10.34

अङ्गप्रत्यङ्गदेशे तु रुजा यत्रास्य जायते

aṅgapratyaṅgadeśe tu rujā yatrāsya jāyate

10.34.2

मुहुर्मुहुः स्पृशति तं स्पृश्यमाने च रोदिति

muhurmuhuḥ spṛśati taṃ spṛśyamāne ca roditi

10.35

निमीलिताक्षो मूर्धस्थे शिरो रोगे न धारयेत्

nimīlitākṣo mūrdhasthe śiro roge na dhārayet

10.35.2

बस्तिस्थे मूत्रसङ्गार्तो रुजा तृष्यति मूर्छति

bastisthe mūtrasaṅgārto rujā tṛṣyati mūrchati

10.36

विण्मूत्रसङ्गवैवर्ण्यच्छर्द्याध्मानान्त्रकूजनैः

viṇmūtrasaṅgavaivarṇyacchardyādhmānāntrakūjanaiḥ

10.36.2

कोष्ठे दोषान् विजानीयात् सर्वत्रस्थांश्च रोदनैः

koṣṭhe doṣān vijānīyāt sarvatrasthāṃśca rodanaiḥ

10.37

तेषु च यथाभिहितं मृद्वच्छेदनीयम् औषधं मात्रया क्षीरपस्य क्षीरसर्पिषा धात्र्याश्च विदध्यात् क्षीरान्नाद् अस्यात्मनि धात्र्याश्च अन्नादस्य कषायादीनात्मन्येव न

teṣu ca yathābhihitaṃ mṛdvacchedanīyam auṣadhaṃ mātrayā kṣīrapasya kṣīrasarpiṣā dhātryāśca vidadhyāt kṣīrānnād asyātmani dhātryāśca annādasya kaṣāyādīnātmanyeva na

10.38

तत्र मासाद् ऊर्ध्वं क्षीरपायाङ्गुलिपर्वद्वयग्रहणसंमिताम् औषधमात्रां विदध्यात् कोलास्थिसंमितां कल्कमात्रां क्षीरान्नादाय कोलसंमिताम् अन्नादायेति

tatra māsād ūrdhvaṃ kṣīrapāyāṅguliparvadvayagrahaṇasaṃmitām auṣadhamātrāṃ vidadhyāt kolāsthisaṃmitāṃ kalkamātrāṃ kṣīrānnādāya kolasaṃmitām annādāyeti

10.39

येषां गदानां ये योगाः प्रवक्ष्यन्ते ऽगदंकराः

yeṣāṃ gadānāṃ ye yogāḥ pravakṣyante 'gadaṃkarāḥ

10.39.2

तेषु तत्कल्कसंलिप्तौ पाययेत शिशुं स्तनौ

teṣu tatkalkasaṃliptau pāyayeta śiśuṃ stanau

10.40

एकं द्वे त्रीणि चाहानि वातपित्तकफज्वरे

ekaṃ dve trīṇi cāhāni vātapittakaphajvare

10.40.2

स्तन्यपायाहितं सर्पिरितराभ्यां यथार्थतः

stanyapāyāhitaṃ sarpiritarābhyāṃ yathārthataḥ

10.41

न च तृष्णाभयादत्र पाययेत शिशुं स्तनौ

na ca tṛṣṇābhayādatra pāyayeta śiśuṃ stanau

10.41.2

विरेकबस्तिवमनान्यृते कुर्याच्च नात्ययात्

virekabastivamanānyṛte kuryācca nātyayāt

10.42

मस्तुलुङ्गक्षयाद्यस्य वायुस्ताल्वस्थि नामयेत्

mastuluṅgakṣayādyasya vāyustālvasthi nāmayet

10.42.2

तस्य तृड्दैन्ययुक्तस्य सर्पिर्मधुरकैः शृतम्

tasya tṛḍdainyayuktasya sarpirmadhurakaiḥ śṛtam

10.43

पानाभ्यञ्जनयोर् योज्यं शीताम्बूद्वेजनं तथा

pānābhyañjanayor yojyaṃ śītāmbūdvejanaṃ tathā

10.43.2

वातेनाध्मापितां नाभिं सरुजां तुण्डिसंज्ञिताम्

vātenādhmāpitāṃ nābhiṃ sarujāṃ tuṇḍisaṃjñitām

10.44

मारुतघ्नैः प्रशमयेत् स्नेहस्वेदोपनाहनैः

mārutaghnaiḥ praśamayet snehasvedopanāhanaiḥ

10.44.2

गुदपाके तु बालानां पित्तघ्नीं कारयेत् क्रियाम्

gudapāke tu bālānāṃ pittaghnīṃ kārayet kriyām

Suśrutasaṃhitā