2.4

पक्वः शोफः सन्धिजः संस्रवेद्यः सान्द्रं पूयं पूति पूयालसः सः

pakvaḥ śophaḥ sandhijaḥ saṃsravedyaḥ sāndraṃ pūyaṃ pūti pūyālasaḥ saḥ

2.4.2

ग्रन्थिर्नाल्पो दृष्टिसन्धावपाकः कण्डूप्रायो नीरुजस्तूपनाहः

granthirnālpo dṛṣṭisandhāvapākaḥ kaṇḍūprāyo nīrujastūpanāhaḥ

2.5

गत्वा सन्धीनश्रुमार्गेण दोषाः कुर्युः स्रावान् रुग्विहीनान् कनीनात्

gatvā sandhīnaśrumārgeṇa doṣāḥ kuryuḥ srāvān rugvihīnān kanīnāt

2.5.2

तान् वै स्रावान् नेत्रनाडीमथैके तस्या लिङ्गं कीर्तयिष्ये चतुर्धा

tān vai srāvān netranāḍīmathaike tasyā liṅgaṃ kīrtayiṣye caturdhā

2.6

पाकः सन्धौ संस्रवेद्यश्च पूयं पूयास्रावो नैकरूपः प्रदिष्टः

pākaḥ sandhau saṃsravedyaśca pūyaṃ pūyāsrāvo naikarūpaḥ pradiṣṭaḥ

2.6.2

श्वेतं सान्द्रं पिच्छिलं संस्रवेद्यः श्लेष्मास्रावो नीरुजः स प्रदिष्टः

śvetaṃ sāndraṃ picchilaṃ saṃsravedyaḥ śleṣmāsrāvo nīrujaḥ sa pradiṣṭaḥ

2.7

रक्तास्रावः शोणितोत्थः सरक्तमुष्णं नाल्पं संस्रवेन्नातिसान्द्रम्

raktāsrāvaḥ śoṇitotthaḥ saraktamuṣṇaṃ nālpaṃ saṃsravennātisāndram

2.7.2

पीताभासं नीलमुष्णं जलाभं पित्तास्रावः संस्रवेत् सन्धिमध्यात्

pītābhāsaṃ nīlamuṣṇaṃ jalābhaṃ pittāsrāvaḥ saṃsravet sandhimadhyāt

2.8

ताम्रा तन्वी दाहशूलोपपन्ना रक्ताज्ज्ञेया पर्वणी वृत्तशोफा

tāmrā tanvī dāhaśūlopapannā raktājjñeyā parvaṇī vṛttaśophā

2.8.2

जाता सन्धौ कृष्णशुक्ले ऽलजी स्यात्तस्मिन्नेव ख्यापिता पूर्वलिङ्गैः

jātā sandhau kṛṣṇaśukle 'lajī syāttasminneva khyāpitā pūrvaliṅgaiḥ

2.9

क्रिमिग्रन्थिर्वर्त्मनः पक्ष्मणश् च कण्डूं कुर्युः क्रिमयः सन्धिजाताः

krimigranthirvartmanaḥ pakṣmaṇaś ca kaṇḍūṃ kuryuḥ krimayaḥ sandhijātāḥ

2.9.2

नानारूपा वर्त्मशुक्लस्य सन्धौ चरन्तो ऽन्तर्नयनं दूषयन्ति

nānārūpā vartmaśuklasya sandhau caranto 'ntarnayanaṃ dūṣayanti

3.1

अथातो वर्त्मगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः

athāto vartmagatarogavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

3.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

3.3

पृथग्दोषाः समस्ता वा यदा वर्त्मव्यपाश्रयाः

pṛthagdoṣāḥ samastā vā yadā vartmavyapāśrayāḥ

3.3.2

सिरा व्याप्यावतिष्ठन्ते वर्त्मस्वधिकमूर्छिताः

sirā vyāpyāvatiṣṭhante vartmasvadhikamūrchitāḥ

3.4

विवर्ध्य मांसं रक्तं च तदा वर्त्मव्यपाश्रयान्

vivardhya māṃsaṃ raktaṃ ca tadā vartmavyapāśrayān

3.4.2

विकाराञ्जनयन्त्याशु नामतस्तान्निबोधत

vikārāñjanayantyāśu nāmatastānnibodhata

3.5

उत्सङ्गिन्यथ कुम्भीका पोथक्यो वर्त्मशर्करा

utsaṅginyatha kumbhīkā pothakyo vartmaśarkarā

3.5.2

तथार्शोवर्त्म शुष्कार्शस्तथैवाञ्जननामिका

tathārśovartma śuṣkārśastathaivāñjananāmikā

Suśrutasaṃhitā