7.29.2

अरुणं मण्डलं वाताच्चञ्चलं परुषं तथा

aruṇaṃ maṇḍalaṃ vātāccañcalaṃ paruṣaṃ tathā

7.30

पित्तान्मण्डलमानीलं कांस्याभं पीतम् एव वा

pittānmaṇḍalamānīlaṃ kāṃsyābhaṃ pītam eva vā

7.30.2

श्लेष्मणा बहलं स्निग्धं शङ्खकुन्देन्दुपाण्डुरम्

śleṣmaṇā bahalaṃ snigdhaṃ śaṅkhakundendupāṇḍuram

7.31

चलत्पद्मपलाशस्थः शुक्लो बिन्दुरिवाम्भसः

calatpadmapalāśasthaḥ śuklo bindurivāmbhasaḥ

7.31.2

संकुचत्यातपे ऽत्यर्थं छायायां विस्तृतो भवेत्

saṃkucatyātape 'tyarthaṃ chāyāyāṃ vistṛto bhavet

7.32

मृद्यमाने च नयने मण्डलं तद्विसर्पति

mṛdyamāne ca nayane maṇḍalaṃ tadvisarpati

7.32.2

प्रवालपद्मपत्राभं मण्डलं शोणितात्मकम्

pravālapadmapatrābhaṃ maṇḍalaṃ śoṇitātmakam

7.33

दृष्टिरागो भवेच्चित्रो लिङ्गनाशे त्रिदोषजे

dṛṣṭirāgo bhaveccitro liṅganāśe tridoṣaje

7.33.2

यथास्वं दोषलिङ्गानि सर्वेष्वेव भवन्ति हि

yathāsvaṃ doṣaliṅgāni sarveṣveva bhavanti hi

7.34

षड् लिङ्गनाशाः षडिमे च रोगा दृष्ट्याश्रयाः षट् च षडेव च स्युः

ṣaḍ liṅganāśāḥ ṣaḍime ca rogā dṛṣṭyāśrayāḥ ṣaṭ ca ṣaḍeva ca syuḥ

7.34.2

तथा नरः पित्तविदग्धदृष्टिः कफेन चान्यस्त्वथ धूमदर्शी

tathā naraḥ pittavidagdhadṛṣṭiḥ kaphena cānyastvatha dhūmadarśī

7.35

यो ह्रस्वजाड्यो नकुलान्धता च गम्भीरसंज्ञा च तथैव दृष्टिः

yo hrasvajāḍyo nakulāndhatā ca gambhīrasaṃjñā ca tathaiva dṛṣṭiḥ

7.35.2

पित्तेन दुष्टेन गतेन दृष्टिं पीता भवेद्यस्य नरस्य दृष्टिः

pittena duṣṭena gatena dṛṣṭiṃ pītā bhavedyasya narasya dṛṣṭiḥ

7.36

पीतानि रूपाणि च मन्यते यः स मानवः पित्तविदग्धदृष्टिः

pītāni rūpāṇi ca manyate yaḥ sa mānavaḥ pittavidagdhadṛṣṭiḥ

7.36.2

प्राप्ते तृतीयं पटलं तु दोषे दिवा न पश्येन्निशि वीक्षते च

prāpte tṛtīyaṃ paṭalaṃ tu doṣe divā na paśyenniśi vīkṣate ca

7.37

रात्रौ स शीतानुगृहीतदृष्टिः पित्ताल्पभावाद् अपि तानि पश्येत्

rātrau sa śītānugṛhītadṛṣṭiḥ pittālpabhāvād api tāni paśyet

7.37.2

तथा नरः श्लेष्मविदग्धदृष्टिस्तान्येव शुक्लानि हि मन्यते तु

tathā naraḥ śleṣmavidagdhadṛṣṭistānyeva śuklāni hi manyate tu

7.38

त्रिषु स्थितोऽल्पः पटलेषु दोषो नक्तान्ध्यमापादयति प्रसह्य

triṣu sthito'lpaḥ paṭaleṣu doṣo naktāndhyamāpādayati prasahya

7.38.2

दिवा स सूर्यानुगृहीतचक्षुरीक्षेत रूपाणि कफाल्पभावात्

divā sa sūryānugṛhītacakṣurīkṣeta rūpāṇi kaphālpabhāvāt

7.39

शोकज्वरायासशिरोऽभितापैर् अभ्याहता यस्य नरस्य दृष्टिः

śokajvarāyāsaśiro'bhitāpair abhyāhatā yasya narasya dṛṣṭiḥ

Suśrutasaṃhitā