पश्येत् स वै विकारो नकुलान्ध्यसंज्ञः

citrāṇi rūpāṇi divā sa paśyet sa vai vikāro nakulāndhyasaṃjñaḥ

7.41.2

दृष्टिर्विरूपा श्वसनोपसृष्टा संकुच्यते ऽभ्यन्तरतश्च याति

dṛṣṭirvirūpā śvasanopasṛṣṭā saṃkucyate 'bhyantarataśca yāti

7.42

रुजावगाढा च तमक्षिरोगं गम्भीरिकेति प्रवदन्ति तज्ज्ञाः

rujāvagāḍhā ca tamakṣirogaṃ gambhīriketi pravadanti tajjñāḥ

7.42.2

बाह्यौ पुनर्द्वाविह सम्प्रदिष्टौ निमित्ततश्चाप्यनिमित्ततश्च

bāhyau punardvāviha sampradiṣṭau nimittataścāpyanimittataśca

7.43

निमित्ततस्तत्र शिरोऽभितापाज्ज्ञेयस् त्वभिष्यन्दनिदर्शनैश्च

nimittatastatra śiro'bhitāpājjñeyas tvabhiṣyandanidarśanaiśca

7.43.2

सुरर्षिगन्धर्वमहोरगाणां संदर्शनेनापि च भास्वराणाम्

surarṣigandharvamahoragāṇāṃ saṃdarśanenāpi ca bhāsvarāṇām

7.44

हन्येत दृष्टिर्मनुजस्य यस्य स लिङ्गनाशस्त्वनिमित्तसंज्ञः

hanyeta dṛṣṭirmanujasya yasya sa liṅganāśastvanimittasaṃjñaḥ

7.44.2

तत्राक्षि विस्पष्टमिवावभाति वैदूर्यवर्णा विमला च दृष्टिः

tatrākṣi vispaṣṭamivāvabhāti vaidūryavarṇā vimalā ca dṛṣṭiḥ

7.45

विदीर्यते सीदति हीयते वा नॄणाम् अभीघातहता तु दृष्टिः

vidīryate sīdati hīyate vā nṝṇām abhīghātahatā tu dṛṣṭiḥ

7.46

इत्येते नयनगता मया विकाराः संख्याताः पृथगिह षट् च सप्ततिश्च

ityete nayanagatā mayā vikārāḥ saṃkhyātāḥ pṛthagiha ṣaṭ ca saptatiśca

7.46.2

एतेषां पृथगिह विस्तरेण सर्वं वक्ष्ये ऽहं तदनु चिकित्सितं यथावत्

eteṣāṃ pṛthagiha vistareṇa sarvaṃ vakṣye 'haṃ tadanu cikitsitaṃ yathāvat

8.1

अथातश्चिकित्सितप्रविभागविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaścikitsitapravibhāgavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

8.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

8.3

षट्सप्ततिर्ये ऽभिहिता व्याधयो नामलक्षणैः

ṣaṭsaptatirye 'bhihitā vyādhayo nāmalakṣaṇaiḥ

8.3.2

चिकित्सितमिदं तेषां समासव्यासतः शृणु

cikitsitamidaṃ teṣāṃ samāsavyāsataḥ śṛṇu

8.4

छेद्यास्तेषु दशैकश्च नव लेख्याः प्रकीर्तिताः

chedyāsteṣu daśaikaśca nava lekhyāḥ prakīrtitāḥ

8.4.2

भेद्याः पञ्च विकाराः स्युर्व्यध्याः पञ्चदशैव तु

bhedyāḥ pañca vikārāḥ syurvyadhyāḥ pañcadaśaiva tu

Suśrutasaṃhitā