6.9

ताम्राश्रुता लोहितनेत्रता च राज्यः समन्तादतिलोहिताश्च

tāmrāśrutā lohitanetratā ca rājyaḥ samantādatilohitāśca

6.9.2

पित्तस्य लिङ्गानि च यानि तानि रक्ताभिपन्ने नयने भवन्ति

pittasya liṅgāni ca yāni tāni raktābhipanne nayane bhavanti

6.10

वृद्धैरेतैरभिष्यन्दैर् नराणामक्रियावताम्

vṛddhairetairabhiṣyandair narāṇāmakriyāvatām

6.10.2

तावन्तस्त्वधिमन्थाः स्युर्नयने तीव्रवेदनाः

tāvantastvadhimanthāḥ syurnayane tīvravedanāḥ

6.11

उत्पाट्यत इवात्यर्थं नेत्रं निर्मथ्यते तथा

utpāṭyata ivātyarthaṃ netraṃ nirmathyate tathā

6.11.2

शिरसोऽर्धं च तं विद्यादधिमन्थं स्वलक्षणैः

śiraso'rdhaṃ ca taṃ vidyādadhimanthaṃ svalakṣaṇaiḥ

6.12

नेत्रमुत्पाट्यत इव मथ्यते ऽरणिवच्च यत्

netramutpāṭyata iva mathyate 'raṇivacca yat

6.12.2

संघर्षतोदनिर्भेदमांससंरब्धम् आविलम्

saṃgharṣatodanirbhedamāṃsasaṃrabdham āvilam

6.13

कुञ्चनास्फोटनाध्मानवेपथुव्यथनैर् युतम्

kuñcanāsphoṭanādhmānavepathuvyathanair yutam

6.13.2

शिरसोऽर्धं च येन स्यादधिमन्थः स मारुतात्

śiraso'rdhaṃ ca yena syādadhimanthaḥ sa mārutāt

6.14

रक्तराजिचितं स्रावि वह्निनेवावदह्यते

raktarājicitaṃ srāvi vahninevāvadahyate

6.14.2

यकृत्पिण्डोपमं दाहि क्षारेणाक्तम् इव क्षतम्

yakṛtpiṇḍopamaṃ dāhi kṣāreṇāktam iva kṣatam

6.15

प्रपक्वोच्छूनवर्त्मान्तं सस्वेदं पीतदर्शनम्

prapakvocchūnavartmāntaṃ sasvedaṃ pītadarśanam

6.15.2

मूर्च्छाशिरोदाहयुतं पित्तेनाक्ष्यधिमन्थितम्

mūrcchāśirodāhayutaṃ pittenākṣyadhimanthitam

6.16

शोफवन् नातिसंरब्धं स्रावकण्डूसमन्वितम्

śophavan nātisaṃrabdhaṃ srāvakaṇḍūsamanvitam

6.16.2

शैत्यगौरवपैच्छिल्यदूषिकाहर्षणान्वितम्

śaityagauravapaicchilyadūṣikāharṣaṇānvitam

6.17

रूपं पश्यति दुःखेन पांशुपूर्णमिवाविलम्

rūpaṃ paśyati duḥkhena pāṃśupūrṇamivāvilam

6.17.2

नासाध्मानशिरोदुःखयुतं श्लेष्माधिमन्थितम्

nāsādhmānaśiroduḥkhayutaṃ śleṣmādhimanthitam

6.18

बन्धुजीवप्रतीकाशं ताम्यति स्पर्शनाक्षमम्

bandhujīvapratīkāśaṃ tāmyati sparśanākṣamam

6.18.2

रक्तास्रावं सनिस्तोदं पश्यत्यग्निनिभा दिशः

raktāsrāvaṃ sanistodaṃ paśyatyagninibhā diśaḥ

Suśrutasaṃhitā