18.35

देशं दोषं च विज्ञाय व्रणं च व्रणकोविदः

deśaṃ doṣaṃ ca vijñāya vraṇaṃ ca vraṇakovidaḥ

18.35.2

ऋतूंश् च परिसंख्याय ततो बन्धान्निवेशयेत्

ṛtūṃś ca parisaṃkhyāya tato bandhānniveśayet

18.36

ऊर्ध्वं तिर्यगधस्ताच्च यन्त्रणा त्रिविधा स्मृता

ūrdhvaṃ tiryagadhastācca yantraṇā trividhā smṛtā

18.36.2

यथा च बध्यते बन्धस्तथा वक्ष्याम्यशेषतः

yathā ca badhyate bandhastathā vakṣyāmyaśeṣataḥ

18.37

घनां कवलिकां दत्त्वा मृदु चैवापि पट्टकम्

ghanāṃ kavalikāṃ dattvā mṛdu caivāpi paṭṭakam

18.37.2

विकेशिकामौषधं च नातिस्निग्धं समाचरेत्

vikeśikāmauṣadhaṃ ca nātisnigdhaṃ samācaret

18.38

प्रक्लेदयत्यतिस्निग्धा तथा रूक्षा क्षिणोति च

prakledayatyatisnigdhā tathā rūkṣā kṣiṇoti ca

18.38.2

युक्तस्नेहा रोपयति दुर्न्यस्ता वर्त्म घर्षति

yuktasnehā ropayati durnyastā vartma gharṣati

18.39

विषमं च व्रणं कुर्यात् स्तम्भयेत् स्रावयेत्तथा

viṣamaṃ ca vraṇaṃ kuryāt stambhayet srāvayettathā

18.39.2

यथाव्रणं विदित्वा तु योगं वैद्यः प्रयोजयेत्

yathāvraṇaṃ viditvā tu yogaṃ vaidyaḥ prayojayet

18.40

पित्तजे रक्तजे वापि सकृदेव परिक्षिपेत्

pittaje raktaje vāpi sakṛdeva parikṣipet

18.40.2

असकृत् कफजे वापि वातजे च विचक्षणः

asakṛt kaphaje vāpi vātaje ca vicakṣaṇaḥ

18.41

तलेन प्रतिपीड्याथ स्रावयेदनुलोमतः

talena pratipīḍyātha srāvayedanulomataḥ

18.41.2

सर्वांश् च बन्धान् गूढान्तान् सन्धींश् च विनिवेशयेत्

sarvāṃś ca bandhān gūḍhāntān sandhīṃś ca viniveśayet

18.42

ओष्ठस्याप्येष संधाने यथोद्दिष्टो विधिः स्मृतः

oṣṭhasyāpyeṣa saṃdhāne yathoddiṣṭo vidhiḥ smṛtaḥ

18.42.2

बुद्ध्योत्प्रेक्ष्याभियुक्तेन तथा चास्थिषु जानता

buddhyotprekṣyābhiyuktena tathā cāsthiṣu jānatā

18.43

उत्तिष्ठतो निषण्णस्य शयनं वाधिगच्छतः

uttiṣṭhato niṣaṇṇasya śayanaṃ vādhigacchataḥ

18.43.2

गच्छतो विविधैर् यानैर् नास्य दुष्यति स व्रणः

gacchato vividhair yānair nāsya duṣyati sa vraṇaḥ

18.44

ये च स्युर्मांससंस्था वै त्वग्गताश् च तथा व्रणाः

ye ca syurmāṃsasaṃsthā vai tvaggatāś ca tathā vraṇāḥ

18.44.2

सन्ध्यस्थिकोष्ठप्राप्ताश्च सिरास्नायुगतास्तथा

sandhyasthikoṣṭhaprāptāśca sirāsnāyugatāstathā

Suśrutasaṃhitā