14.6

रसादेव स्त्रिया रक्तं रजःसंज्ञं प्रवर्तते

rasādeva striyā raktaṃ rajaḥsaṃjñaṃ pravartate

14.6.2

तद् वर्षाद् द्वादशाद् ऊर्ध्वं याति पञ्चाशतः क्षयम्

tad varṣād dvādaśād ūrdhvaṃ yāti pañcāśataḥ kṣayam

14.7

आर्तवं शोणितं त्व् आग्नेयम् अग्नीषोमीयत्वाद् गर्भस्य

ārtavaṃ śoṇitaṃ tv āgneyam agnīṣomīyatvād garbhasya

14.8

पाञ्चभौतिकं त्व् अपरे जीवरक्तमाहुराचार्याः

pāñcabhautikaṃ tv apare jīvaraktamāhurācāryāḥ

14.9

विस्रता द्रवता रागः स्पन्दनं लघुता तथा

visratā dravatā rāgaḥ spandanaṃ laghutā tathā

14.9.2

भूम्यादीनां गुणा ह्य् एते दृश्यन्ते चात्र शोणिते

bhūmyādīnāṃ guṇā hy ete dṛśyante cātra śoṇite

14.10

रसाद्रक्तं ततो मांसं मांसान्मेदः प्रजायते

rasādraktaṃ tato māṃsaṃ māṃsānmedaḥ prajāyate

14.10.2

मेदसो ऽस्थि ततो मज्जा मज्ज्ञः शुक्रं तु जायते

medaso 'sthi tato majjā majjñaḥ śukraṃ tu jāyate

14.11

तत्रैषां धातूनाम् अन्नपानरसः प्रीणयिता

tatraiṣāṃ dhātūnām annapānarasaḥ prīṇayitā

14.12

रसजं पुरुषं विद्याद् रसं रक्षेत्प्रयत्नतः

rasajaṃ puruṣaṃ vidyād rasaṃ rakṣetprayatnataḥ

14.12.2

अन्नात् पानाच् च मतिमान् आचाराच्चाप्यतन्द्रितः

annāt pānāc ca matimān ācārāccāpyatandritaḥ

14.13

तत्र रसगतौ धातुः अहरहर् गच्छतीत्यतो रसः

tatra rasagatau dhātuḥ aharahar gacchatītyato rasaḥ

14.14

स खलु त्रीणि त्रीणि कलासहस्राणि पञ्चदश च कला एकैकस्मिन् धाताव् अवतिष्ठते एवं मासेन रसः शुक्रीभवति स्त्रीणां चार्तवम्

sa khalu trīṇi trīṇi kalāsahasrāṇi pañcadaśa ca kalā ekaikasmin dhātāv avatiṣṭhate evaṃ māsena rasaḥ śukrībhavati strīṇāṃ cārtavam

14.15

भवति चात्र

bhavati cātra

14.15.2

अष्टादशसहस्राणि संख्या ह्य् अस्मिन् समुच्चये

aṣṭādaśasahasrāṇi saṃkhyā hy asmin samuccaye

14.15.3

कलानां नवतिः प्रोक्ता स्वतन्त्रपरतन्त्रयोः

kalānāṃ navatiḥ proktā svatantraparatantrayoḥ

14.16

स शब्दार्चिर्जलसंतानवद् अणुना विशेषेणानुधावत्येवं शरीरं केवलम्

sa śabdārcirjalasaṃtānavad aṇunā viśeṣeṇānudhāvatyevaṃ śarīraṃ kevalam

14.17

वाजीकरण्यस्त्वोषधयः स्वबलगुणोत्कर्षाद्विरेचनवदुपयुक्ताः शुक्रं विरेचयन्ति

vājīkaraṇyastvoṣadhayaḥ svabalaguṇotkarṣādvirecanavadupayuktāḥ śukraṃ virecayanti

14.18

यथाहि पुष्पमुकुलस्थो गन्धो न शक्यमिहास्तीति वक्तुमथो नैव नास्तीति अथ चास्ति सतां भावानामभिव्यक्तिरिति ज्ञात्वा केवलं सौक्ष्म्यान्नाभिव्यज्यते स एव पुष्पे विवृतपत्त्रकेसरे कालान्तरेणाभिव्यक्तिं गच्छति एवं बालानाम् अपि वयःपरिणामाच्छुक्रप्रादुर्भावो भवति रोमराज्यादयश् च विशेषा नारीणाम्

yathāhi puṣpamukulastho gandho na śakyamihāstīti vaktumatho naiva nāstīti atha cāsti satāṃ bhāvānāmabhivyaktiriti jñātvā kevalaṃ saukṣmyānnābhivyajyate sa eva puṣpe vivṛtapattrakesare kālāntareṇābhivyaktiṃ gacchati evaṃ bālānām api vayaḥpariṇāmācchukraprādurbhāvo bhavati romarājyādayaś ca viśeṣā nārīṇām

14.19

स एवान्नरसो वृद्धानां जरापरिपक्वशरीरत्वाद् अप्रीणनो भवति

sa evānnaraso vṛddhānāṃ jarāparipakvaśarīratvād aprīṇano bhavati

Suśrutasaṃhitā