10.25

ततो यथावर्णं धात्रीमुपेयान्मध्यमप्रमाणां मध्यमवयस्कामरोगां शीलवतीम् अचपलाम् अलोलुपाम् अकृशाम् अस्थूलां प्रसन्नक्षीराम् अलम्बौष्ठीम् अलम्बोर्ध्वस्तनीम् अव्यङ्गाम् अव्यसनिनीं जीवद्वत्सां दोग्ध्रीं वत्सलामक्षुद्रकर्मिणीं कुले जातामतो भूयिष्ठैश्च गुणैरन्वितां श्यामामारोग्यबलवृद्धये बालस्य

tato yathāvarṇaṃ dhātrīmupeyānmadhyamapramāṇāṃ madhyamavayaskāmarogāṃ śīlavatīm acapalām alolupām akṛśām asthūlāṃ prasannakṣīrām alambauṣṭhīm alambordhvastanīm avyaṅgām avyasaninīṃ jīvadvatsāṃ dogdhrīṃ vatsalāmakṣudrakarmiṇīṃ kule jātāmato bhūyiṣṭhaiśca guṇairanvitāṃ śyāmāmārogyabalavṛddhaye bālasya

10.25.2

तत्रोर्ध्वस्तनी करालं कुर्यात् लम्बस्तनी नासिकामुखं छादयित्वा मरणम् आपादयेत्

tatrordhvastanī karālaṃ kuryāt lambastanī nāsikāmukhaṃ chādayitvā maraṇam āpādayet

10.25.3

ततः प्रशस्तायां तिथौ शिरःस्नातम् अहतवाससम् उदङ्मुखं शिशुम् उपवेश्य धात्रीं प्राङ्मुखीम् उपवेश्य दक्षिणं स्तनं धौतम् ईषत् परिस्रुतम् अभिमन्त्र्य मन्त्रेणानेन पाययेत्

tataḥ praśastāyāṃ tithau śiraḥsnātam ahatavāsasam udaṅmukhaṃ śiśum upaveśya dhātrīṃ prāṅmukhīm upaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ dhautam īṣat parisrutam abhimantrya mantreṇānena pāyayet

10.26

चत्वारः सागरास्तुभ्यं स्तनयोः क्षीरवाहिणः

catvāraḥ sāgarāstubhyaṃ stanayoḥ kṣīravāhiṇaḥ

10.26.2

भवन्तु सुभगे नित्यं बालस्य बलवृद्धये

bhavantu subhage nityaṃ bālasya balavṛddhaye

10.27

पयो ऽमृतरसं पीत्वा कुमारस्ते शुभानने

payo 'mṛtarasaṃ pītvā kumāraste śubhānane

10.27.2

दीर्घमायुरवाप्नोतु देवाः प्राश्यामृतं यथा

dīrghamāyuravāpnotu devāḥ prāśyāmṛtaṃ yathā

10.28

अतो ऽन्यथा नानास्तन्योपयोगस्यासात्म्याद्व्याधिजन्म भवति

ato 'nyathā nānāstanyopayogasyāsātmyādvyādhijanma bhavati

10.29

अपरिस्रुते ऽप्यतिस्तब्धस्तन्यपूर्णस्तनपानाद् उत्सुहितस्रोतसः शिशोः

aparisrute 'pyatistabdhastanyapūrṇastanapānād utsuhitasrotasaḥ śiśoḥ

10.29.2

तस्माद् एवंविधानां स्तन्यं न पाययेत्

tasmād evaṃvidhānāṃ stanyaṃ na pāyayet

10.30

क्रोधशोकावात्सल्यादिभिश्च स्त्रियाः स्तन्यनाशो भवति

krodhaśokāvātsalyādibhiśca striyāḥ stanyanāśo bhavati

10.30.2

अथास्याः क्षीरजननार्थं सौमनस्यमुत्पाद्य यवगोधूमशालिषष्टिकमांसरससुरासौवीरकपिण्याकलशुनमत्स्यकशेरुकशृङ्गाटकबिसविदारिकन्दमधुकशतावरीनलिकालाबूकालशाकप्रभृतीनि विदध्यात्

athāsyāḥ kṣīrajananārthaṃ saumanasyamutpādya yavagodhūmaśāliṣaṣṭikamāṃsarasasurāsauvīrakapiṇyākalaśunamatsyakaśerukaśṛṅgāṭakabisavidārikandamadhukaśatāvarīnalikālābūkālaśākaprabhṛtīni vidadhyāt

10.31

अथास्याः स्तन्यम् अप्सु परीक्षेत तच्चेच्छीतलम् अमलं तनु शङ्खावभासम् अप्सु न्यस्तम् एकीभावं गच्छत्यफेनिलम् अतन्तुमन्नोत्प्लवते ऽवसीदति वा तच्छुद्धमिति विद्यात् तेन कुमारस्यारोग्यं शरीरोपचयो बलवृद्धिश्च भवति

athāsyāḥ stanyam apsu parīkṣeta taccecchītalam amalaṃ tanu śaṅkhāvabhāsam apsu nyastam ekībhāvaṃ gacchatyaphenilam atantumannotplavate 'vasīdati vā tacchuddhamiti vidyāt tena kumārasyārogyaṃ śarīropacayo balavṛddhiśca bhavati

10.31.2

न च क्षुधितशोकार्तश्रान्तप्रदुष्टधातुगर्भिणीज्वरितातिक्षीणातिस्थूलविदग्धभक्तविरुद्धाहारतर्पितायाः स्तन्यं पाययेत् नाजीर्णौषधं च बालं दोषौषधमलानां तीव्रवेगोत्पत्तिभयात्

na ca kṣudhitaśokārtaśrāntapraduṣṭadhātugarbhiṇījvaritātikṣīṇātisthūlavidagdhabhaktaviruddhāhāratarpitāyāḥ stanyaṃ pāyayet nājīrṇauṣadhaṃ ca bālaṃ doṣauṣadhamalānāṃ tīvravegotpattibhayāt

10.32

भवन्ति चात्र

bhavanti cātra

10.32.2

धात्र्यास्तु गुरुभिर् भोज्यैर् विषमैर् दोषलैस्तथा

dhātryāstu gurubhir bhojyair viṣamair doṣalaistathā

10.32.3

दोषा देहे प्रकुप्यन्ति ततः स्तन्यं प्रदुष्यति

doṣā dehe prakupyanti tataḥ stanyaṃ praduṣyati

10.33

मिथ्याहारविहारिण्या दुष्टा वातादयः स्त्रियाः

mithyāhāravihāriṇyā duṣṭā vātādayaḥ striyāḥ

10.33.2

दूषयन्ति पयस्तेन शारीरा व्याधयः शिशोः

dūṣayanti payastena śārīrā vyādhayaḥ śiśoḥ

10.33.3

भवन्ति कुशलस्तांश्च भिषक् सम्यग्विभावयेत्

bhavanti kuśalastāṃśca bhiṣak samyagvibhāvayet

Suśrutasaṃhitā