18.9

मर्मदेशेषु ये रोगा गुह्येष्वपि तथा नॄणाम्

marmadeśeṣu ye rogā guhyeṣvapi tathā nṝṇām

18.9.2

संशोधनाय तेषां हि कुर्यादालेपनं भिषक्

saṃśodhanāya teṣāṃ hi kuryādālepanaṃ bhiṣak

18.10

षड्भागं पैत्तिके स्नेहं चतुर्भागं तु वातिके

ṣaḍbhāgaṃ paittike snehaṃ caturbhāgaṃ tu vātike

18.10.2

अष्टभागं तु कफजे स्नेहमात्रां प्रदापयेत्

aṣṭabhāgaṃ tu kaphaje snehamātrāṃ pradāpayet

18.11

तस्य प्रमाणमार्द्रमाहिषचर्मोत्सेधम् उपदिशन्ति

tasya pramāṇamārdramāhiṣacarmotsedham upadiśanti

18.12

न चालेपं रात्रौ प्रयुञ्जीत मा भूच्छैत्यपिहितोष्मणस् तदनिर्गमाद् विकारप्रवृत्तिर् इति

na cālepaṃ rātrau prayuñjīta mā bhūcchaityapihitoṣmaṇas tadanirgamād vikārapravṛttir iti

18.13

प्रदेहसाध्ये व्याधौ तु हितमालेपनं दिवा

pradehasādhye vyādhau tu hitamālepanaṃ divā

18.13.2

पित्तरक्ताभिघातोत्थे सविषे च विशेषतः

pittaraktābhighātotthe saviṣe ca viśeṣataḥ

18.14

न च पर्युषितं लेपं कदाचिदवचारयेत्

na ca paryuṣitaṃ lepaṃ kadācidavacārayet

18.14.2

उपर्युपरि लेपं तु न कदाचित् प्रदापयेत्

uparyupari lepaṃ tu na kadācit pradāpayet

18.15

ऊष्माणं वेदनां दाहं घनत्वाज्जनयेत् स हि

ūṣmāṇaṃ vedanāṃ dāhaṃ ghanatvājjanayet sa hi

18.15.2

न च तेनैव लेपेन प्रदेहं दापयेत् पुनः

na ca tenaiva lepena pradehaṃ dāpayet punaḥ

18.15.3

शुष्कभावात्स निर्वीर्यो युक्तो ऽपि स्यादपार्थकः

śuṣkabhāvātsa nirvīryo yukto 'pi syādapārthakaḥ

18.16

अत ऊर्ध्वं व्रणबन्धनद्रव्याण्युपदेक्ष्यामः तद्यथा क्षौमकार्पासाविकदुकूलकौशेयपत्त्रोर्णचीनपट्टचर्मान्तर्वल्कलालाबूशकललताविदलरज्जुतूलफलसंतानिकालौहानीति तेषां व्याधिं कालं चावेक्ष्योपयोगः प्रकरणतश्चैषामादेशः

ata ūrdhvaṃ vraṇabandhanadravyāṇyupadekṣyāmaḥ tadyathā kṣaumakārpāsāvikadukūlakauśeyapattrorṇacīnapaṭṭacarmāntarvalkalālābūśakalalatāvidalarajjutūlaphalasaṃtānikālauhānīti teṣāṃ vyādhiṃ kālaṃ cāvekṣyopayogaḥ prakaraṇataścaiṣāmādeśaḥ

18.17

तत्र कोशदामस्वस्तिकानुवेल्लितप्रतोलीमण्डलस्थगिकायमकखट्वाचीनविबन्धवितानगोफणाः पञ्चाङ्गी चेति चतुर्दश बन्धविशेषाः

tatra kośadāmasvastikānuvellitapratolīmaṇḍalasthagikāyamakakhaṭvācīnavibandhavitānagophaṇāḥ pañcāṅgī ceti caturdaśa bandhaviśeṣāḥ

18.17.2

तेषां नामभिर् एवाकृतयः प्रायेण व्याख्याताः

teṣāṃ nāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ

18.18

तत्र कोशम् अङ्गुष्ठाङ्गुलिपर्वसु विदध्यात् दाम संबाधे ऽङ्गे सन्धिकूर्चकभ्रूस्तनान्तरतलकर्णेषु स्वस्तिकम् अनुवेल्लितं तु शाखासु ग्रीवामेढ्रयोः प्रतोलीं वृत्ते ऽङ्गे मण्डलम् अङ्गुष्ठाङ्गुलिमेढ्राग्रेषु स्थगिकां यमलव्रणयोर् यमकं हनुशङ्खगण्डेषु खट्वाम् अपाङ्गयोश्चीनं पृष्ठोदरोरःसु विबन्धं मूर्धनि वितानं चिबुकनासौष्ठांसबस्तिषु गोफणां जत्रुण ऊर्ध्वं पञ्चाङ्गीमिति यो वा यस्मिन् शरीरप्रदेशे सुनिविष्टो भवति तं तस्मिन् विदध्यात्

tatra kośam aṅguṣṭhāṅguliparvasu vidadhyāt dāma saṃbādhe 'ṅge sandhikūrcakabhrūstanāntaratalakarṇeṣu svastikam anuvellitaṃ tu śākhāsu grīvāmeḍhrayoḥ pratolīṃ vṛtte 'ṅge maṇḍalam aṅguṣṭhāṅgulimeḍhrāgreṣu sthagikāṃ yamalavraṇayor yamakaṃ hanuśaṅkhagaṇḍeṣu khaṭvām apāṅgayoścīnaṃ pṛṣṭhodaroraḥsu vibandhaṃ mūrdhani vitānaṃ cibukanāsauṣṭhāṃsabastiṣu gophaṇāṃ jatruṇa ūrdhvaṃ pañcāṅgīmiti yo vā yasmin śarīrapradeśe suniviṣṭo bhavati taṃ tasmin vidadhyāt

18.19

यन्त्रणम् ऊर्ध्वम् अधस्तिर्यक् च

yantraṇam ūrdhvam adhastiryak ca

18.20

तत्र घनां कवलिकां दत्त्वा वामहस्तपरिक्षेपम् ऋजुम् अनाविद्धम् असंकुचितं मृदु पट्टं निवेश्य बध्नीयात्

tatra ghanāṃ kavalikāṃ dattvā vāmahastaparikṣepam ṛjum anāviddham asaṃkucitaṃ mṛdu paṭṭaṃ niveśya badhnīyāt

18.20.2

न च व्रणस्योपरि कुर्याद्ग्रन्थिमाबाधकरं च

na ca vraṇasyopari kuryādgranthimābādhakaraṃ ca

Suśrutasaṃhitā