8.20.3

मत्स्यवत् परिवर्तन्ते तस्माद् यत्नेन ताडयेत्

matsyavat parivartante tasmād yatnena tāḍayet

8.21

अजानता गृहीते तु शस्त्रे कायनिपातिते

ajānatā gṛhīte tu śastre kāyanipātite

8.21.2

भवन्ति व्यापदश्चैता बहवश्चाप्युपद्रवाः

bhavanti vyāpadaścaitā bahavaścāpyupadravāḥ

8.22

स्नेहादिभिः क्रियायोगैर् न तथा लेपनैरपि

snehādibhiḥ kriyāyogair na tathā lepanairapi

8.22.2

यान्त्याशु व्याधयः शान्तिं यथा सम्यक् सिराव्यधात्

yāntyāśu vyādhayaḥ śāntiṃ yathā samyak sirāvyadhāt

8.23

सिराव्यधश्चिकित्सार्धं शल्यतन्त्रे प्रकीर्तितः

sirāvyadhaścikitsārdhaṃ śalyatantre prakīrtitaḥ

8.23.2

यथा प्रणिहितः सम्यग्बस्तिः कायचिकित्सिते

yathā praṇihitaḥ samyagbastiḥ kāyacikitsite

8.24

तत्र स्निग्धस्विन्नवान्तविरिक्तास्थापितानुवासितसिराविद्धैः परिहर्तव्यानि क्रोधायासमैथुनदिवास्वप्नवाग्व्यायामयानाध्ययनस्थानासनचङ्क्रमणशीतवातातपविरुद्धासात्म्याजीर्णान्य् आ बललाभात्

tatra snigdhasvinnavāntaviriktāsthāpitānuvāsitasirāviddhaiḥ parihartavyāni krodhāyāsamaithunadivāsvapnavāgvyāyāmayānādhyayanasthānāsanacaṅkramaṇaśītavātātapaviruddhāsātmyājīrṇāny ā balalābhāt

8.24.2

एतेषां विस्तरम् उपरिष्टाद्वक्ष्यामः

eteṣāṃ vistaram upariṣṭādvakṣyāmaḥ

8.25

भवतश् चात्र

bhavataś cātra

8.25.2

सिराविषाणतुम्बैस्तु जलौकाभिः पदैस्तथा

sirāviṣāṇatumbaistu jalaukābhiḥ padaistathā

8.25.3

अवगाढं यथापूर्वं निर्हरेद्दुष्टशोणितम्

avagāḍhaṃ yathāpūrvaṃ nirharedduṣṭaśoṇitam

8.26

अवगाढे जलौकाः स्यात् प्रच्छानं पिण्डिते हितम्

avagāḍhe jalaukāḥ syāt pracchānaṃ piṇḍite hitam

8.26.2

सिराङ्गव्यापके रक्ते शृङ्गालाबू त्वचि स्थिते

sirāṅgavyāpake rakte śṛṅgālābū tvaci sthite

9.1

अथातो धमनीव्याकरणं शारीरं व्याख्यास्यामः

athāto dhamanīvyākaraṇaṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ

9.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

9.3

चतुर्विंशतिर्धमन्यो नाभिप्रभवा अभिहिताः

caturviṃśatirdhamanyo nābhiprabhavā abhihitāḥ

9.3.2

तत्र केचिदाहुः सिराधमनीस्रोतसामविभागः सिराविकारा एव हि धमन्यः स्रोतांसि चेति

tatra kecidāhuḥ sirādhamanīsrotasāmavibhāgaḥ sirāvikārā eva hi dhamanyaḥ srotāṃsi ceti

9.3.3

तत्तु न सम्यक् अन्या एव हि धमन्यः स्रोतांसि च सिराभ्यः कस्मात् व्यञ्जनान्यत्वान्मूलसंनियमात् कर्मवैशेष्यादागमाच्च केवलं तु परस्परसन्निकर्षात् सदृशागमकर्मत्वात् सौक्ष्म्याच्च विभक्तकर्मणामप्यविभाग इव कर्मसु भवति

tattu na samyak anyā eva hi dhamanyaḥ srotāṃsi ca sirābhyaḥ kasmāt vyañjanānyatvānmūlasaṃniyamāt karmavaiśeṣyādāgamācca kevalaṃ tu parasparasannikarṣāt sadṛśāgamakarmatvāt saukṣmyācca vibhaktakarmaṇāmapyavibhāga iva karmasu bhavati

9.4

तासां तु खलु नाभिप्रभवाणां धमनीनामूर्ध्वगा दश दश चाधोगामिन्यश् चतस्रस्तिर्यग्गाः

tāsāṃ tu khalu nābhiprabhavāṇāṃ dhamanīnāmūrdhvagā daśa daśa cādhogāminyaś catasrastiryaggāḥ

Suśrutasaṃhitā