6.30

एतत्प्रमाणमभिवीक्ष्य वदन्ति तज्ज्ञाः शस्त्रेण कर्मकरणं परिहृत्य कार्यम्

etatpramāṇamabhivīkṣya vadanti tajjñāḥ śastreṇa karmakaraṇaṃ parihṛtya kāryam

6.30.2

पार्श्वाभिघातितमपीह निहन्ति मर्म तस्माद्धि मर्मसदनं परिवर्जनीयम्

pārśvābhighātitamapīha nihanti marma tasmāddhi marmasadanaṃ parivarjanīyam

6.31

छिन्नेषु पाणिचरणेषु सिरा नराणां संकोचम् ईयुरसृगल्पमतो निरेति

chinneṣu pāṇicaraṇeṣu sirā narāṇāṃ saṃkocam īyurasṛgalpamato nireti

6.31.2

प्राप्यामितव्यसनमुग्रमतो मनुष्याः संछिन्नशाखतरुवन्निधनं न यान्ति

prāpyāmitavyasanamugramato manuṣyāḥ saṃchinnaśākhataruvannidhanaṃ na yānti

6.32

क्षिप्रेषु तत्र सतलेषु हतेषु रक्तं गच्छत्यतीव पवनश् च रुजं करोति

kṣipreṣu tatra sataleṣu hateṣu raktaṃ gacchatyatīva pavanaś ca rujaṃ karoti

6.32.2

एवं विनाशम् उपयान्ति हि तत्र विद्धा वृक्षा इवायुधविघातनिकृत्तमूलाः

evaṃ vināśam upayānti hi tatra viddhā vṛkṣā ivāyudhavighātanikṛttamūlāḥ

6.33

तस्मात् तयोर् अभिहतस्य तु पाणिपादं छेत्तव्यमाशु मणिबन्धनगुल्फदेशे

tasmāt tayor abhihatasya tu pāṇipādaṃ chettavyamāśu maṇibandhanagulphadeśe

6.33.2

मर्माणि शल्यविषयार्धमुदाहरन्ति यस्माच् च मर्मसु हता न भवन्ति सद्यः

marmāṇi śalyaviṣayārdhamudāharanti yasmāc ca marmasu hatā na bhavanti sadyaḥ

6.34

जीवन्ति तत्र यदि वैद्यगुणेन केचित् ते प्राप्नुवन्ति विकलत्वमसंशयं हि

jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena kecit te prāpnuvanti vikalatvamasaṃśayaṃ hi

6.34.2

संभिन्नजर्जरितकोष्ठशिरःकपाला जीवन्ति शस्त्रविहतैश् च शरीरदेशैः

saṃbhinnajarjaritakoṣṭhaśiraḥkapālā jīvanti śastravihataiś ca śarīradeśaiḥ

6.35

छिन्नैश् च सक्थिभुजपादकरैर् अशेषैर् येषां न मर्मपतिता विविधाः प्रहाराः सोममारुततेजांसि रजःसत्त्वतमांसि च

chinnaiś ca sakthibhujapādakarair aśeṣair yeṣāṃ na marmapatitā vividhāḥ prahārāḥ somamārutatejāṃsi rajaḥsattvatamāṃsi ca

6.35.2

मर्मसु प्रायशः पुंसां भूतात्मा चावतिष्ठते

marmasu prāyaśaḥ puṃsāṃ bhūtātmā cāvatiṣṭhate

6.36

मर्मस्वभिहतास्तस्मान्न जीवन्ति शरीरिणः

marmasvabhihatāstasmānna jīvanti śarīriṇaḥ

6.36.2

इन्द्रियार्थेष्वसंप्राप्तिर् मनोबुद्धिविपर्ययः

indriyārtheṣvasaṃprāptir manobuddhiviparyayaḥ

6.37

रुजश् च विविधास्तीव्रा भवन्त्याशुहरे हते

rujaś ca vividhāstīvrā bhavantyāśuhare hate

6.37.2

हते कालान्तरघ्ने तु ध्रुवो धातुक्षयो नृणाम्

hate kālāntaraghne tu dhruvo dhātukṣayo nṛṇām

6.38

ततो धातुक्षयाज्जन्तुर्वेदनाभिश् च नश्यति

tato dhātukṣayājjanturvedanābhiś ca naśyati

6.38.2

हते वैकल्यजनने केवलं वैद्यनैपुणात्

hate vaikalyajanane kevalaṃ vaidyanaipuṇāt

6.39

शरीरं क्रियया युक्तं विकलत्वमवाप्नुयात्

śarīraṃ kriyayā yuktaṃ vikalatvamavāpnuyāt

6.39.2

विशल्यघ्नेषु विज्ञेयं पूर्वोक्तं यच्च कारणम्

viśalyaghneṣu vijñeyaṃ pūrvoktaṃ yacca kāraṇam

Suśrutasaṃhitā